VII SA/Wa 1104/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-16

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez lakoniczne i niepoparte analizą stwierdzenie, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Brak rzetelnego uzasadnienia tej kwestii pozbawił skarżących możliwości dochodzenia swoich praw, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na adaptację budynku gospodarczego na mieszkalny. Organ I instancji wydał pozwolenie. Organ II instancji (Wojewoda) umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący (spadkobiercy pierwotnego odwołującego) nie posiadają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucili organom opieszałość, przewlekłość i nierzetelność, wskazując, że ich nieruchomość znajduje się w ostrej granicy z działką inwestora i jest bezpośrednio oddziaływana przez planowane prace.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. G. i H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...] Burmistrz Miasta N. na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 10 z 1995 r. poz. 47) zatwierdził dla A. i K. N. projekt budowlany i wydał pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją budynku gospodarczego położonego w N. przy ul. [...] na budynek mieszkalny. Organ stwierdził, że z przedłożonego projektu wynika, że pozostałe pomieszczenia spełniają wymagania dotyczące pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Ponadto projektowana inwestycja nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. G., który wniósł o jej uchylenie. Odwołujący podniósł, że nie zgadza się na zmianę przeznaczenia budynku, który znajduje się w ostrej granicy z działką odwołującego. Podniósł, że budynek ten został postawiony bez pozwolenia na budowę ponad 20 lat temu i że z tego powodu został przeznaczony do rozbiórki, która nie została wykonana do dnia dzisiejszego. Podniósł również, że obecny projekt nie zawiera oceny rzeczoznawcy dotyczącej usytuowania fundamentów i konstrukcji stropów odnośnie zagrożenia dla budynku odwołującego się, który znajduje się przy granicy. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. G. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołującemu nie przysługuje przymiot strony bowiem działka stanowiąca własność odwołującego nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego. Z tego względu przewidziane prace związane z adaptacją budynku opisane w projekcie budowlanym nie będą oddziaływać na sąsiednią nieruchomość. Organ odwoławczy – Wojewoda [...] powołując się na przepis art. 28 § 2 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że działka stanowiąca własność strony odwołującej się nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego. Przewidziane bowiem do realizacji prace budowlane związane z adaptacją przedmiotowego budynku opisane w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji nie będą oddziaływać na sąsiednią nieruchomość. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyły W. G. i H. G., które nabyły spadek po zmarłym [...] grudnia 2002 r. M. G. Decyzji zarzuciły naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.) opieszałość urzędów administracji, przewlekłość i nierzetelność przeprowadzonego postępowania w szczególności poprzez zaniechanie rozpatrzenia dokumentów, będących w posiadaniu urzędu, a dokumentujących ewidentne naruszenie przepisów prawa – obrazę art. 28 k.p.a. Do dokumentów tych zaliczyły inwentaryzację przeprowadzoną na żądanie urzędu w 1996 r. Z rysunków technicznych wykonanych do tej inwentaryzacji wynika, że budynek inwestora zbudowany został w ostrej granicy z działką skarżących, z zadaszeniem i orynnowaniem na całej długości. Wskazały, że ich nieruchomość jako sąsiadująca z nieruchomością inwestora znajduje się w bezpośrednim oddziaływaniu obiektu. Wniosły o uchylenie decyzji i nakazanie inwestorowi wykonanie robót, które zapobiegną naruszeniom interesów skarżących. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że skarżące nie wskazały żadnych nowych okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy powołując przepisy art. 127 § 1 kpa, art. 28 kpa i art. 28 Prawa budowlanego odmówił M. G. przymiotu strony. Krąg podmiotów które mogły brać udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji tj. Burmistrza Miasta N. [...] maja 2000 r. określał przepis art. 28 kpa. Skarżący wywodził wówczas przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ze swojego interesu prawnego. Od dnia 11 lipca 2003 r. wobec zmiany przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ drugiej instancji powinien oceniać sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegają zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpoznaniem odwołania organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika co innego (wyrok NSA z 24 marca 2003 r. LEX nr 121774). Organ odwoławczy słusznie więc przywołał przepis art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. Winien mieć też na uwadze przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Przepis ten nie precyzuje o jakie przepisy odrębne, wprowadzające związane z obiektem ograniczenia, chodzi. Prawo budowlane nie zawiera delegacji do wydania aktów wykonawczych w zakresie art. 3 pkt 20 wobec tego należy przyjąć, że chodzi w nim o przepisy odrębne, które zostały wydane dotychczas i mogą być wydane w przyszłości. Przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego wskazuje na taki zamiar ustawodawcy, aby w postępowaniu o pozwolenie na budowę brały udział wyłącznie te podmioty, które doznają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomością. Wyznaczenie tego obszaru winno nastąpić więc na etapie ustalania warunków zagospodarowania terenu, o czym stanowi art. 6 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Jak również każdy ma prawo do ochrony własnego interesu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Organ odwoławczy trafnie podniósł, że sam fakt graniczenia działki skarżących z działką inwestorki nie świadczy o tym, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Stwierdzenie takie wymaga jednak szczegółowego uzasadnienia. W niniejszej sprawie do wyznaczenia obszaru oddziaływania doszło dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy stwierdził, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Organ nie rozważył jednak jaki jest zakres tego pojęcia w odniesieniu do niniejszej sprawy. Jak wynika bowiem z przepisu art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego to do organu należy wyznaczenie w otoczeniu obiektu obszaru oddziaływania obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził jedynie, że działka stanowiąca własność strony odwołującej się nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego odnośnie którego wydano pozwolenie na budowę. Prace adaptacyjne opisane w projekcie, zdaniem organu, nie będą oddziaływać na sąsiednią nieruchomość. Stwierdzenia tego organ nie poparł jednak żadną analizą prowadzonych prac w odniesieniu do granic rzeczywistego oddziaływania. Rozstrzygniecie zaś tej kwestii ma decydujące znaczenie dla ustalenia przymiotu strony skarżących i ewentualnego dalszego prowadzenia sprawy. Pozbawienie skarżących statusu strony zamyka im dalszą drogę dla dochodzenia swoich praw. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że stwierdzenia organu odwoławczego nie poparte rzetelną analizą sprawy, nieomówione w uzasadnieniu decyzji, a wręcz lakoniczne, są wystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia jakie powziął organ. Skoro więc decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa podlega ona uchyleniu. Z uwagi na naruszenie przez organ II instancji przepisów prawa procesowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło