VII SA/Wa 1097/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-19
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, ale nie jest jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i może wnieść odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany?Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada jedynie roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, a nie jest jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, a skarga spółdzielni na tę decyzję podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone, ponieważ Wojewoda uznał, że Spółdzielnia nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, mimo że posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości objętej pozwoleniem. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących interesu prawnego oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
VII SA/WA 1097/09
Uzasadnienie
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 , Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. S.A. w W. pozwolenia na przebudowę sieci ciepłowniczej wraz z przyłączami do budynków przy ulicy [...] na działkach o nr ewid. [...] z obrębu [...], miedzy ulicami [...] w W.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż włada działką nr [...]. Działka ta objęta jest decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. ustanawiającą na rzecz Spółdzielni użytkowanie wieczyste na 99 lat. Decyzja ta nie została potwierdzona aktem notarialnym przez Miasto [...], co oznacza, iż działka ta jest objęta roszczeniem Spółdzielni o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wynikającym z ww. decyzji, jak również art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto Skarżąca wskazała, iż przedmiotowa nieruchomość objęta jest wnioskiem Spółdzielni o stwierdzenie zasiedzenia na podstawie art. 35 ust 41 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, złożonym w Sądzie Rejonowym w dniu [...] listopada 2007r. Zarząd Spółdzielni nie wyraził S. zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Tylko tej kategorii osób przysługuje prawo złożenia odwołania od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika aby Spółdzielni przysługiwał tytuł
prawny do nieruchomości sytuujący ją w kręgu osób wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika natomiast , iż właścicielem działki o nr ewid. [...] jest Miasto W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. Zarzuciła decyzji naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie skarżącej za podmiot nie posiadający interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie jest bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowane są w szczególności dwie sytuacje: gdy odwołujący cofnie odwołanie oraz gdy odwołanie nie pochodzi od osoby będącej stroną postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 lipca 1999r. w sprawie OPS 16/98 wyraził pogląd o następującej treści: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 K.p.a.".
Rozważenia wymaga zatem, czy prawidłowo organy architektoniczno -budowlane uznały, iż Skarżąca nie posiada przymiotu strony w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu. Przedmiotem decyzji organu I instancji była decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Skoro więc przepisy Prawa budowlanego we własny sposób określają krąg podmiotów uprawnionych do brania udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2) to zupełnie chybione są twierdzenia skarżącej, iż w przedmiotowym postępowaniu posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis ten nie ma zastosowania w tym postępowaniu zgodnie z regułą lex specialis derogat legi generali. Kryterium decydującym o uzyskaniu statusu strony w postępowaniu jest bycie właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu.
Skarżąca natomiast nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystymi ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania. Właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca nieruchomości to pojęcia zdefiniowane w prawie cywilnym wiążące się z zakresem przysługujących osobie uprawnień w stosunku do rzeczy. Posiadanie roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie znajdującym się w obszarze oddziaływania obiektu nie daje podstaw do traktowania takiej osoby jak użytkownika wieczystego i nie tworzy uprawnień bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca Spółdzielnia wnosząca odwołanie od decyzji organu I instancji dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu słusznie Wojewoda przyjął, iż odwołanie w niniejszej sprawie nie zostało wniesione przez stronę postępowania, co implikowało konieczność umorzenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego (zobacz w tym względzie wspomnianą wyżej uchwałę NSA z 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98 -ONSA 1999, z. 4, poz. 119). Skoro takie właśnie orzeczenie zawiera zaskarżona decyzja, to skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło