VII SA/Wa 1095/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi C. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1095/12 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. - po rozpatrzeniu zażalenia C. F. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nr [...], z dnia [...] listopada 2011 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał W. i C. małż. F. rozbiórkę ogrodzenia z płyt betonowych prefabrykowanych, zrealizowanego samowolnie bez wymaganego zgłoszenia na działce zlokalizowanej w S. od strony ul. S. i ul. Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r" sygn. akt II SA/Łd 724/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. F. i W. F. na decyzję [...] WINB z dnia [...] lipca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 155 k.p.a., decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2009 r., odmówił uchylenia lub zmiany decyzji nr [...] wydanej przez PINB w S. z dnia [...] marca 2006 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2009 r. Następnie WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 329/10, oddalił skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2010 r. Pismem z dnia [...] marca 2011 r., sprecyzowanym pismami z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] maja 2011 r., [...] sierpnia 2011 r., [...] września 2011 r. oraz z dnia [...] października 2011 r. C. F. wniósł o wznowienie postępowania dot. (...) decyzji Powiatowego INB w Si. nr [...] z dn. [...] grudnia 2009 r. a zakończonego decyzją [...]WINB z dnia [...] lutego 2010 r. Postanowieniem nr [...], z dnia [...] listopada 2011 r., WINB odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Na wskazane wyżej postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2011 r. C. F. złożył zażalenie. Po jego rozpatrzeniu oraz dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że regułą postępowania administracyjnego jest stabilność decyzji administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z tych trybów jest wznowienie postępowania. Instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w wadliwy sposób. W wyniku wznowienia postępowania otwiera się możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania obejmuje dwa etapy. Pierwszym jest tzw. etap wstępny (wyjaśniający), w trakcie którego organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku, przewidziany w art. 148 k.p.a. Na tym etapie organ również bada, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe lub podmiotowe wznowienia postępowania, w tym czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Dopiero po stwierdzeniu wszystkich tych przesłanek organ może merytorycznie badać przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a. W niniejszej sprawie C. F. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...].02.2010 r. — z przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a. — złożył pismem z dnia [...].03.2011 r. sprecyzowanym pismami z dnia [...].04.2011 r., [...].05.2011 r"[...].08.2011 r" [...].09.2011 r. oraz z dnia [...].10.2011 r. podając datę [...].01.2008 r., kiedy to dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący jako podstawę do wznowienia postępowania wskazał, że okolicznością, o której strona powzięła wiedzę o zaistnieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 7 jest to, iż strony wiedzę o tym, że wystarczający dla legalności realizacji ogrodzenia dokument inwestorzy posiadali a tylko organ wydający decyzję nie zasięgnął stosownych opinii i nie przeprowadził wyczerpująco postępowania dowodowego. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że po wezwaniu przez organ wojewódzki pismem z dnia [...] września 2009 r. m.in. do podania terminu, w którym wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania - skarżący jednoznacznie wskazał datę [...] stycznia 2008 r. Natomiast pierwsze pismo, w którym wnosi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB złożył [...] marca 2011 r. Zatem termin jednego miesiąca w przedmiotowym postępowaniu nie został zachowany. Jako niesłuszny organ uznał argument skarżącego wskazany w piśmie z dnia [...].10.2011 r., dotyczący zachowania miesięcznego terminu w przedmiotowej sprawie, w którym skarżący wskazał, że pierwsze pismo w sprawie wznowienia postępowali objętych m.in. decyzją [...]WINB złożyli dnia [...] stycznia 2008 r. Organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania, na który powołują się skarżący złożono znacznie wcześniej niż została wydana decyzja objęta przedmiotowym wnioskiem a zatem nie mógł on dotyczyć decyzji z dnia [...].02.2010 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].12.2009 r., gdyż decyzje te nie istniały jeszcze w obiegu prawnym. Analizując każdą z wymienionych przez skarżącego przesłanek zawartych we wniosku o wznowienie postępowania organ wskazał, że nie każde nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które po wydaniu decyzji i uzyskaniu przez nią przymiotu ostateczności wyszły na jaw, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Walor ten mają tylko te, które są istotne dla sprawy, to znaczy takie, które mogłyby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, gdyby organ je znał w momencie podejmowania decyzji. Analizując termin powzięcia przez skarżącego wiadomości o okolicznościach stanowiących przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wskazał, że zgłoszenie robót budowlanych polegających na wymianie ogrodzenia dokonane w Starostwie Powiatowym w S. i zarejestrowane za nr [...] z dnia [...].09.2005 r (będący zdaniem Skarżącego, nową okolicznością faktyczną w niniejszej sprawie), złożył sam skarżący, tj. w dniu [...].09.2005 r. Zatem o wskazanej "nowej okoliczności" skarżący widział jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej. Stąd nie można uznać, że przedmiotowy wniosek o wznowieniu postępowania w zakresie przesłanki dot. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że ww. zgłoszenie polegające na wymianie ogrodzenia znane było organom stopnia wojewódzkiego i powiatowego w dacie wydania decyzji z dnia [...].02.2010 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].12.2009 r., w przedmiocie odmowy uchylenie lub zmiany decyzji rozbiórkowej. Ponieważ już w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia [...].03.2006 r. organ powiatowy wskazał powyższy fakt, cyt. "...wniósł odwołanie Pan C. F., załączając zgłoszenie robót budowlanych polegających na wymianie ogrodzenia dokonane w Starostwie Powiatowym w S. i zarejestrowane za nr [...] z dnia [...].09.2005 r...." Co do przesłanki wymienionej w pkt 6 art. 145 § 1 k.p.a. organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy, o okoliczności stanowiącej ww. przesłankę skarżący dowiedział się w dniu [...] września 2005 r. składając przedmiotowe zgłoszenie, natomiast decyzja organu powiatowego została wydana w dniu [...].09.2009 r. Zatem należy wskazać, że okoliczność podnoszona przez skarżącego dotycząca "stanowiska innego organu" zaistniała przed datą wydania decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2010 r. co oznacza nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. również co do tej przesłanki. Badając wskazaną przez skarżącego przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. oraz biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie organ stwierdził, że w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...].02.2010 r., nie było zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ze złożonych przez skarżącego w przedmiotowej sprawie pism nie wynika o jakie zagadnienie wstępnie chodziło. Ponadto z akt procesowych przedmiotowej sprawy wynika, że decyzje organu powiatowego i wojewódzkiego, w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę, były również przedmiotem kontroli przez WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 21.06.2010 r., oddalił skargę Dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę jedynie wtedy, gdy po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub pojawią się przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Takich nowych okoliczności w sprawie nie przedstawiono, a okoliczności podnoszone przez skarżącego znane były stronie i organom nadzoru budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ stwierdził także, że brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów zażalenia, w części, która odnosi się do innego postępowania zakończonego ostateczną decyzją. C. F. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie tego postanowienia oraz decyzji [...] Wojewódzkiego INB z dnia [...].02.2010 r. i wznowienie postępowań zakończonych decyzjami: Powiatowego INB w S. z dnia [...].03.2006 r. Powiatowego INB w S. z dnia [...].12.2009 r. i [...] Wojewódzkiego INB z dnia [...].02.2010 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r. powziął wiedzę o tym, że mimo, iż wystarczający dla legalności realizacji ogrodzenia dokument inwestorzy posiadali, organ wydający decyzję nie zasięgnął stosownych opinii i nie przeprowadził wyczerpująco postępowania dowodowego - i nie uwzględnił istniejących okoliczności faktycznych i prawnych bardzo istotnych dla sprawy. Obowiązkiem organu administracji czyli PINB było zasięgnięcie informacji w organie przyjmującym zgłoszenia. Inwestor nie mógł być świadomy zaniedbań organu administracji — stąd o powyższym powziął informację dopiero w dniu otrzymania pisma ze Starostwa Powiatowego. Wskazał także, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz postępowanie zmierzające do pogłębienia zaufania obywateli do Państwa są obowiązkiem organu administracji. PINB nie zasięgnął stosownych opinii i nie przeprowadził wyczerpująco postępowania dowodowego, nie uwzględnił także istniejących okoliczności faktycznych i prawnych bardzo istotnych dla sprawy. A obowiązkiem PINB było zasięgnąć informacji w organie przyjmującym zgłoszenia. Okoliczność istnienia dokumentu zgłoszenia i braku sprzeciwu organu przyjmującego zgłoszenia w chwili wydawania decyzji PINB w S. z dnia [...].03.2006 r. i z dnia [...].12.2009 r. oraz [...]WINB jest okolicznością i dowodem istotnym dla sprawy niniejszej, gdyż dowodzi dobrej wiary stron w realizacji swojego interesu nienaruszającego interesów innych stron i interesu publicznego. PINB swoje rozstrzygnięcia opierał na nieprawdziwej okoliczności nieistnienia zgłoszenia inwestycji (ogrodzenia) do Starostwa Powiatowego, co do której okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia (negatywnego dla stron) nie zasięgnął stanowiska Starostwa, tak więc miała miejsce okoliczność określona w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. W tej sytuacji organ winien uznać, że mamy do czynienia z dowodem (dokument zgłoszenia) istniejącym w dniu wydania ww. decyzji organów nadzoru budowlanego, a nie znanym organowi nadzoru z powodu niedostatecznego przepływu informacji pomiędzy organem przyjmującym zgłoszenie a organem nadzoru budowlanego. Okoliczność istnienia dokumentu zgłoszenia i braku sprzeciwu organu przyjmującego zgłoszenia jest okolicznością i dowodem istotnym dla sprawy. Ponadto podniósł, iż powołane wyroki sądowe nie dotyczyły merytorycznej strony postępowania przed PINB, Sądowi również nie były znane okoliczności i dowody przytaczane przeze niego w pismach z dnia [...].01.2008 r. oraz [...].03.2008 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. uznając, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Na wstępie należy podkreślić, że trafne są rozważania organu co do tego, że postępowanie o wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych postępowań. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. Jednocześnie art. 148 k.p.a. wskazuje, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), a z przyczyny określonej w pkt. 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności czy wniosek ten został złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a i b k.p.a. Pozytywna weryfikacja wniosku pod względem ww. przesłanek powinna skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast jeżeli wznowienie postępowania jest z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalne albo gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, organ, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd co do tego, że wydanie decyzji po wznowieniu postępowania, mimo upływu omawianego terminu skutkuje nieważnością tego rozstrzygnięcia (tak m.in. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14.01.2009 r., II SA/Bd 856/08, LEX nr 558449, w którym Sąd ten stwierdził, że wznowienie postępowania z obejściem przepisów art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. uzasadniałoby stwierdzenie nieważności wydanego w tym przedmiocie postanowienia jako rażąco naruszającego prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie niewadliwe są ustalenia organów obu instancji co do tego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 k.p.a., a w konsekwencji organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący złożył wniosek o wznowienie m.in. postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. w dniu [...] marca 2011 r., przy czym jako podstawę do wznowienia postępowania wskazał pkt 5, 6 i 7 art. 145 § 1 k.p.a. Należy w tym miejscu podkreślić, że zarówno w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu do wskazania terminu, w jakim dowiedział się o zaistnieniu przesłanek, które miałyby skutkować wznowieniem postępowania jak i w skardze skarżący jednoznacznie wskazał dzień [...] stycznia 2008 r. to jest datą otrzymania pisma nr [...], [...]. Skoro zatem - jak zostało wyżej wskazane wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] marca 2011 r. prawidłowo organ ustalił, że wniosek został złożony z uchybieniem 1-miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Nie można przy tym uznać - za skarżącym - że datą złożenia tego wniosku jest dzień [...] stycznia 2008 r. skoro postępowanie, którego wniosek ten dotyczy zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2010 r., a zatem wydaną po złożeniu wskazanego przez skarżącego wniosku. Trafnie również organy administracji oceniły, że niezależnie od daty wskazanej przez skarżącego, w której dowiedział się o przyczynach wznowienia - akta postępowania wskazują jednoznacznie na upływ ww. terminu dla wszystkich wskazanych przez skarżącego przesłanek. I tak skarżący wskazując na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podał, że wyszła na jaw nowa istotna okoliczność jak i nowy dowód nieznany organowi w dniu wydania decyzji a mianowicie, że w dniu [...] września 2005 r. dokonał zgłoszenia zamiaru realizacji ogrodzenia będącego przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę. Należy ze wszech miar podkreślić, że, niezależnie od oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego w przedmiocie ustalenia czy zostało dokonane zgłoszenie (ta kwestia nie może być przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu), niewątpliwie o dokonanym zgłoszeniu skarżący wiedział w dacie jego dokonywania to jest [...].09.2005 r. W konsekwencji omawiany termin upłynął [...] października 2005 r. a zatem znacznie przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę jak i odmawiającej jej uchylenia należy przypomnieć, że tej ostatniej dotyczy wniosek o wznowienie postępowania będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie). Prawidłowo również organy administracji odmówiły wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Należy wszak zwrócić uwagę, że skarżący nie wskazał we wniosku, w czym upatruje zaistnienia ww. przesłanki. Natomiast nie jest "stanowiskiem innego organu", które jest niezbędne do wydania decyzji ewentualna informacja od organu architektoniczno - budowlanego o dokonanym zgłoszeniu. Podstawą wznowienia postępowania w oparciu o pkt 6 jest sytuacja, gdy przepisy prawa materialnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek współdziałania z innymi organami przy wydawaniu decyzji przez zasięgnięcie ich opinii wyrażenia zgody, uzgodnienia. Z taką sytuacją z pewnością nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Niezależnie od powyższego przesłanką tą w dalszym ciągu pozostaje zgłoszenie, które zostało dokonane [...].09.2005 r. I wreszcie trafne są uwagi organu, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił rzekomo zaistniałej przesłanki wymienionej w pkt 7 co czyni wznowienie postępowania w tym zakresie niedopuszczalnym. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcie organu, mocą którego organ odmówił wznowienia postępowania jest prawidłowe. Sąd nie mógł natomiast odnieść się do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę. Po pierwsze decyzja ta była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i - na mocy art. 170 p.p.s.a. - orzeczenie to wiąże zarówno organy jak i Sąd w niniejszej sprawie. Po drugie, przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania nie jest decyzja nakazująca rozbiórkę lecz decyzja odmawiająca jej uchylenia (zmiany) w oparciu o art. 155 k.p.a.), która także była przedmiotem skargi do WSA i jego oceny. Granice rozpoznania w niniejszej sprawie ograniczają się do oceny czy spełnione zostały formalne przesłanki do wznowienia postępowania. Wobec ich braku organ nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd ocenia takie działanie jako prawidłowe. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.