VII SA/Wa 1098/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako "organ", "[...] WINB" działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "k.p.a.") postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił M. N. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB w [...]") nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w wyniku prowadzonego postępowania legalizacyjnego wydał w dniu [...] listopada 2013 r. postanowienie nr [...], którym nałożył na M.N. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Po przedłożeniu żądanych dokumentów organ powiatowy wydał w dniu [...] listopada 2014 r. postanowienie nr [...], którym ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej za wybudowanie budynku gospodarczego na istniejących fundamentach, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], stanowiącej własność M.N., na kwotę 25.000 zł. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 listopada 2014 r. Skarżąca M. N. złożyła w dniu [...] lutego 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, wraz z zażaleniem na postanowienie [...]. We wniosku skarżąca wskazała, że postanowienie odebrała jej mama, która zapominała poinformować skarżącą o skierowanej do niej korespondencji. Dopiero w dniu [...] lutego 2015 r. skarżąca otrzymała od matki skarżone postanowienie. M. N. wskazała, że jej matka cierpi na zaniki pamięci oraz otępienie związane z przebytym urazem głowy oraz leczy się na depresję. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił M. N. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w [...]z dnia [...] listopada 2014 r. W ocenie organu argumentacja skarżącej nie może być przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, bowiem skarżąca w żaden racjonalny sposób nie wykazała swojej staranności. Zdaniem [...] WINB skoro skarżąca miała wiedzę o problemach zdrowotnych matki, których efektem jest m.in. zanik pamięci, to powinna wykazywać szczególne zainteresowanie kwestiami organizacyjnymi, do których niewątpliwie zaliczyć należy odbieranie korespondencji zaadresowanej na adres, pod którym wspólnie z matką zamieszkuje. Organ wskazał ponadto, że okoliczność, iż wnioskodawczyni nie wiedziała o sporządzeniu i wydaniu zaskarżonego postanowienia nie stanowi usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi na wniesienie zażalenia. Tym bardziej, że organ powiatowy w postanowieniu nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. zawarł informację, że po przedłożeniu dokumentów inwestor zobowiązany będzie do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Wobec powyższego [...] WINB stwierdził, że M. N. miała świadomość, że po przedłożeniu przez nią wymaganych dokumentów, PINB w [...] wyda rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za legalizację budynku gospodarczego. W ocenie [...] WINB wnioskodawczyni nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu i nie uwiarygodniła swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna. Skargę na powyższe postanowienie złożyła M. N. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w [...] z dnia [...]listopada 2014 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca raz jeszcze wskazała, że nie ponosi winy za to, że jej mama, która odebrała zaadresowaną do skarżącej korespondencję i jej od razu nie przekazała, cierpi na zaniki pamięci oraz otępienie związane z przebytym urazem głowy. Skarżąca podniosła, że korespondencję od matki otrzymała dopiero w dniu [...] lutego 2015 r. i natychmiast sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, do którego załączyła zażalenie. W związku z powyższym wszystkie wymogi formalne do przywrócenia terminu zostały dotrzymane. Skarżąca podkreśliła, że ustawodawca do przywrócenia terminu nie wymaga udowodnienia, lecz uprawdopodobnienia, co w niniejszym przypadku nastąpiło. W ocenie skarżącej nie ponosi ona winy za to, że ma chorą matkę, która bez jej zgody i wiedzy odebrała kierowaną do skarżącej korespondencję. Ponadto skarżąca nie zgadza się z argumentacją, że z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne powinna oczekiwać na korespondencję organu. Skarżąca wskazała, że ma obowiązki z których musi się wywiązywać i nie może całego swojego życia rodzinnego i osobistego skoncentrować na wyczekiwaniu korespondencji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 58 i 59 kpa w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu o charakterze procesowym o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o przepisy art. 58 i 59 kpa, które przewidują możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, których uchybienie skutkuje negatywnymi skutkami procesowymi dla strony – w przedmiotowej sprawie stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Nie budzi wątpliwości, iż dla zastosowania przepisu art. 58 kpa. powinny być spełnione następujące cztery przesłanki. Pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Zatem przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu . Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić ( art. 58 § 3 kpa). Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wnieść zażalenie. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. W ocenie Sądu organ dokonał błędnej oceny braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie powierzył poczcie. Artykuł 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym do rąk własnych (tzw. doręczenie właściwe). Wyjątkiem od tej zasady są tzw. doręczenie zastępcze uregulowane w art. 43 i 44 k.p.a. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze - jako wyjątki od zasady - powinny być rozumiane wąsko. Przyjmuje się zatem, iż "domownikiem" w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym (G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wyd. Zakamycze 2005, s. 519). Będzie tu chodzić zatem o takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 k.p.a. nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata (wyrok NSA z dnia 26 lutego 1997 r., SA/Ka 2279/95, niepubl., postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 1995 r., SA/Łd 2865/94, niepubl.). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie nie została doręczona do rąk własnych skarżących. Z załączonego do akt administracyjnych sprawy dowodu doręczenia postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...]wynika ,iż zostało one odebrane przez dorosłego domownika –matkę skarżącej- H. S. w dniu [...] listopada 2014r. Jak wynika z złożonych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaświadczeń lekarskich, H. S., w związku z przebytym w 2012r. urazem głowy cierpi na zespół otępienny i zaniki pamięci , pozostaje pod opieka lekarza neurologa w trakcie leczenia. Okoliczności te, zdaniem Sądu uprawdopodabniają wskazany przez skarżącą fakt uzyskania przez nią informacji o odebraniu przez matkę przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] listopada 2014r. dopiero w dniu [...] lutego 2015r. Składając zaś wniosek o przywróceniu terminu w dniu [...] lutego 2015r. skarżąca zachowała termin do złożenia tego wniosku jednocześnie dokonując czynności poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2014r. Należy więc uznać, iż skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Uwzględniając naruszenie art. 58 i 59 kpa w stopniu wpływającym na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje oparcie w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) .