VII SA/Wa 1100/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka asesor WSA Nina Beczek (spr.) Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie Sylwii Morawskiej sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. znak: WSO-II.6250.10.154.2024 w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu wniosku Prokuratury Rejonowej [...] w W., decyzją z [...] kwietnia 2025 r. znak: [...] orzekł o unieważnieniu M. B. paszportu serii [...], wystawionego [...] maja 2023 r. przez Wojewodę Mazowieckiego z datą ważności do [...] maja 2033 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z wnioskiem o unieważnienie paszportu skarżącemu wystąpiła Prokuratura Rejonowa [...] w W. w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem przygotowawczym w sprawie karnej sygn. akt [...]. Z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego, na wniosek Wojewody Mazowieckiego, Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z [...] grudnia 2024 r., sygn. akt VI [...] ustanowił dla M.B., którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora w osobie adw. M. B.celem ochrony jego praw w postępowaniu administracyjnym. Następnie postanowieniem z dnia 12 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1100/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) ustanowił kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu M.B.w osobie adwokata M.B. Pismem z 3 marca 2025 r. Wojewoda zawiadomił kuratora o możliwości zapoznania się z aktami sprawy o unieważnienie paszportu skarżącego. Kurator nie skorzystał z tej możliwości. Organ administracyjny, powołując się na treść art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych stwierdził, że przesłankami faktycznymi niezbędnymi do wydania decyzji w sprawie unieważnienia paszportu są: wniosek właściwego organu oraz prowadzenie postępowania wykonawczego w sprawie karnej przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodził od uprawnionego organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wniosek ten spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane w powołanym przepisie. Dlatego orzeczono o unieważnieniu paszportu. Na powyższą decyzję kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez brak szczegółowego rozeznania w sprawie, podczas gdy nie ma dowodów na to, że skarżący ukrywa się przed wymiarem sprawiedliwości. W uzasadnieniu skargi kurator podniósł w szczególności, że organ administracyjny nie przeprowadził pełnej analizy materiału dowodowego dotyczącego rzekomego ukrywania się skarżącego przed wymiarem sprawiedliwości ani nie ustalił, czy skarżący rzeczywiście unika wykonania obowiązku alimentacyjnego, co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania przygotowawczego przez prokuraturę. W sprawie niniejszej nie zostały przedstawione żadne konkretne dowody na to, że skarżący w jakikolwiek sposób unikałby kontaktu z organami ścigania, a w szczególności nie udowodniono, że nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Zdanie kuratora działania prokuratury nie dostarczają wystarczających dowodów na istnienie przesłanki do unieważnienia paszportu, gdyż brak jest informacji wskazujących na to, że skarżący celowo unika odpowiedzialności, a jedynie prowadzone postępowanie przygotowawcze nie jest wystarczającą podstawą do podjęcia decyzji administracyjnej o unieważnieniu paszportu. Zdaniem kuratora, decyzja o unieważnieniu paszportu powinna zostać uznana za bezskuteczną, a postępowanie administracyjne wznowione w celu pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, kurator wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu za pełnienie funkcji kuratora i oświadczył, że wynagrodzenie to nie zostało uiszczone ani w części, ani w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie. Stanowiący podstawę prawną wydanej decyzji przepis art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1063 z późn. zm.) stanowi, że w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Organem właściwym do wydania decyzji w przypadkach, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 tej ustawy, jest wojewoda właściwy dla siedziby organu składającego wniosek (art. 72 ust. 3). Natomiast unieważnienie dokumentu paszportowego, w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 powołanej ustawy, następuje z dniem wydania decyzji (art. 74 pkt 6). W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Prokuratury Rejonowej [...] w W. o unieważnienie paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b powołanej ustawy jest Wojewoda Mazowiecki, ponieważ organ wnioskujący o unieważnienie paszportu skarżącego ma siedzibę na terenie województwa [...], a właściwość rzeczowa Wojewody wynika wprost z treści art. 72 ust. 3 powołanej ustawy. Postępowanie w sprawie unieważnienia paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych podlega zasadom Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak – co do zasady – nie wymaga ono rozbudowanego postępowania wyjaśniającego. Wojewoda weryfikuje, czy dana osoba legitymuje się ważnym polskim paszportem, czy wniosek pochodzi od uprawnionego organu oraz czy wniosek zawiera dane niezbędne do wydania decyzji. W rozpoznanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodzi od Prokuratury Rejonowej [...] w W., a więc od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o sygn. akt [...] prowadzonej przeciwko skarżącemu. Wniosek zawierał dane osobowe skarżącego, numer PESEL oraz adres ostatniego zamieszkania. Skierowany do Wojewody wniosek o unieważnienie paszportu skarżącego był jednoznaczny w swej treści, a organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania jego zasadności. Wobec tego, zdaniem Sądu, spełnione zostały wszystkie wymogi formalne obligujące organ do unieważnienia paszportu. Obligatoryjny charakter podstawy prawnej wydania decyzji, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "dokument paszportowy podlega unieważnieniu", nie pozwalał na jakąkolwiek uznaniowość, a tym samym obligował organ do unieważnienia dokumentu paszportowego. Zatem, wobec wystąpienia z wnioskiem przez uprawniony podmiot, Wojewoda był zobligowany do unieważnienia dokumentu paszportowego. Wojewoda rozpoznając taki wniosek nie może badać jego zasadności, weryfikować podstaw skazania, prawidłowości prowadzenia postępowania przygotowawczego, czy też kwestionować okoliczności wskazanych w postanowieniu organów prowadzących postępowanie karne. Jego kompetencja orzecznicza jest ograniczona wyłącznie do zbadania przesłanek wymienionych w art. 70 ust. 2 pkt 11 powołanej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę działania organu należało uznać za zgodne z art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b i art. 72 ust. 3 ustawy o dokumentach paszportowych. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że w sprawie o unieważnienie paszportu postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do ustalenia: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym, a ocena dowodów przeprowadzona przez Wojewodę nie nosi cech dowolności. Ustalenia faktyczne organu znajdują swe podstawy wprost w dokumentach zebranych w aktach sprawy. Działania podjęte przez Wojewodę na wniosek Prokuratury miały na celu realizację interesu publicznego, polegającego na doprowadzeniu do prawidłowej realizacji trwających czynności poszukiwawczych skarżącego, celem postawienia mu zarzutów w postępowaniu przygotowawczym w sprawie karnej sygn. akt [...]. W celu ochrony słusznego interesu skarżącego działał natomiast kurator, jednak w realiach sprawy interes obywatela przejawiający się w zachowaniu ważności paszportu i związaną z tym wolnością przemieszczania się, nie miał pierwszeństwa przed interesem publicznym, postrzeganym jako dobro wymiaru sprawiedliwości. Nieznany z miejsca pobytu skarżący był w postępowaniu administracyjnym reprezentowany przez kuratora, którego Wojewoda pismem z 3 marca 2025 r. zawiadomił o prawach wynikających z art. 10 kpa, jednakże mimo odbioru korespondencji 6 marca 2025 r. kurator nie zapoznał się z aktami postępowania i nie złożył żadnych wniosków przed wydaniem decyzji. A zatem w ocenie Sądu interesy skarżącego były wystarczająco chronione. W wyniku przytoczonych ustaleń, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać także należy, że organ przeprowadził postępowanie na podstawie przepisów obowiązującego prawa i z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 kpa. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 kpa, a organ dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 kpa. Organ administracyjny wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynił stosowne ustalenia w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności, tj. spełnienia ustawowych przesłanek unieważnienia paszportu, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonej zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że organ administracyjny nie jest uprawniony do ustalania i oceny przesłanek prawnokarnych w postępowaniu administracyjnym. W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zdołały podważyć legalności inkryminowanej decyzji, z powodów wyżej wskazanych. Skoro zatem zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, które mogłyby podważyć prawidłowość zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę.