VII SA/Wa 1103/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-06
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Bożena Więch – Baranowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo rozpoznał zażalenie podmiotu, który nie posiadał statusu strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji rozpoznając zażalenie, które zostało wniesione przez podmiot nieposiadający statusu strony w postępowaniu administracyjnym, dopuścił się istotnego uchybienia. Status strony w postępowaniu administracyjnym wynika z posiadania interesu prawnego, który musi być oparty na przepisie prawa materialnego. Samo dopuszczenie przez organ do udziału w postępowaniu lub subiektywne przekonanie o posiadaniu interesu nie przesądza o statusie strony. W przypadku członka wspólnoty mieszkaniowej, zazwyczaj działa wspólnota, chyba że członek wykaże swój indywidualny interes prawny.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że uzasadnienie postanowienia o wstrzymaniu było niewystarczające. Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła, że organ drugiej instancji rozpoznał zażalenie wniesione przez osobę, która nie była stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi Zarządcy Nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Zarządcy Nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. wstrzymujące wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] czerwca 2003 r.
- uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wstrzymując na podstawie art. 159 kpa wykonanie decyzji z dnia
[...] czerwca 2003 r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż "zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa". Nie stanowi to wyczerpującej przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 159 kpa. Wstrzymując wykonanie decyzji organu I instancji należało wskazać okoliczności, które uprawdopodobniają, że decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa oraz określić którą. Samo wszczęcie postępowania nieważnościowego nie jest tożsame z prawdopodobieństwem stwierdzenia nieważności tej decyzji, a tym samym nie może być wyłączną przesłanką wydania postanowienia na podstawie art. 159 kpa.
Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Zdaniem skarżącej niewłaściwe uzasadnienie postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. nie może stanowić podstawy jego uchylenia.
Dodatkowo skarżąca podniosła, iż wnosząca zażalenie na postanowienie organu I instancji H. S. nie posiada przymiotu strony. Stroną postępowania jest Wspólnota mieszkaniowa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Sygn. akt VII SA/Wa 1103/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w części dotyczącej zarzutu rozpoznania zażalenia wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania jest zasadna.
Stosownie do treści art. 141 § 1 kpa postępowanie zażaleniowe może zostać uruchomione wyłącznie na skutek zażalenia wniesionego przez stronę postępowania. Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Art. 141 § 1 kpa stanowi, że "na wydanie w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi".
Oznacza to, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie i tylko przez stronę postępowania. Organ II instancji nie może działać z urzędu, gdyż dopiero czynność strony jaką jest wniesienie zażalenia umożliwia mu podjęcie stosownych czynności.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że tylko przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę interesu prawnego stwarzają dla określonego podmiotu legitymację procesową strony.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa.
Obowiązkiem organu nadzoru, do którego wpłynęło zażalenie H. S. od postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymującego wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. było przede wszystkim zbadanie czy pochodzi ono od strony postępowania.
Z akt postępowania wynika, iż H. S. do dnia 21 czerwca 2004 r. była najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Świadczy o tym umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] lipca 1986 r.
Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie
Sygn. akt VII SA/Wa 1103/06
decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim ale stwierdzenie czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, nie publ.).
Także nabycie w dniu 21 czerwca 2004 r. – data zawarcia aktu notarialnego - własności lokalu, nie oznacza, iż H. S. posiada interes prawny i może skutecznie wnieść zażalenie od postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Trafnie podniosła skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa, iż H. S. z chwilą nabycia własności lokalu nr [...] stała się członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, iż za członka Wspólnoty Mieszkaniowej działa Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeżeli jednak członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, Lex nr 48720).
Rozpoznając zażalenie H. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził w tym aspekcie żadnej kontroli ani oceny. Jest to nader istotne uchybienie, gdyż rzutuje bezpośrednio na rozstrzygnięcie sprawy.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło