VII SA/Wa 1108/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "E." w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu skargę oddala VII S.A./Wa 1108/05 U Z A S A D N I E N I E Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na ułożeniu linii kablowej nn 0,4 kV na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...] zasilającej budynek mieszkalny, decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r na podstawie art. 151§1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia w/w decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podał, iż na wniosek E. i D. małż. G., A. O. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W., ul. [...] w W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Po wznowieniu postępowania, Prezydent [...] ustalił, iż wniosek o pozwolenie na budowę w dniu [...] kwietnia 2003r złożył inwestor - Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "E." z siedzibą przy ul. [...] w W. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył tytuł prawny do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, którym był akt notarialny oddania działki nr [...] w użytkowanie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej " E." przez " M." Sp. z o.o., która działała w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz wnioskodawcy. W związku z powyższym, w ocenie organu " w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji, w interesie Wnioskodawców działał Developer M. Spółka z o.o." Zdaniem, Prezydenta [...]" wnioskodawca nie może zostać uznany za stronę w sprawie w/w inwestycji". Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, iż do właściwości organu administracji architektoniczno-budowlanej nie należy badanie legalności aktów notarialnych. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] oraz E. i D. G., decyzją z dnia [...] lipca 2005r znak: [...] na podstawie art. 138§2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił, iż w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, użytkownikiem wieczystym działki nr [...] była Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w W. Okoliczność ta, zdaniem Wojewody [...] wynika z wniosku Wspólnoty dotyczącym wznowienia postępowania w którym podaje, iż " spółka " M." sprzedała ostatnie lokale w budynku przy ul. [...] w związku z czym, w dniu [...] marca 2002r w budynku tym została powołana do życia Wspólnota Mieszkaniowa". Faktu tego nie kwestionuje również w swych pismach inwestor. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego bezspornym jest, iż Wspólnota była stroną postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę i została w nim pominięta. Nie znajduje więc żadnego uzasadnienia stwierdzenie organu pierwszej instancji, iż wnioskodawca nie może zostać uznany za stronę postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeprowadzając ponownie postępowania wznowieniowe, organ pierwszej instancji powinien ustalić w jaki sposób pozbawienie Wspólnoty uczestnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę wpłynęło na jej prawa i obowiązki oraz czy udział Wspólnoty spowodowałby inne załatwienie przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy za zasadny uznał zarzut skarżących, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do argumentów wnioskodawców kwestionujących posiadanie przez Spółdzielnię Mieszkaniową " E." prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda [...] wskazał organowi pierwszej instancji konieczność dokonania oceny " czy inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w chwili składania wniosku i wydawania decyzji Nr [...]". Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt, oddalenia przez Sąd Rejonowy dla [...] wniosków skarżącego o dokonanie do księgi wieczystej wpisu służebności gruntowej i wpisu prawa użytkowania ustanowionych aktami notarialnymi na rzecz skarżącego. Ponadto, podniósł, iż z wniosku MSM " E." z dnia [...] czerwca 2004r o ustanowienie służebności gruntowych, skierowanego do Sądu Rejonowego dla [...] wynika, iż służebność zgodna z decyzją o pozwoleniu na budowę miałaby zostać dopiero ustanowiona, gdy tymczasem inwestor powinien wykazać się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując, Wojewoda [...] stwierdził, iż "przeprowadzając ponownie postępowanie organ pierwszej instancji powinien wyjaśnić wątpliwości dotyczące istnienia w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane i uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie zgodnie z art. 107§3 kpa". Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa " E." w W[. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 138§2 kpa w zw. z art. 146§2 kpa polegające na uchyleniu decyzji pomimo istnienia przepisu art. 146§2 kpa, który ogranicza dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej spółdzielni " analiza stanu prawnego sprawy o pozwolenie na budowę przedmiotowej linii kablowej- rozpatrywanej ponownie w wyniku wznowienia postępowania- prowadzi do wniosku, iż występują w niej przesłanki określone w art. 146§2 kpa". W związku z powyższym, organ odwoławczy nadużył swoich kompetencji kasatoryjnych, nie wydając orzeczenia merytorycznego, a przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżąca podkreśla też, iż pominięcie podmiotów, które wystąpiły z wnioskami o wznowienie postępowania w postępowaniu o pozwolenie na budowę stanowi wyłącznie podstawę do wznowienia postępowania, a nie daje podstaw do podważenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikało z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2001r, było ono skuteczne w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę i w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym. Skarżąca uważa, iż o tym czy akt notarialny jest dotknięty wadliwością i jakie z tego wynikają skutki dla czynności nim objętych może orzec tylko sąd powszechny. Podmioty kwestionujące prawa Spółdzielni nie podjęły w tym kierunku żadnych działań i aktualnie nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że akt notarialny jest dotknięty wadami prawnym skutkującymi jego bezwzględną nieważnością. Skarżąca podnosi też, iż podmioty wnoszące o wznowienie postępowania nie podnoszą żadnych uchybień decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wskazują czy wada decyzji w postaci braku ich uczestnictwa miała jakiś istotny wpływ na treść decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do nadużycia przez organ odwoławczy swoich kompetencji kasatoryjnych poprzez nie wydanie decyzji merytorycznej mimo zaistnienia przesłanek z art. 146§2 kpa. W myśl art. 146§2 kpa- mimo istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145§1 kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Oznacza to, że organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149§2 kpa na podstawie całokształtu materiału dowodowego w oparciu o przepisy prawa materialnego rozstrzygnie sprawę tak jak została ona rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zatem, Prezydent [...] przeprowadzając postępowanie określone w art. 149§2 kpa powinien w pierwszej kolejności ustalić czy rzeczywiści wystąpiła podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145§1 pkt4 kpa, a dopiero w razie pozytywnego wyniku takiego ustalenia, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Z decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r wynika, iż organ przeprowadzając postępowanie wznowieniowe ustalił, że przyczyna wznowienia nie wystąpiła bowiem w imieniu i na rzecz osób składających wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenie na budowę działał Developer M. Spółka z o.o. Po ustaleniu, że nie wystąpiła podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145§1 pkt 4 kpa, organ nie mógł już rozpatrywać sprawy merytorycznie lecz zgodnie z art. 151§1 pkt 1 kpa wydał decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu wznowieniowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji nie miał więc zastosowania art. 146§2 kpa gdyż organ ustalając brak podstaw do wznowienia postępowania nie mógł przejść do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wbrew stanowisku skarżącej Spółdzielni, organ odwoławczy pomimo stwierdzenia, że podstawa do wznowienia postępowania rzeczywiście występuje, nie mógł rozpatrywać sprawy merytorycznie. Zgodnie z art. 136 kpa i art. 138§2 kpa organ odwoławczy posiada kompetencje tylko do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W sytuacji kiedy organ pierwszej instancji nie rozpatrywał sprawy merytorycznie zachodziła konieczność przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy w całości, a nawet w znacznej części postępowania wyjaśniającego naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. W związku z powyższym, prawidłowo postąpił Wojewoda [...] kasując decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo też wskazał jakie istotne okoliczności mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i co powinien ustalić organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ubocznie należy zauważyć, iż w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę i w tym postępowaniu z naruszeniem art. 7 kpa nie rozważono jej słusznego interesu, we wznowionym postępowaniu organ nie może zastosować art. 146§2 kpa ( wyrok NSA z dnia 25.11.1988r, sygn. akt IV SA 540/88 ). Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.