VII SA/Wa 1100/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-01

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nie najlepszy stan zdrowia i nieznajomość prawa mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie najlepszy stan zdrowia i nieznajomość prawa nie stanowią wystarczających przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy w uchybieniu terminu, co wiąże się z obowiązkiem do szczególnej staranności. Nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. i W. K. złożyli podanie o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o przywrócenie terminu do jego złożenia, wskazując jako przyczynę uchybienia terminu nie najlepszy stan zdrowia i nieznajomość prawa. Organy administracji odmówiły przywrócenia terminu, uznając, że podane przyczyny nie spełniają wymogów art. 58 § 1 kpa. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. i J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]maja 2004 r. Nr [...]znak [...]Wojewoda [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Starosty [...]z dnia [...]sierpnia 2003 r. znak [...] – odmawiające J. i W. K. na podstawie art. 58 i 59 § 1 w związku z art. 148 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...]z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...]znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. i W. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...]położonej we wsi [...]. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że pismem z dnia 3 czerwca 2003 roku J. i W. K. wnieśli podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku Nr [...] i przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Podali, że "w lutym czy marcu 2003 roku" dowiedzieli się o "fałszu" i dlatego proszą o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Podnieśli, że "uprawdopodobniają to" – "nie najlepszym stanem zdrowia" i tym, że "nie maja świadomości prawa". Orzekając jak w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2003 r. Starosta Powiatowy w [...] wskazał, że z oświadczenia wnioskujących wynika, że o przyczynie mogącej być podstawą do wznowienia postępowania dowiedzieli się w lutym lub marcu 2003 roku. Wniosek w tej sprawie złożyli 3 czerwca 2003 roku, prosząc o przywrócenie terminu i powołując się na zły stan zdrowia i brak świadomości prawa. Z cała pewnością nie został zatem zachowany siedmiodniowy termin przewidziany w art. 58 § 2 kpa. Wojewoda [...]w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...]maja 2004 r. Nr [...]znak [...], którym utrzymał w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Starosty [...], wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 kpa. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Powołany przez małżonków K. nie najlepszy stan zdrowia, jak również nieznajomość prawa, takiego uprawdopodobnienia nie stanowią. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji państwowej. Właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, czyli, w rozpatrywanym przypadku – Starosta. Niesłuszny wobec tego jest zarzut, iż rozpoznanie wniosku nastąpiło z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Na powyżej opisane postanowienie Wojewody [...]skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. i J. K. Wnieśli o uchylenie postanowienia Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa z dnia [...]sierpnia 2003r. znak [...] oraz postanowienia Wojewody [...]z dnia [...]maja 2004 r. Nr [...]. Skarżący wskazali, że postanowienie organu I instancji wydał ten sam "architekt P., który wydał zezwolenie na budowę bezprawnie". Wojewoda sfałszował daty tzn. wydał postanowienie [...]maja 2003r. utrzymujące decyzję z [...]sierpnia 2003r. a doręczył postanowienie [...]czerwca 2004r. Zdaniem skarżących zasada, że nieznajomość prawa szkodzi nie obowiązuje w postępowaniu administracyjnym gdyż ustawodawca zrobił wyjątek z uwagi na zawiłość i niezrozumienie prawa przez obywateli. Ponadto skarżący odnieśli się do decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...]podnosząc zarzuty, co do jej zgodności z prawem i wskazując naruszenia ich interesów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, z 2002r., poz. 1269 ze zm.) – tylko w takim zakresie jest dopuszczalna ich sądowa kontrola. W. i J. K. w skardze podali, że o przyczynie mogącej być podstawą do wznowienia postępowania dowiedzieli się na początku 2003 roku, tj. w lutym lub marcu i jak podają było nią sfałszowanie dokumentów. Podanie o wznowienie postępowania i o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania – złożyli jednak dopiero 3 czerwca 2003 roku podając za przyczynę uchybienia terminu nie najlepszy stan zdrowia i brak świadomości prawa. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku uchybienia terminu opisanego w przepisie art. 148 § 1 kpa strona może dochodzić jego przywrócenia. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 ustawy kpa warunkiem przywrócenia terminu jest spełnienie kumulatywnie przesłanek: 1/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2/ wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3/ dochowanie terminu nieprzywracalnego do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu – zaczyna biec od daty ustania przeszkody i licząc od tego dnia – wynosi 7 dni, 4/ dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, czyli złożenie podania o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnili w szczególności braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin, wiąże się z obowiązkiem do szczególnej staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy przy dokonywaniu czynności procesowej. "Ważny powód" musi być związany z uchybieniem terminu, nie zaś ze skutkiem tego uchybienia. /por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2003r. sygn., akt II S.A. 4162/2001/. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku twierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Nie jest możliwe przywrócenie terminu nawet, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np.: nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony np.: sporządzenia wniosku i podania oraz nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Jeśli chodzi o podnoszoną przez skarżących "nieświadomość prawa" należy podkreślić, iż nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. /por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 1997r., III SA 101/96/. Zdaniem Sądu skarżący nie wskazali żadnej okoliczności, która obiektywnie uzasadniałaby przywrócenie terminu, w tej sytuacji wobec braku przesłanek z art. 58 kpa organ był uprawniony do odmowy przywrócenia terminu. Co do zarzutu skarżących o wyłączeniu pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia, a wcześniej w tej instancji decyzji o pozwolenia na budowę – Sąd w całości zgadza się z oceną Wojewody [...]. Organ słusznie zauważył, iż Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa, który wydał decyzję z upoważnienia Starosty [...]zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. i W. S. pozwolenia na rozbudowę budynku – w I instancji, może rozpoznać również wniosek przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Właściwym w sprawie takiego wniosku jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie zaś z art. 24 § 1 pkt 5 kpa – wyłączeniu od udziału w postępowaniu podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że w zaskarżonym postanowieniu Wojewody [...]doszło do oczywistej omyłki w zakresie daty wydania postanowienia. Wydano je po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia [...]sierpnia 2003r. Prawidłowa data wydania zaskarżonego postanowienia to nie [...]maja 2003 roku, a [...]maja 2004 roku. Zdaniem Sądu to uchybienie organu może być usunięte w drodze sprostowania oczywistej omyłki /art. 111 kpa/. W tej konkretnej sprawie uchybienie to nie ogranicza możliwości Sądu w zakresie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, w szczególności nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło