VII SA/Wa 1096/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2015r. po rozpoznaniu wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić B. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy B. Z., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 856,29 złotych miesięcznie. Na potwierdzenie powyższego załączyła kserokopię decyzji ZUS z dnia 13 marca 2015r. o waloryzacji emerytury. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że większość uzyskiwanego dochodu wydaje na lekarstwa. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 30 lipca 2015r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), -czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wskazany adres nie została podjęta w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 3 sierpnia 2015r. i powtórnie w dniu 11 sierpnia 2015r. W związku z tym stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) należało uznać, że wezwanie doręczono wnioskodawczyni z dniem 17 sierpnia 2015r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła ww. braków złożonego wniosku. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 30 lipca 2015r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie do przedłożenia dodatkowych informacji w trybie art. 255 p.p.s.a zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany przez wnioskodawczynię w formularzu i nie zostało odebrane, pomimo dwukrotnego awizowania. Nieodebranie korespondencji w terminie skutkuje, stosownie do art. 73 p.p.s.a uznaniem pisma za doręczone w dniu, którym nastąpił upływ czternastodniowego terminu, w jakim pozostawało w urzędzie pocztowym. W związku z tym, że doręczenia wezwania dokonano w dniu 17 sierpnia 2015r., siedmiodniowy termin do nadesłania wyjaśnień upłynął z dniem 24 sierpnia 2015r. Skarżąca ww. zarządzenia referendarza nie wykonała. Nie wyjaśniła, gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), nie podała jego powierzchni i nie wskazała czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą. Nie podała także czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i wskazać ich wysokość, a jeśli nie, należało podać, kto je ponosi i w jakiej wysokości. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła również czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych. Nie podała orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie nadsyłając żądanych informacji, wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w formularzu wniosku PPF (dotyczące jedynie uzyskiwanych dochodów) są niewystarczające do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.