VII SA/Wa 1099/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), nakazał M. i M. C. rozbiórkę stalowego zbiornika podziemnego wraz z wiatą zadaszeniową, przeznaczonego do magazynowania paliw płynnych, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S., wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 17 kwietnia 2008 r. przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, iż na ww. działce istnieje zbiornik (stalowy, podziemny, prostopadłościenny) o wymiarach wewnętrznych ok. 1,75 x 4,90 m i głębokości ok. 1,90 m, wyposażony w instalację odpowietrzającą i nalewową. Nad przedmiotowym zbiornikiem usytuowana jest wiata o konstrukcji stalowo-drewnianej o wym. 2,7 x 2,7 m i wysokości ok. 1,90 m do okapu, a do kalenicy 3,50 m, z dachem czterospadowym pokrytym blacho-dachówką. W obrysie wiaty znajduje się słup energetyczny żelbetowy, przy którym umiejscowiona jest rura stalowa o średnicy ok. 55 mm i wysokości ponad grunt ok. 2,20 m zakończona odpowietrznikiem. Wewnątrz wiaty w jej zachodnim narożniku usytuowany jest odmierzacz paliw płynnych. Podczas oględzin organ I instancji ustalił, że ww. zbiornik był pusty. Ponadto M. C. do protokołu złożyła wyjaśnienia, wskazując, że przedmiotowy zbiornik był przeznaczony na szambo, a na jego wykonanie właściciele nieruchomości nie posiadają stosownego pozwolenia, gdyż istniał on w tym miejscu co obecnie w momencie nabycia przez M. i M. C. nieruchomości, które miało miejsce w latach 1996-97. Następnie w dniu 20 maja 2008 r. organ nadzoru budowlanego przesłuchał w charakterze świadka J. J. – właściciela działki sąsiedniej, który zeznał, że widział jak na działce nr [...], ok. 3-4 lat temu, najprawdopodobniej w roku 2004, znajdował się zbiornik stalowy, który następnie został zakopany i poddawany czyszczeniu wewnątrz przez A. G., a w okresie styczeń-luty 2008 r. nad zbiornikiem została wykonana wiata zadaszeniowa. Obecny podczas tego przesłuchania M. C. stwierdził, że zbiornik który widział J. J. znajduje się obecnie na innej nieruchomości należącej do M. i M. C., a wiata nad zbiornikiem została wykonana latem 2007 r. Ponadto wniósł o przesłuchanie A. G. w charakterze świadka na okoliczność wykonania przez niego czyszczenia zbiornika stalowego. Przesłuchany w dniu 23 czerwca 2008 r. A. G. zeznał, że nie wykonywał żadnych robót na posesji M. i M. C. Ponadto w celu uzupełnienia materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził dodatkowe oględziny w dniu 24 lipca 2008 r., podczas których stwierdził, że zdemontowano odmierzacz paliw płynnych z cokołu stalowego, a w obrysie cokołu znajdował się wylot rury stalowej o średnicy ok. 35 mm, która przebiegała pod warstwą gruntu na głębokości ok. 0,3 m w kierunku podziemnego zbiornika stalowego. W pobliżu stalowego cokołu na którym był zamontowany odmierzacz paliw płynnych spod powierzchni gruntu wystawał zaizolowany przewód elektryczny o długości ok. 0,2 m. Organ ustalił również, że podczas ostatniej aktualizacji mapy zasadniczej dla działki nr ewid. [...], która miała miejsce w lipcu 2005 r. nie stwierdzono istnienia żadnych urządzeń podziemnych w pobliżu słupa energetycznego zlokalizowanego na działce M. i M. C.. W ocenie organu instancji z powyższych ustaleń wynika, że przedmiotowy zbiornik wraz z odmierzaczem paliw płynnych, instalacją odpowietrzającą i nalewową oraz wiatą zadaszeniową był przeznaczony do magazynowania i dystrybucji paliw płynnych, a nie jak wyjaśniała to strona w czasie oględzin na nieczystości ciekłe. Na takie przeznaczenie zbiornika może wskazywać również prowadzenie przez inwestora firmy świadczącej usługi transportowe. Zebrany materiał dowodowy pozwala ocenić, że całość inwestycji realizowana była w latach 2005-2007 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto z ustaleń organu wynika, że posadowienie zbiornika (ok. 0,4 m od wodociągu usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...]) narusza § 101 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063, ze zm.), a dla działki nr [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tych względów nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na postawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, dlatego organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od ww. decyzji złożył A. M. C., wskazując, że przedmiotowy zbiornik nigdy nie był przeznaczony do magazynowania i dystrybucji paliw, istniał już w dacie nabycia nieruchomości (1996-1997), a z uwagi na okoliczność , że jego działka była podmokła – był wykorzystywany do gromadzenia nieczystości ciekłych. Natomiast wybudowana wiata stanowi: osłonę zbiornika przed wodami opadowymi oraz boks dla psa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy, stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w S., wydana w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. jest prawidłowa, zaś argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie mają wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W jego ocenie bezsporne jest, że zarówno zbiornik, jak i wiata powstały w ramach samowoli budowlanej, a charakter wykonanych robót budowlanych (rozbudowa) wskazuje, iż przy jej ewentualnej legalizacji winny mieć zastosowanie przepisy art. 48 ww. ustawy. Ponadto posadowienie zbiornika narusza § 101 pkt 4 ww. rozporządzenia. Z tych względów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podzielając stanowisko organ I instancji, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ próba doprowadzenia przedmiotowej rozbudowy do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi i tak w istocie wiązałaby się z koniecznością wykonania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyli M. i A. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili organom wadliwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego oraz nienależyte uzasadnienie podjętych rozstrzygnięć. W ich ocenie organy administracyjne nie ustaliły prawidłowo: daty powstania zbiornika oraz jego przeznaczenia. A zatem organy błędnie stwierdziły, że inwestycja w postaci umieszczenia (zakopania) zbiornika na nieruchomości została przeprowadzona przez skarżących - małżonków C., inwestycja ta została przeprowadzona w latach 2005-2007, a zbiornik przeznaczony był do wykorzystania pod stację paliw. Ponadto wskazali, że w pierwszej połowie lat 90. dla przedmiotowej działki obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr 29/IV/94 z dnia 19 października 1994 r., zmieniony uchwałą tejże Rady Nr 53/VI/99 z dnia 17 marca 1999 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zapadły z obrazą art. 7, 77 k.p.a., wobec braku dokładnego ustalenia daty budowy przedmiotowego zbiornika oraz rzeczywistego jej przeznaczenia. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego nastąpiło w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólną zasadą k.p.a. – prawdy obiektywnej (wyrażonej m.in. w art. 6, 7, 10, 77 § 1, 80), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa inwestycja powstała w ramach samowoli budowlanej. W trakcie postępowania administracyjnego na żądanie organu administracyjnego inwestorzy nie przedstawili dokumentów, z których wynikałoby, że inwestycja ta powstała legalnie. A skoro tak, to w pierwszej kolejności, z uwagi na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., organ administracyjny winien dokładnie ustalić datę budowy przedmiotowego zbiornika. W ocenie Sądu ustalenia organu administracyjnego w tym zakresie nie są wystarczające by można było jednoznacznie stwierdzić, czy zbiornik ten został zrealizowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też - ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. Ponadto z uzasadnień organów obu instancji nie wynika dlaczego uwzględniono wyjaśnienia jedynego świadka – J. J., podczas gdy właściciele działki nr [...] – M. i A. C., zarówno w postępowaniu wyjaśniającym, jak i odwoławczym, podnosili, że przedmiotowy zbiornik istniał już w dacie nabycia przez nich nieruchomości, tj. w latach 1996-1997. Organy obu instancji nie wyjaśniły w swoich decyzjach dlaczego uznały twierdzenia nowych właścicieli działki za nieprawdziwe. Ponadto wskazania wymaga, że organ administracyjny, przesłuchując innego świadka – A. G., ustalił jedynie, że przesłuchiwany nie wykonywał żadnych robót związanych ze zbiornikiem usytuowanym na działce nr [...]. Brak jest więc ustaleń, czy przesłuchiwany widział jakiekolwiek prace budowlane prowadzone przy przedmiotowym zbiorniku, co ewentualnie potwierdziło by zeznania J. J. lub M. i A. C.. A zatem ustalenia organu w tym zakresie nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie, czy rzeczywiście można mówić o zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., czy też art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można stwierdzić, czy kiedykolwiek przedmiotowy zbiornik służył do magazynowania i dystrybucji paliw. W dniu kontroli przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2008 r., jak i kontroli z dnia 24 lipca 2008 r. nie wynika, że taka okoliczność miała miejsce. Za dowód w tej sprawie na pewno nie można uznać faktu, że M. i A. C. prowadzą firmę świadczącą usługi transportowe. Ponadto z ustaleń organu nie wynikało, czy kiedykolwiek instalacja, w jaką wyposażony był zbiornik, była sprawna technicznie, umożliwiając użytkowanie zbiornika w sposób w jaki twierdzi organ administracyjny. Podczas oględzin z dnia 24 lipca 2008 r., a więc przed wydaniem nakazu rozbiórki, organ ustalił, że zdemontowano odmierzacz paliwa. A zatem okoliczność ta może świadczyć o innym zamiarze korzystania w przedmiotowego zbiornika aniżeli tankowania samochodów, czy magazynowania paliwa. Okoliczność ta jest bardzo istotna dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ z uwagi na rzeczywiste przeznaczenie przedmiotowego zbiornika będą miały zastosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, bądź – nie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.