VII SA/Wa 1095/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-22
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Małgorzata Miron, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie zjazdu z drogi publicznej i parkingu może zostać wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy faktycznie doszło do budowy parkingu, czy jedynie utwardzenia terenu, oraz czy postępowanie zostało prawidłowo wszczęte w stosunku do wszystkich objętych nim obiektów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 61 § 4 k.p.a. (naruszenie granic wszczętego postępowania) oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego). Sąd uznał, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, nie wyjaśniły, czy doszło do budowy parkingu, czy jedynie utwardzenia terenu, oraz czy postępowanie dotyczyło wszystkich objętych nim obiektów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na skarżącą kary w wysokości 85 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania zjazdu z drogi publicznej oraz parkingu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że nie wybudowała parkingu ani zjazdu, a jedynie urządziła plac postojowy. Zarzuciła również organom nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i niezgodność przedmiotu rozstrzygnięcia z wszczętym postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej D. S. kwotę 1960 zł (tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2009r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 209r. nakładające na D. S. karę w wysokości 85000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania zjazdu z drogi publicznej oraz parkingu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie na terenie działek ew. [...],[...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując art. 57 ust 7 Prawa budowlanego z 1994r. wskazał, że stwierdzenie nielegalnego użytkowania może nastąpić w drodze zwykłych czynności kontrolnych organu, jak miało to miejsce w nin. przypadku, a potwierdzająca to dokumentacja fotograficzna i protokół z dnia 14 sierpnia 2008r. stanowiły podstawę do przyjęcia stanowiska zawartego w kwestionowanym rozstrzygnięciu. W ocenie organu inwestor w zażaleniu wyraźnie potwierdził użytkowanie parkingu i zjazdu z drogi publicznej, stwierdzając że oddał powyższy plac pod najem firmie.
Skargę sadową na powyższe postanowienie wniosła D. S. domagając się jego uchylenia. Skarżąca podkreśliła, że w zażaleniu wyjaśniła iż parkingu w ogóle nie wybudowała jak też nie wybudowała zjazdu, natomiast urządziła plac postojowy dla samochodów poprzez wysypanie terenu warstwą tłucznia, czego nie można uznać za budowę parkingu tym bardziej, że samo wykorzystanie podwórka w celu parkowania samochodów nie oznacza parkingu w rozumieniu Prawa budowlanego.
Skarżąca zarzuciła, że organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, a wyjaśnienia zinterpretował niekorzystnie dla skarżącej.
Nadto postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania parkingu i budowy zjazdu nie było formalnie wszczęte, gdyż toczyło się postępowanie w sprawie wybudowanego parkingu na działce nr [...], natomiast rozstrzygniecie zapadło w sprawie zjazdu, a organy przyjęły nielegalne użytkowanie pomijając fakt, że budowa zjazdu w ogóle się nie rozpoczęła, a parking jest placem postojowym wybudowanym na podstawie zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r.. W myśl tego przepisu w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W podmiotowej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało wskutek pism właściciela sąsiedniej nieruchomości, który skarżył się na zakłócenia stosunków wodnych a w dalszych pismach, na samowolę parkingową. Kontrola inwestycji została przeprowadzona przez organ w dniu 14 sierpnia 2008r. i wykazała ok. 100 samochodów znajdujących się na placu, podczas gdy winno być użytkowane znacznie mniej miejsc, przy czym pojazdy te były parkowane w odległości ok. 2 m od działki sąsiedniej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała pozwolenie na budowę zjazdu i parkingu na 40 miejsc wg. zatwierdzonego projektu stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...] kwietnia 2008r.. Pozwoleniem objęta była działka nr ew. [...],[...] w [...].
Ustalenia kontrolne wskazują, iż na placu znajdowało się dwukrotnie więcej samochodów niż przewidzianych miejsc a jak wskazała skarżąca w zażaleniu, plac wynajęła firmie, natomiast zjazdu z drogi publicznej nie wybudowała (od 30 lat korzystała ze zjazdu, który stanowił jedyny wjazd na działkę rolną). Faktem jest, że potwierdzenie przez skarżącą korzystania ze zjazdu odnosi się do jakiegoś zjazdu, wykorzystywanego od dawna, natomiast jak wskazuje zainteresowana zjazdu, na który otrzymała pozwolenie, nie wybudowano z uwagi na brak środków finansowych.
Okoliczności tej organ nie wyjaśnił przyjmując, że powyższe potwierdzenie zawarte w zażaleniu dotyczy zjazdu wybudowanego na podstawie posiadanego pozwolenia na budowę.
Analizując materiał sprawy zgodzić się też należy z zarzutem, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczyło wybudowanego parkingu, natomiast zaskarżone postanowienie o nałożeniu kary wydane zostało z tytułu nielegalnego użytkowania zjazdu z drogi publicznej oraz parkingu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, a zatem postanowienie zapadło przynajmniej w części co do przedmiotu nie objętego wszczętym postępowaniem (naruszenie art. 61 § 4 kpa). Za trafny należy również uznać zarzut, iż organ nie wyjaśnił czy na przedmiotowej nieruchomości wybudowano parking objęty pozwolenie, czy też została tylko utwardzona warstwą tłucznia nawierzchnia, a zatem należałoby wtedy rozważyć czy takie utwardzenie nawierzchni można uznać za budowę parkingu w rozumieniu Prawa budowlanego.
Skarżąca w swojej argumentacji podkreśla, że robót polegających na utwardzeniu nawierzchni warstwą tłucznia nie można zaliczyć do robót budowlanych, zaś samo parkowanie samochodów na takim placu nie jest nielegalnym użytkowaniem obiektu budowlanego. Nadto co również podniosła strona skarżąca, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2009r. wskazał, że inwestor przystąpił do użytkowania budynku bez wymaganego pozwolenia, co wskazuje, iż uzasadnienie, niezwykle zresztą skromne, bo zawarte w jednym zdaniu, nie odnosi się do sentencji postanowienia dotyczącego zjazdu i parkingu.
W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko skargi o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nie podjęciu przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy (brak analizy pozwoleń wydanych w sprawie, projektu oraz wszelkiej dokumentacji dot. zjazdu i parkingu) tj. naruszeniu przepisów proceduralnych art. 7, 77 § 1 i 80 kpa co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i w świetle art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę uchylenia postanowień obu organów.
Orzekając ponownie w sprawie organ weźmie pod uwagę wyżej wskazane kwestie i po wyczerpującym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności odnoszących się do zjazdu i parkingu objętego pozwoleniem na budowę, a także po ponownej kontroli, wyda stosowne rozstrzygniecie.
Na marginesie wskazać należy, że organ odwoławczy w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnie określił położenie obiektu w [...]zamiast w [...], co nie zostało sprostowane.
Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło