VII SA/Wa 1113/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, utrzymujący się z emerytur i posiadający pewne aktywa, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, mimo posiadania stałego źródła dochodu w postaci emerytur i pewnych aktywów. Sąd przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego i ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że wnioskodawcy są w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe samodzielnie.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. W., M. W. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy utrzymują się z emerytur, mają na utrzymaniu studiującą córkę, mieszkają w mieszkaniu zakładowym, ponoszą koszty mediów i spłacają kredyt studencki córki. Posiadają również działkę rolną. Sąd, analizując ich sytuację materialną, uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano D. W., M. W. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W., M. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M.W., J. W., M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] . znak : [...] w przedmiocie : odmowy podjęcia postępowania postanawia : I. przyznać D. W., M.W. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 oraz ustanowienie adwokata z urzędu, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia 9 października 2007r. wnioskodawcy wnieśli sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2007r. przyznające wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie oddalające wniosek. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 września 2007r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domagają się strony, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 1.924,00 zł brutto miesięcznie. Skarżący wskazali, że na ich utrzymaniu pozostaje studiująca córka. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu zakładowym o powierzchni 57 m ², które w maju 2007r. zostało sprzedane. W mieszkaniu tym jak wskazali, nie mają wody zimnej i ogrzewania etażowego. Wnioskodawcy wskazali, że ponoszą opłaty za energię elektryczną w wysokości 100-150 złotych oraz gaz z butli w wysokości około 40 złotych miesięcznie oraz koszty związane ze spłatą rat kredytu studenckiego córki w wysokości ponad 200,00 zł miesięcznie. Strony podały, że posiadana w N. działka o numerach [...] i [...] ma powierzchnię 2488 m ² i została zakupiona od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa we W. Wnioskodawcy wskazali, że córka jest na ostatnim roku studiów, lecz nie stać jej na akademik i dlatego mieszka grzecznościowo u koleżanek, którym czasami płaci po 100 – 150 złotych w zależności od czasu korzystania z mieszkania, a czasami mieszka u nich bezpłatnie. Wnioskodawcy podali, że nie posiadają samochodu, konta bankowego i nie składali w Urzędzie Skarbowym deklaracji podatkowej. Strony dodały, że ze względu na swój wiek nie podejmują żadnej pracy dorywczej i nigdy nie korzystały z opieki pomocy społecznej. Oceniając sytuację materialną wnioskodawców, uznano, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na to, że wnioskodawcy posiadają stałe źródło dochodu uznano, że nie zachodzi konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że wnioskodawcy są w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i w tym zakresie wniosek oddalono. Wskazać bowiem należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania. Mając na uwadze powyższe, celem zapewnienia wnioskodawcom prawa do Sądu, zwolniono ich od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100,00 złotych oraz ustanowiono adwokata z urzędu. Rozstrzygnięcie takie zabezpiecza wnioskodawcom prawo do Sądu, a jednocześnie nie skutkuje przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący od lat inicjują liczne postępowania i powinni liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów z tym związanych. Zaznaczyć należy, że w złożonym sprzeciwie wnioskodawcy nie przedstawili żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie oraz zmianę postanowienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło