VII SA/Wa 1103/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu użytkowania budynku magazynowo-biurowego, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, może dotyczyć robót już zakończonych i czy zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez organ II instancji. Stwierdzono, że postanowienie o wstrzymaniu użytkowania budynku, oparte na art. 50 Prawa budowlanego, nie może dotyczyć robót już zakończonych, a jedynie robót będących w toku. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i nie badając wszechstronnie stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Skarżący D. i S. N. zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące użytkowanie budynku magazynowo-biurowego. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie użytkowania, a następnie przywrócenie pierwotnego sposobu użytkowania. Po uchyleniu przez NSA postanowienia organu II instancji, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia, gdzie organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. przez organ odwoławczy, wskazując na uciążliwość działalności w budynku dla ich zdrowia i gospodarstwa ogrodniczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie, stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi D. i S. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku magazynowo-biurowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i S. N. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...]. nakazał na podstawie art. 50 ust. 1 w związku z art.71 ust. 1, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymanie użytkowania dwukondygnacyjnego budynku magazynowo-biurowego z częścią sklepową i pomieszczeniami socjalnymi, na terenie działki o nr-e [...] przy ulicy [...] w [...].
Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 w związku z art.71 ust.3 nakazał przywrócenie pierwotnego sposobu użytkowania dwukondygnacyjnego budynku magazynowo-biurowego z częścią sklepową i pomieszczeniami socjalnymi, na terenie działki o nr-e [...] przy ulicy [...] w [...] w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia zażalenia Pana M. W. na postanowienie nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszo-instancyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2003 r., sygn. akt IV S.A. 4083/01, uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ II instancji przyjmując odmiennie niż [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, brak dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowanie przedmiotowego obiektu, uczynił to z naruszeniem art.7 i 77 § 1 kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. po ponownym rozpatrzeniu .zażalenia-Pana M. W., na postanowienie Nr [...][...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]09. 2001 r., w przedmiocie wstrzymania użytkowania istniejącego dwukondygnacyjnego budynku magazynowo-biurowego z częścią sklepową i pomieszczeniami socjalnymi użytkowanego bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, położonego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]– uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał ,że ustalenie przesłanek ewentualnego wydania postanowienia oraz treści jego rozstrzygnięcia winno nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy zgodnie z dyspozycją art. 7 K.p.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić wszelkie ustalenia i wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2003 r., w tym ustalić w sposób jednoznaczny, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania poprzez porównanie stanu określonego w pozwoleniu na budowę ze stanem istniejącym później.
Postanowienie to zostało zaskarżone przez D. i S. N. , którzy podnoszą, że organ odwoławczy oparł się jedynie na oświadczeniu M. W. inwestora i współwłaściciela firmy [...].
Zdaniem skarżących organ odwoławczy wydając postanowienie nr [...] wydał je z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 par. 1 oraz 107 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie przeprowadził żadnego postępowania administracyjnego wyjaśniającego zasadności wydanej decyzji na pobudowanie szopo-garażu oraz jakie zmiany nastąpiły przeznaczając na użytkowanie jako magazyn, sklep, biuro, hotel pracowniczy.
Strony wskazują ,że sporny budynek zwany szopo-garażem znajduje się blisko ich zabudowań a działalność firmy polegająca na przesypywaniu i workowaniu cementu, oraz wibracje spowodowane przejazdem ciężkich samochodów z materiałami budowlanymi oraz wózków widłowych, hałas, kurz z chemii budowlanej wpływa bardzo niekorzystnie na zdrowie skarżących i stan ich gospodarstwa ogrodniczego.
Skarżący wskazują na nielegalność zabudowy wnosząc o uchylenie ww. postanowienia oraz wydanie wyroku nakazującego wstrzymanie tak uciążliwej działalności w obiekcie zwanym szopo-garażem i na placu.
Wskazują ,że już w 1997 r. została wydana decyzja nr [...] znak: [...]przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] nakazująca likwidację hurtowni materiałów budowlanych i doprowadzenie obiektu do jego pierwotnego użytkowania i doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego "istniejący obiekt - hurtownia materiałów budowlanych - powoduje zagrożenie dla środowiska przyrodniczego. Zwiększenie hałasu powoduje uciążliwości wykraczające poza granice działki". Decyzja została utrzymana przez drugą instancję.
Odpowiadając na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nr [...] z dnia [...]05.2004 r., podkreślając, że w uzasadnieniu zawarto motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art.7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. A przepis art. 136 kpa daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło bez wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego istniejącego w sprawie.
W sprawie niniejszej brak jest koniecznych ustaleń i rozważań organów administracji co do prowadzenia określonych robót zmierzających do zmiany sposobu użytkowania lub zaistnienia określonych następstw wprowadzonej zmiany użytkowania budynku.
Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest przepis art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgodnie z którym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Według przepisu art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zmiana taka może polegać także na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zawarte w art. 71 ust. 1 odesłanie do art. 32 ustawy Prawo budowlane oznacza, że pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może być wydane po uzyskaniu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów, przy zachowaniu trybu określonego w art. 32 ust. 2 i 3.
Z treści ust. 3 art. 71 ustawy Prawo budowlane wynika, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 art. 71 przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane stosuje się odpowiednio.
Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są również unormowanie zawarte w art. 50 ustawy Prawo budowlane które odnoszą się do prowadzonych robót budowlanych, które nie mają jeszcze cech ukształtowanego obiektu budowlanego.
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przewidziane w art. 50 ustawy Prawo budowlane może być wydane jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych. Nie może dotyczyć robót już zakończonych, jak również nie może obejmować innego rodzaju nakazów, np. wstrzymania prowadzenia określonej działalności. W związku z tym stwierdzić należy, że powołana w postanowieniu podstawa prawna została określona wadliwie.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że nastąpiło w sprawie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie spełnia warunków określonych w art. 124 § 2 k.p.a. Te naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wyeliminowanie tych wad powinno nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. W szczególności należy wnikliwie zbadać, czy wprowadzona zmiana użytkowania części budynku wywołuje następstwa określone w przepisie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i czy w związku z tym wymaga zezwolenia właściwego organu i czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przewidziane w art. 50 ustawy Prawo budowlane może być wydane w odniesieniu do wykonanych już robót budowlanych.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ II instancji winien rozważyć i ocenić wszystkie dowody oraz dać temu pełen wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
Ujawnione naruszenie w/w przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło