VII SA/Wa 1107/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak DOZ-OAiK.650.73.2023.MPU-8 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę 1. Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. znak DOZ-OAiK.650.73.2023.MPU-8, wydanym na podstawie art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840) oraz art. 127 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 poz. 735; dalej: k.p.a.), Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2022 r. w przedmiocie uzgodnienia prowadzenia prac budowlanych przy obiekcie objętym ochroną zabytków. 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: Minister, organ odwoławczy) wskazał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] września 2022 r. znak: [...], odmówił uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony 6 października 2022 r. Ostatnim dniem na wzniesienie zażalenia był zatem 13 października 2022 r., tymczasem zażalenie P. P. (dalej: skarżącego), choć opatrzone datą 13 października 2022 r., zostało doręczone organowi I instancji za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej 18 października 2022 r., o czym świadczy urzędowe poświadczenie przedłożenia. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił Ministrowi naruszenie: – art. 6 i 7 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a. wyniku oczywiście błędnego i bezzasadnego stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione po terminie, bo rzekomo dopiero w dniu 18.10.2022 r., gdy tymczasem w rzeczywistości zażalenie wniesione zostało w dniu 12.10.2022 r. (a więc w terminie) – co jednoznacznie wynika z ePUAP; – art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. na skutek jego bezzasadnego zastosowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że zażalenie zostało wniesione 12.10.2022 r. przy pomocy platformy ePUAP. W tym dniu omyłkowo nie dołączono do korespondencji pełnej treści zażalenia. Brak tek uzupełniono w dniu 18.10.2022 r. W tym dniu nie wniesiono więc zażalenia, ale je uzupełniono. Zdaniem autora skargi, treść skierowana do organu w dniu 12.10.2022 r. stanowi zażalenie i mogła być rozpoznana nawet bez załącznika. Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają szczególnych wymogów co do treści zażalenia. Do skargi dołączono plik graficzny (print screen) obrazujący dokument elektroniczny opatrzony datą 12.10.2022 r., stanowiący w ocenie autora skargi wniesione zażalenie. 4. W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy. 6. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Z kolei w myśl art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. 6.1. Na tle ww. przepisów wskazuje się, że jednym z warunków skutecznego skorzystania ze środka zaskarżenia jest zachowanie terminu siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie zażalenia przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia zażalenia po upływie siedmiodniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Bez znaczenia jest, czy do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego czy też nie (zob. wyrok NSA z 17.03.2022 r., II OSK 854/21, LEX nr 3327525). Ponadto, każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (zob. wyrok NSA z 23.02.2021 r., I OSK 2378/20, LEX nr 3195732). Wypada przy tym przypomnieć, że organ orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. obowiązany jest ustalić przede wszystkim dwie zasadnicze okoliczności: datę doręczenia rozstrzygnięcia stronie oraz datę wniesienia przez nią środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 15.06.2020 r., I OSK 1700/19, LEX nr 3056217). 6.2. W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone skarżącemu, do rąk ustanowionego przez niego pełnomocnika, w dniu 6 października 2022 r. Skarżący nie zakwestionował tego ustalenia w skardze, co więcej, przyznał, że termin do wniesienia zażalenia upływał 13 października 2022 r. Istotnie bowiem, 13 października 2022 r. upływał siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia od postanowienia organu I instancji, doręczonego stronie 6 października 2022 r. 6.3. Skarżący uważa, że wniósł zażalenie już 12 października 2022 r., o czym ma świadczyć załączony do skargi plik graficzny (print screen) obrazujący dokument elektroniczny opatrzony datą 12.10.2022 r. Sąd zapoznał się z tym dokumentem. Zawiera on rzeczywiście datę 12 października 2022 r., jako adresat widnieje organ I instancji, a jako nadawca – pełnomocnik skarżącego wykonujący zawód adwokata. Tytuł tego dokumentu to "zażalenie na postanowienie z dnia [...].09.22r. znak: [...]". W treści dokumentu podano również dane organu odwoławczego, samego skarżącego, oświadczenie o zaskarżeniu postanowienia organu I instancji, wniosek o uchylenie tego postanowienia oraz informację, że w załączeniu znajduje się "pełna treść zażalenia". Na dokumencie widnieje również informacja, że został on podpisany 12 października 2022 r. 6.4. Zdaniem Sądu, skarżący ma oczywiście rację twierdząc, że treść dokumentu zawartego w załączonym do skargi pliku graficznym byłaby wystarczająca dla wszczęcia postępowania zażaleniowego przed organem odwoławczym. Niemniej jednak, skarżący nie wykazał, aby dokument, o którym mowa został faktycznie wniesiony do organu I instancji. Do skargi nie dołączono w szczególności urzędowego poświadczenia przedłożenia tego dokumentu ani żadnego innego dowodu świadczącego o tym, że dokument taki został nadany – czy to w formie elektronicznej czy w jakiejkolwiek innej – właśnie 12 października 2022 r. Również i sam analizowany plik graficzny wymyka się spod kontroli Sądu w tym znaczeniu, że autor skargi nie przedstawił owego dokumentu w oryginalnej postaci (co umożliwiałoby Sądowi zweryfikowanie czy został on podpisany) lecz jedynie zdjęcie ekranu monitora komputerowego, na którym ten dokument był wyświetlony. Innymi słowy, załączony do skargi plik graficzny nie zawiera informacji wystarczających do przyjęcia, że dokument który obrazuje został wniesiony do organu administracji 12 października 2022 r. 6.5. W celu weryfikacji, czy sporny dokument z 12 października 2022 r. został rzeczywiście wniesiony do organu, Sąd poszukiwał urzędowego poświadczenia jego przedłożenia w aktach administracyjnych. Gdy go nie znalazł, wezwał organ odwoławczy do przesłania takiego urzędowego poświadczenia przedłożenia. Również i organ odwoławczy nie przedstawił Sądowi żadnego dowodu złożenia przez skarżącego zażalenia już w dniu 12 października 2022 r. 6.6. Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się zażalenie datowane na 13 października 2022 r., lecz opatrzone podpisem elektronicznym 18 października 2022 r. i wniesione w tym dniu (UPP). Również w załączniku do wiadomości elektronicznej wysłanej z adresu poczty elektronicznej skarżącego do organu 2 lutego 2023 r. znajduje się zażalenie datowane na 13 października 2022 r., lecz nieopatrzone żadnym podpisem elektronicznym ani innym znacznikiem czasu. W aktach znajduje się również urzędowe potwierdzenie przedłożenia dokumentu elektronicznego z adresu elektronicznego pełnomocnika skarżącego na skrzynkę odbiorczą organu I instancji z 18 października 2022 r. (identyfikator poświadczenia: ePUAP-UPP92403329). Co więcej, z dokumentu elektronicznego z 18 października 2022 r. wynika, że pełnomocnik skarżącego przesłał wówczas do organu I instancji pełną treść zażalenia (czyli załącznik tekstowy do dokumentu elektronicznego) "w uzupełnieniu zażalenia z dnia 13.10.22r.". Zatem nawet w dniach, w których pełnomocnik skarżącego miał wnieść zażalenie, odwoływał się nie do zażalenia z 12 października 2022 r. (a taką datę jego wniesienia wskazuje w skardze), lecz do zażalenia z 13 października 2022 r. 6.7. Sąd przypomina, że w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a., wyrok jest wydawany na podstawie akt sprawy. Z akt tych nie wynika w żaden sposób, aby najpóźniej 13 października 2022 r. do organu I instancji wpłynęło zażalenie na postanowienie z [...] września 2022 r. Również skarżący, chociaż jest reprezentowany przez pełnomocnika wykonującego zawód adwokata, nie wykazał, aby wniósł zażalenie do organu I instancji 13 października 2022 r. (jak twierdzono w piśmie elektronicznym z 18.10.2022 r.) lub 12 października 2022 r. (jak twierdzono w skardze). Sam fakt wpisania do dokumentu tekstowego takiej daty nie jest wystarczający dla uznania terminowości zażalenia. Aby wykazać fakt wniesienia zażalenia w formie dokumentu elektronicznego, niezbędne było przedstawienie Sądowi urzędowego poświadczenia przedłożenia takiego dokumentu organowi. Tego jednak autor skargi nie uczynił, choć i sama skarga została wniesiona w formie takiego dokumentu, co świadczy o praktycznej znajomości zasad funkcjonowania systemu doręczeń elektronicznych. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał podstaw do podważenia prawidłowości ustaleń organu odwoławczego co do tego, że zażalenie na postanowienie organu I instancji zostało wniesione dopiero 18 października 2022 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu na jego zaskarżenie. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6 i 7 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a., a Minister prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. 7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.