VII SA/Wa 1099/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-26

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, może kwestionować ustalenia zawarte w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym dotyczące podziału nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i nie może jej kwestionować w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dotyczy to również ustaleń dotyczących podziału nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa po uprawomocnieniu się decyzji lokalizacyjnej. Wszelkie zarzuty dotyczące wadliwości decyzji lokalizacyjnej lub jej niezgodności z innymi przepisami nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę, a ich ocena wykracza poza kompetencje organu architektoniczno-budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. i K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę skrzyżowania dwupoziomowego wiaduktu drogowego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące podziału ich nieruchomości i braku dostępu do drogi publicznej po wydzieleniu części pod inwestycję. Kwestionowali również wadliwość decyzji lokalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi H. i K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lutego 2011r., nr (...), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołań E. P. i M. R. oraz H. i K. Z. od decyzji Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) lipca 2010r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę skrzyżowania dwupoziomowego wiaduktu drogowego w km (...) linii kolejowej (...) w ciągu drogi wojewódzkiej nr (...), w miejscowości (...) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zakres kompetencji organu administracji architektoniczno - budowlanej w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który wskazuje w sposób wyczerpujący wymagania podlegające ocenie przez organ w tym postępowaniu. I tak, zdaniem organu inwestor spełnił wszystkie wymogi uzasadniające wydanie mu decyzji pozwolenia na budowę w zakresie niniejszej inwestycji. Przedłożył projekt budowlany, który jest zgodny z ustaleniami decyzji Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2011r., znak sprawy: (...), utrzymującej w mocy decyzję Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) stycznia 2010r., znak (...), o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn: Budowa skrzyżowania dwupoziomowego wiaduktu drogowego w km (...) linii kolejowej (...) w ciągu drogi wojewódzkiej nr (...), w miejscowości (...), jak też z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji Wojewody (...) z dnia (...) maja 2007r., znak sprawy (...), o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest także projekt zagospodarowania działek. Przedstawiony projekt budowlany jest kompletny i zawiera wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 tejże ustawy Wykonano sprawdzenia projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Inwestor załączył, wymagane przepisem art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wniosek powyższy złożony został w okresie ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wydanej dla przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniach, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzją ostateczną z dnia (...) lutego 2011 r. (znak sprawy: (...)), Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) Nr (...) z dnia (...) stycznia 2010r., znak (...), o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Zgodnie zaś z treścią art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowemu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. Nr 80, poz. 717 z późn zm.), decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 55 ww. ustawy - decyzja o ustaleniu lokalizacji wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowym postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.), w szczególności rozdziału 2b, regulującego szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym. W tym stanie rzeczy organ administracji architektoniczno - budowlanej ma obowiązek w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, uwzględnienia rozstrzygnięć decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydanej w opisanym trybie. Obowiązek ten dotyczy wszystkich uregulowań takiego aktu administracyjnego, także tych dotyczących podziału i wydania nieruchomości stosownie do postanowień art. 9s i 9w ustawy o transporcie kolejowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bez wpływu na ocenę decyzji organu pierwszej instancji, pozostaje negatywne stanowisko w kwestiach własnościowych, zajęte w treści odwołań, w szczególności przez H. i K. Z. Odnośnie pozostałego na działce nr ew. (...) domu, należącego do małż. Z., organ II instancji wskazał, że w myśl postanowień art. 9t ust. 2 ww. ustawy, jeżeli na podstawie decyzji lokalizacyjnej wydanej w trybie przewidzianym rozdziałem 2b, została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właścicielowi przysługuje wyłącznie prawo do żądania od P. S.A. nabycia w drodze umowy w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa także tej części nieruchomości. Wojewoda (...), jako organ administracji architektoniczno - budowlanej nie był właściwy dla rozstrzygania tego sporu, tym samym kwestia ta nie mogła stanowić przesłanki negatywnej dla udzielenia pozwolenia na budowę linii kolejowej. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione do dokonywania oceny rozstrzygnięć decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, czego domagają się E. P. i M. R.. Kompetencja w tym zakresie przysługuje wyłącznie organom wskazanym w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.). Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, wiąże w zakresie swego rozstrzygania organ administracji architektoniczno - budowlanej. Odnośnie sformułowanego w odwołaniu E. P. i M. R. żądania rozmieszczenia ekranów akustycznych, pomijając fakt iz dotyczy ono nieistniejącej działki nr ew. (...), organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji w pełni uwzględnia, określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, środki zapewniające dotrzymanie standardów jakości ochrony środowiska na terenach wymagających ochrony przed hałasem. Dodatkowo ustalono, że po upływie roku od dnia oddania przedmiotowego obiektu budowlanego do użytkowania, inwestycja zostanie objęta analizą porealizacyjną, w tym w zakresie ochrony akustycznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził także, że nie jest możliwy do uwzględnienia, zawarty w odwołaniu E. P. i M. R., wniosek o połączenie przedmiotowej inwestycji z planowaną budową obwodnicy Iłowa. Stanowi to zagadnienie z zakresu planowania i gospodarki przestrzennej, nie należące do właściwości organów administracji architektoniczno - budowlanej, ponadto rozstrzygnięte już w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Zarówno ustawa o transporcie kolejowym, jak też ustawa Prawo budowlane, nie upoważniają organu administracji architektoniczno-budowlanej do badania w toku postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, ingerencji z urzędu w zakres projektowanej inwestycji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli H. i K. Z. Zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 7, 9, 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 kpa. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez orzeczenie utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji mimo jej nieważności; art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia nie zawierającego uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do dokonanego podziału działki 581/2 w świetle art. 9 ad ust. 1 Ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Skarżący podnieśli także naruszenie prawa materialnego tj. art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez nieuwzględnienie treści tego przepisu przy ocenie decyzji organu pierwszej instancji w aspekcie prawidłowości dokonanego podziału działki nr (...) i braku zapewnienia działce nr (...) dostępu do drogi publicznej mimo, że podział ten został przeprowadzony niezgodnie z treścią przepisów ustawowych określonych przepisem art. 9 ad ustawy o transporcie kolejowym oraz przepisami ustawy Prawo budowlane. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bądź uchylenie tej decyzji w części dotyczącej skarżących małż. Z. i w odniesieniu do działki (...) stanowiącej po podziale działki (...). W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka stanowiąca ich własność o nr ew. (...) - stanowiąca po podziale działki o nr ew. (...) znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją organu pierwszej instancji. W toku postępowania nie uwzględniono treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że pozostawiona im działka, po podziale o nr ew. (...), nie ma dostępu do drogi publicznej. Skarżący podnieśli, że bezskutecznie domagali się i domagają odstąpienia od podziału ich działki albo wykupienia jej w całości gdyż w części im pozostawionej jest bezużyteczna. Pozostali w sytuacji osób wywłaszczonych, lecz nie mających żadnych możliwości obrony. Skarżący stwierdzili również, że organy obu instancji powołują się na decyzje lokalizacyjną, która jest wadliwa. Rozpatrzono wniosek, E. P., zastępcy Dyrektora P. S.A. Oddział Regionalny (...), działającego z upoważnienia P. S.A. Zatem wniosek pochodzi od osoby fizycznej, tymczasem stroną może być jedynie P. Taka wada decyzji lokalizacyjnej świadczy o tym, że jest ona nieważna w rozumieniu art. art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), było poddanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowane przez Sąd decyzje odpowiadają przepisom prawa. Zarzuty skarżących są bezprzedmiotowe w okolicznościach niniejszej sprawy. Sąd podziela argumentacje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzja pozwolenia na budowę organu pierwszej instancji, wydana została po spełnieniu przez inwestora wszystkich wymogów przewidzianych w przepisie art. 35 ustawy Prawo budowlane. Należy podkreślić, że zgodnie z ust. 4 ww. przepisu spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Warunkiem wydania decyzji pozwolenia na budowę było m.in. legitymowanie się przez inwestora decyzja lokalizacyjną. Ten warunek inwestor spełnił. Zarzuty skarżących sprowadzają się do kwestionowania geodezyjnego podziału nieruchomości stanowiącej ich własność, w wyniku którego tylko jedna, z dwu wyodrębnionych działek, została przeznaczona na realizację przedmiotowej inwestycji. Druga działka, pozostała nadal we własności skarżących, choć ich zdaniem jest bezwartościowa, wobec braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Ma rację Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, kiedy analizując te same tezy, zawarte w odwołaniu skarżących od decyzji organu pierwszej instancji stwierdza, że sposób i zakres wyodrębnienia nieruchomości pod inwestycję, pozostaje poza postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z treścią art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowemu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. Nr 80, poz. 717 z późn zm.) - decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Orzecznictwo sądowoadministracyjne w odniesieniu do ww. przepisu prawa jest jednoznaczne - organ architektoniczno-budowlany nie może samodzielnie kwestionować ustaleń decyzji lokalizacyjnej, podobnie jak decyzji o warunkach zabudowy. W sprawie ustalenia lokalizacji niniejszej inwestycji, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.), w szczególności rozdziału 2b, który reguluje szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Również w świetle tych przepisów, organ administracji architektoniczno - budowlanej ma obowiązek w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, uwzględnienia rozstrzygnięć decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydanej w opisanym trybie. Obowiązek ten dotyczy wszystkich uregulowań takiego aktu administracyjnego, także tych dotyczących podziału i wydania nieruchomości stosownie do postanowień art. 9s i 9w ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z przepisem art. 9s ww. ustawy - decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zatwierdza się podział nieruchomości, mapy z projektami podziału nieruchomości stanowią integralną część decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o którym mowa w ust. 2, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. W nawiązaniu do zarzutów skarżących, co do wady rażącego naruszenia prawa, jaką jest obarczona decyzja lokalizacyjna i w związku z tym wadą decyzji pozwolenia na budowę organu pierwszej instancji wskazać należy, co następuje. Decyzja lokalizacyjna póki pozostaje w obrocie prawnym jest wiążąca dla organu architektoniczno-budowlanego właściwego do wydania decyzji pozwolenia na budowę. Organ, nawet wówczas, gdyby dostrzegł jej wady nie miałby kompetencji do jej kwestionowania. Podobnie Sąd w niniejszym postępowaniu nie może dokonać oceny decyzji lokalizacyjnej w kontekście zarzutu z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie jest zaś zasadna teza skarżących, co do tego, że cyt. "pozwolenia na budowę udzielono stronie, która nie była stroną postępowania lokalizacyjnego". W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że inwestorem jest P. S.A z siedzibą w W. Właśnie temu inwestorowi, reprezentowanemu przez upoważnioną do tego osobę fizyczną, wydano decyzję lokalizacyjną, dla inwestycji tożsamej z tą, którą objęto decyzją pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe rozważania - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło