VII SA/Wa 1099/14

Maciej Majewski starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 781 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 20 sierpnia br. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania kto jest właścicielem domu/mieszkania w którym wnioskodawcy zamieszkują (należało także podać wielkość tego lokalu w m²), oraz ew. jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.) - wyszczególnienia w przybliżeniu kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem własnym z rodziną - żywność, ubrania, leki, inne, - podania jakie ponoszą obecnie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania należy je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). - podania czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). - wskazanie czy wnioskodawcy otrzymują pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należy wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawcy otrzymują świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii dokumentów PIT za rok 2013 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące. W dniu 18 września 2014 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że właścicielem mieszkania wnioskodawców jest inna osoba fizyczna, obecnie toczą się sprawy o eksmisje i opróżnienie lokalu. Wnioskodawcy jedną emeryturę w całości przeznaczają na prowadzenie spraw sądowych, natomiast drugą przeznaczają na opłaty. Wskazali, że nie stać ich na wykup leków. Oświadczyli, że nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych. Nie otrzymują żadnej pomocy od organizacji społecznych, jak również nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny. Nie posiadają rachunków bankowych, deklaracje podatkowe składa za skarżących ZUS. Dodali, że dokonują zakupów bielizny osobistej i butów w zależności od potrzeb i są to wydatki 30-50 zł., 100-200 zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, aby ich sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawcy nie przedstawili wyczerpujących i pełnych informacji (nie podano jakie strona ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem własnym i mieszkania, a dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony, ponadto nie nadesłano kopii dokumentów PIT, które wnioskodawcy otrzymują od ZUS, dokonujący za wnioskodawców rozliczenia z urzędem skarbowym). Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcach spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Ustosunkowanie się do zarządzenia w sposób selektywny skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, co wydaje się oczywistą konsekwencją takiego wybiórczego zastosowania się do wezwania. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.