VII SA/Wa 1104/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi Zarządcy Nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Zarządcy Nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" – zarządcy nieruchomości wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., którą nakazano zarządcy na podstawie art. 66 § 1 ustawy Prawo budowlane wykonanie przebudowy – modernizacji przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ulicy [...] nr [...] oraz doprowadzenie przedmiotowych przewodów kominowych do stanu pozwalającego na ich bezpieczne i zgodne z prawem użytkowanie. Przebudowa winna obejmować: 1. rozbiórkę istniejących pionów kominowych w zakresie koniecznym; 2. odbudowę pionów kominowych z ewentualnym montażem wkładów kominowych (zwłaszcza do przewodów spalinowych); 3. roboty odtwarzające elementów wykończeniowych (tynki wewnętrzne, malowanie, itd.). Organ wskazał, iż roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania i nadzorowania robotami budowlanymi oraz po zakończeniu robót w terminie 7 dni zobowiązał do przedłożenia orzeczenia o możliwości bezpiecznego użytkowania przebudowanych przewodów kominowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., uznał, iż jest ona obarczona kwalifikowaną wadą trwałej niewykonalności określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Uzasadniając swoje stanowisko organ nadzoru I instancji wyjaśnił, iż co prawda stan techniczny przewodów kominowych i wentylacyjnych budzi uzasadnione wątpliwości i może powodować zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi, to jednak zakres nałożonych obowiązków sformułowano tak ogólnikowo, iż nie można określić jakie czynności ma zobowiązany wykonać. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powinien na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zlecić przeprowadzenie ekspertyzy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując ponownie sprawę na skutek wniesionego przez H. S. odwołania, nie podzielił stanowiska organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa ma miejsce wtedy, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zachodzi. Ogólnikowe określenie nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. obowiązków nie oznacza, iż jest ona niewykonalna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 i art. 159 § 1 kpa oraz art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego. Dodatkowo skarżący podniósł, iż wnosząca odwołanie od decyzji I instancji H. S. nie była stroną postępowania, gdyż nie reprezentowała wspólnoty mieszkaniowej. Inni lokatorzy budynku przy ul. [...] nr [...] w [...] E. K. i A. M., którzy wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostali uznani za strony postępowania w związku z czym umorzono postępowanie odwoławcze. Zdaniem skarżącego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. spowoduje nieodwracalne skutki i narazi wspólnotę na znaczne koszty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części dotyczącej zarzutu rozpoznania odwołania wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania jest zasadna. Stosownie do treści art. 127 § 1 kpa postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione wyłącznie na skutek odwołanie wniesionego przez stronę postępowania. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, gdyż dopiero czynność strony jaką jest wniesienie odwołania umożliwia mu podjęcie stosownych czynności. Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza aby postępowanie to mogło zostać zakończone decyzją uwzględniającą odwołanie, musi zostać wykazane, że podmiot który wniósł odwołanie, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, to znaczy, że jego interesu prawnego dotyczy dany akt lub czynność będący przedmiotem postępowania zakończonego decyzją organu I instancji. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że tylko przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę interesu prawnego stwarzają dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Obowiązkiem organu nadzoru, do którego wpłynęło odwołanie H. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. było przede wszystkim zbadanie czy pochodzi ono od strony postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym zapadła kontrolowana decyzja i organ administracji publicznej ma obowiązek, w oparciu o przepisy prawa materialnego, ustalić krąg podmiotów będących stroną tego postępowania. Z akt postępowania wynika, iż H. S. do dnia 21 czerwca 2004 r. była najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...]. Świadczy o tym umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 1 lipca 1986 r. Jako najemcy przysługiwały jej jedynie roszczenia cywilnoprawne do właściciela lokalu o dokonanie w nim napraw pozwalających na użytkowanie tego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem. Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim ale stwierdzenie czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, nie publ.). Także nabycie w dniu 21 czerwca 2004 r. – data zawarcia aktu notarialnego własności lokalu, nie oznacza, iż H. S. posiada interes prawny i może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Trafnie podniosła skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa, iż H. S. z chwilą nabycia własności lokalu nr [...] stała się członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, iż za członka Wspólnoty Mieszkaniowej działa Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeżeli jednak członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, Lex nr 48720). Rozpoznając odwołanie H. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził w tym aspekcie żadnej kontroli ani oceny. Jest to nader istotne uchybienie, gdyż rzutuje bezpośrednio na rozstrzygnięcie sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.