VII SA/Wa 1113/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-02
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Joanna Gierak-Podsiadły, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, wybudowanego samowolnie na działce, której inwestor nie posiada prawa do dysponowania na cele budowlane, jest zgodna z prawem, nawet jeśli toczy się postępowanie o zasiedzenie tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, ponieważ inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiało legalizację samowoli budowlanej. Postępowanie o zasiedzenie nieruchomości nie stanowiło zagadnienia wstępnego, które obligowałoby organy do zawieszenia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej T. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki, której nie posiadała prawa do dysponowania na cele budowlane. Organy administracji ustaliły, że ogrodzenie zostało wybudowane w 2011 roku i stanowi samowolę budowlaną, ponieważ nie zostało zgłoszone. Inwestorka twierdziła, że ogrodzenie istnieje od 1976 roku i że toczy się postępowanie o zasiedzenie działki. Organy uznały jej twierdzenia za nieudowodnione i utrzymały w mocy decyzję o nakazie rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.[...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 i art. 83 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz.1623 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki o nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w [...], usytuowanego od strony ulicy [...], nakazał inwestorowi T. D.o rozbiórkę ww. ogrodzenia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. D.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania T. D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, wskazując mianowicie, iż przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest ogrodzenie działki o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], usytuowane od strony ulicy [...].
W dniu 30 maja 2012 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] przeprowadził wizję lokalną w przedmiotowej sprawie, podczas której ustalił, iż działka o nr ewid. [...] jest ogrodzona od strony ul. [...]. Ogrodzenie wykonano z siatki metalowej na słupkach drewnianych. Długość ogrodzenia wynosi 35 m, a wysokość 1,5 m.
Nieruchomość o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] jest niezabudowana. Właścicielami działki są S. G. i reprezentowani przez nią: C. E. C., S. G. S. C. i C.F. X. C.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...], uznając iż inwestor spornego ogrodzenia T. D. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] na cele budowlane, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], nakazał rozbiórkę samowolnie wbudowanego ogrodzenia ww. działki.
Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia zajętego stanowiska, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż organ I instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Organ II instancji wskazał, że mając na uwadze zarzut błędnego ustalenia daty budowy spornego ogrodzenia (skarżąca twierdzi, że sporne ogrodzenie zostało wzniesione zanim droga, z którą działka o nr ewid. [...] graniczy stała się drogą publiczną), postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla m. [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia daty budowy przedmiotowego ogrodzenia i daty ustanowienia ul. [...] drogą publiczną. W wykonaniu powołanego postanowienia organ powiatowy ustalił, iż ul. [...] została ustanowiona drogą publiczną na mocy uchwały nr [...] Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] maja 1988r. Ponadto, organ I instancji przeprowadził w dniu 4 listopada 2013 r. rozprawę administracyjną, podczas której S. G. oświadczyła, iż ogrodzenie działki o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] zostało wybudowane w dniu 16 czerwca 2011 r. Zgodnie z oświadczeniem K. S. i J. J. do dnia 16 czerwca 2011 r. ww. działka nie była ogrodzona. Organ odwoławczy zaznaczył, że w czasie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2014 r. S.G. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie daty budowy ogrodzenia. T. D. złożyła do protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia 12 lutego 2014 r. oświadczenie, zgodnie z którym ogrodzenie działki o nr ewid[...] przy ul. [...] w [...] istnieje od 1976r., a po tej dacie ogrodzenie było remontowane, tj. uszkodzone elementy wymieniane.
Oceniając wyniki postępowania dowodowego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił mocy dowodowej oświadczeniu T.D.W przeciwieństwie bowiem do oświadczenia S.G., twierdzenie inwestora co do daty budowy spornego ogrodzenia nie zostało poparte oświadczeniami świadków tejże budowy. T. D. nie przedłożyła również żadnych dokumentów, na podstawie których można byłoby zakwestionować twierdzenie, że ogrodzenie działki o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] powstało przed 2011 r.
Na marginesie dodał, iż wymiana elementów konstrukcyjnych ogrodzenia na nowe nie stanowi jego remontu lecz jest de facto budową nowego ogrodzenia.
Organ odwoławczy przywołał przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wskazał także, że z uwagi na fakt, iż działka o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] nie jest zabudowana, przedmiotowe ogrodzenie należy uznać za obiekt budowlany. Do obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ zastosowanie ma zaś tryb przewidziany w art. 49b ustawy Prawo budowlane.
Procedura legalizacyjna określona w art. 49b ustawy Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, przy czym konieczne jest przy tym kumulatywne spełnienie następujących warunków: 1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, 3) inwestor przedkłada dokumenty wymienione w art. 49b ust. 2, w tym oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 - oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4) uiszczona zostaje opłata legalizacyjna.
Mając na uwadze powyższe warunki, organ odwoławczy uznał, iż skoro inwestor T. D. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] na cele budowlane, nie jest możliwa legalizacja ogrodzenia, będącego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Tym samym należało, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m[...].
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. D., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez brak dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, przeprowadzenie postępowania z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób wybiórczy i dowolny, poprzez uznanie za udowodnione okoliczności, co do których skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do nich i co do przeprowadzonych dowodów,
2) art. 10 § 1 i 3 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i bez utrwalenia w aktach sprawy przyczyn odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu,
3) art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, a przez to zastosowanie w sprawie niewłaściwego prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż sprawa dotyczy działki względem której toczy się przed Sądem Rejonowy dla [...] (sygn. akt [...]) postępowanie o jej zasiedzenie. Ogrodzenie działki zostało wzniesione samodzielnie, metodą gospodarczą, przez rodziców skarżącej, którzy jako posiadacze samoistni działki nr [...] przy ul. [...] w [...] w ten sposób zaznaczyli swoje prawo do nieruchomości. Ogrodzenie, wedle intencji i przeznaczenia posiadacza samoistnego było i jest ogrodzeniem prowizorycznym. S. G.nigdy nie posiadała przedmiotowej działki jak właściciel i nigdy nie dbała o tę działkę. Zarówno skarżąca, która mieszka na ul. [...] od prawie 40 lat, jak też inni długoletni mieszkańcy tej ulicy nigdy nie znali i nie widzieli S. G. na działce. Pojawiła się ona tam dopiero wówczas kiedy został złożony do Sądu wniosek o zasiedzenie ogrodzonej działki. Zdaniem skarżącej, twierdzenie co do tego, że ogrodzenie zostało wzniesione w 2007r., potem, że w 2011r. jest nieprawdziwe i nie poparte żadnymi dowodami. Wzniesienie tymczasowego ogrodzenia wymusiły wola zasiedzenia działki, względy bezpieczeństwa, konieczność zapobiegania szkodom i wola zaznaczenia swojego prawa do domagania się od innych respektowania posiadania i nie przeszkadzania. T. D. zarzuciła organowi, iż przy rozstrzyganiu nie wziął pod uwagę, że skarżąca oraz jej poprzednicy prawni posiadali samoistnie wygrodzoną nieruchomość przez okres dłuższy niż prawem wymagany do zasiedzenia okres trzydziestoletni oraz że ogrodzenie od początku służyło ochronie posiadania tak by umożliwić nabycie rzeczy posiadaczowi po upływie okresu zasiedzenia.
T. D. podniosła nadto, że organ wydał skarżoną decyzję po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w trakcie którego nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu organu pierwszej instancji, który dowolnie i z naruszeniem prawa, procedował gdy w aktach sprawy pojawiały się dokumenty i znikały przez co skarżąca nie miała możliwości się z nimi zapoznać i ustosunkować się do treści w nich zawartych. Ponieważ organ nie poczynił kopii z dokumentów złożonych przez S.G., które najpierw załączył do akt, a po jakimś czasie je zwrócił, nie czyniąc o nich wzmianki w protokole i nie sporządzając protokołu w ogóle, dopuścił się lekceważenia zasady legalności działania organów i obowiązku strzeżenia praworządności. Organ drugiej instancji, przeprowadzając postępowanie dowodowe uzupełniające przeprowadził je także z naruszeniem prawa bo nie doprowadził do rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania oraz wniosku o umożliwienie stronie zapoznania się z aktami sprawy, które zostały z akt usunięte. Takim procedowaniem doprowadził do sytuacji, w której uznał okoliczności sprawy za udowodnione na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego i w sposób uniemożliwiający skarżącej zapoznanie się z materiałem zgromadzonym w sprawie przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie odwoławcze. Nadto przyjął za udowodnioną okoliczność wzniesienia ogrodzenia w 2011r. na podstawie oświadczeń S. G. mimo, że zeznawała sprzecznie, co do daty tego zdarzenia bo najpierw twierdziła, że ogrodzenie powstało w 2007r. a potem, że w 2011r. Uznał też, że pisemne oświadczenia K. S. i J. J. na okoliczność wzniesienia ogrodzenia w 2011r. za wiarygodne i przekonujące i dał ich oświadczeniom moc zeznań świadków w sprawie mimo, że nie zawiadomił skarżącej o tym, że dopuszcza dowód ze świadków jak też o tym kiedy i gdzie ma zamiar go przeprowadzić. Zgodnie zaś z obowiązującym prawem okoliczność faktyczna nie może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów tj. jeśli została pozbawiona czynnego udziału w sprawie. Nade wszystko zaś skarżąca nie została zawiadomiona o dopuszczeniu dowodu ze świadków, o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków i została pozbawiona prawa do zadawania pytań świadkom oraz prawa składania wyjaśnień w tym zakresie. Skarżąca zarzuciła również organowi, że w trakcie postępowania i przy orzekaniu zachował się w sposób stronniczy uniemożliwiając jej dostęp do dokumentów i nie uwzględniając zeznań złożonych przez L. D. w dniu 12 lutego 2014 r. na okoliczność sprawy.
Dopuszczeni przez organ świadkowie, w ocenie strony skarżącej, złożyli nieprawdziwe oświadczenia, a ona została pozbawiona możliwości zadawania im pytań i wykazania, że ich zeznania nie są wiarygodne. Nadto została wprowadzona w błąd, bo zjawiwszy się w organie 12 lutego 2014 r. wraz z mężem i bez pełnomocnika, została poinformowana, że w jej sprawie świadkowie nie są konieczni. Działając w zaufaniu do organu nie zgłosiła świadków w osobie sąsiadów ogrodzonej nieruchomości na okoliczność daty powstania ogrodzenia.
Zdaniem T. D., zgodnie z brzmieniem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ mając wiedzę, co do tego, że ogrodzenie zostało wzniesione przed wejściem w życie obecnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego winien był także ustalić jakie prawo winien stosować w niniejszej sprawie i uzasadnić swoją decyzję, czego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nakazującą inwestorowi T. D., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki o nr ewid. [...] obręb [...], usytuowanego od strony ulicy [...] w [...].
W sprawie bezsporne jest, że inwestorem przedmiotowego ogrodzenia jest T. D., jak również i to, że nie legitymuje się ona prawem do nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Wynika to z odpisu z księgi wieczystej o nr [...], założonej dla nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], w której zostali ujawnieni właściciele w osobach: S. G., C. E. C., S.G. C.i C. F. C., jak również z faktu, jak wskazała skarżąca, że przed Sądem Rejonowym dla [...], pod sygn. akt [...], zawisła sprawa z jej powództwa o zasiedzenie działki, względem której toczył się postępowanie administracyjne.
Poza sporem jest również fakt, iż ul. [...] stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) i została zaliczona, co potwierdza pismo Naczelnika Wydziału Infrastruktury dla [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], do kategorii dróg gminnych uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1988 r., zawierającej wykaz ulic zakwalifikowanych do kategorii lokalnych dróg miejskich.
Skoro przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane od strony drogi publicznej, na jego realizację wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Stosownie bowiem do art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Inwestor T. D. nie dokonała zgłoszenia realizacji spornego ogrodzenia, prawidłowo więc organy nadzoru budowlanego uznały, iż wykonane zostało ono w warunkach samowoli budowlanej.
Co do daty powstania ogrodzenia to niewątpliwie powstało ono pod rządami nowego Prawa budowalnego. W kwestii tej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.
Z wyjaśnień złożonych przez S. G.i zeznających świadków tj. K. S. i J. J.wynika, że realizacja ogrodzenia nastąpiła w czerwcu 2011 r.
W sprawie daty budowy ogrodzenia S. G. zajęła stanowisko m.in. podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2013 r. oraz w dniu 6 lutego 2014 r. Pismo S. G. z dnia 17 czerwca 2011 r. skierowane do Komisariatu Policji [...] także wskazuje na czerwiec 2011 r. jako na datę powstania ogrodzenia.
W ocenie Sądu, prawidłowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie dowodowe i dał wiarę S. G.oraz K. S. i J. J., odmawiając jednocześnie mocy dowodowej oświadczeniu złożonym przez T. D.. Zauważyć bowiem należy, że inwestor T.D. nie przedłożyła żadnych dowodów, że jak twierdzi, ogrodzenie istnieje od 30 lat. Można zresztą poddać w wątpliwość powyższe, gdyż że zdjęć wynika, że ogrodzenie składa się z cienkich drewnianych słupków, a trudno uznać aby mogły przetrwać okres 30 lat. Ponadto, podnieść należy, iż pełnomocnik inwestora podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2014 r. nie wskazała konkretnej daty realizacji spornego ogrodzenia, złożyła natomiast wniosek o wyznaczenie kolejnej rozprawy na dzień 13 lutego 2014 r., podczas której T.D. miała złożyć "oświadczenie wiedzy w zakresie ustalenia daty budowy ogrodzenia". T. D. w oświadczeniu złożonym do protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdziła, że ogrodzenie istnieje od 1976 r. oraz że nie widzi potrzeby, wobec złożonego już oświadczenia, do uczestniczenia w rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. Zadeklarowała też, iż w razie potrzeby może przedstawić świadków.
Jeszcze raz należy podkreślić, iż słusznie organ odwoławczy dał wiarę S.G. i jej świadkom, mając do dyspozycji ich oświadczenia w przeciwieństwie do twierdzenia tylko T. D.niepopartego żadnymi dokumentami bądź zeznaniami powołanych przez nią świadków.
Tym samym, Sąd nie stwierdził, naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10 § 1 i § 3, art. 79 § 1 i § 2, art. 80 i art. 81 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób należyty przeprowadził wszelkie czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza w zakresie ustalenia daty budowy spornego ogrodzenia i dokonał oceny dowodów. Wprawdzie organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie powiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jednakże na gruncie niniejszej sprawy, nie można uznać aby stanowiło to, o takim naruszeniu prawa, które winne być podstawą wyeliminowania decyzji z obiegu prawnego. Należy mieć bowiem na względzie, iż postępowanie administracyjne toczy się od maja 2012 r. Skarżąca brała udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu 30 maja 2012 r., informowana była o wszystkich czynnościach, a następnie ustanowiony przez nią pełnomocnik. Przez cały okres toczącego się postępowania mogła zgłaszać wszelkie dowody, w szczególności w zakresie daty realizacji ogrodzenia. Skarżąca jak i jej pełnomocnik zapoznali się z oświadczeniami świadków zgłoszonych przez S. G., wynika to z protokołu z dnia 6 lutego 2014 r. (pełnomocnik skarżącej przeglądała akt sprawy nie zgłaszając uwag i wniosków) i z dnia 12 lutego 2014 r. (skarżąca po zapoznaniu się z aktami złożyła oświadczenie co do daty budowy). Skarżąca w oświadczeniu złożonym do protokołu z dnia 12 lutego 2014 r. wskazała jedynie, iż w razie potrzeby może przedstawić własnych świadków, stwierdziła także, że nie widzi już potrzeby, wobec złożonego oświadczenia, do uczestniczenia w rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r., gdyż nie wniesie nic nowego do sprawy. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, z akt sprawy nie wynika, aby L. D. w dniu 12 lutego 2014 r. złożył jakiekolwiek wyjaśnienia w sprawie, bądź chciał je złożyć. Skarżąca była także w niniejszej sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien ją naprowadzić, jakie czynności powinny być podejmowane w sprawie. Można więc uznać, że wszelkie kwestie związane z niniejszą sprawą zostały wyjaśnione, zaś sama skarżąca pozbawiła się możliwość skonfrontowania z zeznaniami S. G., jak i zrezygnowała z możliwości powołania własnych świadków. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nieuzasadnione jest stawianie organowi zarzutu z art. 10 k.p.a. i art. 79 k.p.a. Co więcej, nie można uznać, aby skarżąca pozbawiona została możliwości zadawania pytań świadkom, gdyż jak wyżej zaznaczono, sama zrezygnowała z uczestnictwa w rozprawie administracyjnej, na którą wezwana została także S.G., natomiast świadkowie powołani przez S. G., nie zostali na rozprawy administracyjne wzywani, ich udział w sprawie ograniczył się do złożenia oświadczeń, które stanowiły materiał dowodowy.
Mając na uwadze ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy, oraz mając na względzie brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zasadnie uznał, że wyczerpana została przesłanka podlegająca hipotezie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Do obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, a takim jest niewątpliwie przedmiotowe ogrodzenie, z uwagi na fakt, iż powstało na niezabudowanej działce, zastosowanie ma bowiem tryb przewidziany w art. 49b ustawy Prawo budowlane. Skoro zaś inwestor T. D. nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które jest jednym z warunków koniecznych dla przeprowadzenia legalizacji, jedynym możliwym rozstrzygnięciem, było nakazanie rozbiórki spornego ogrodzenia.
W ocenie Sądu, prawidłowo także ustalony został adresat przedmiotowego obowiązku. Przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W orzecznictwie podkreśla się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Będzie to dopuszczalne, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.
Zaznaczyć również należy, iż bez znaczenia są motywy dla których wykonano przedmiotowe ogrodzenie, faktem jest, że przepisy prawa nakładają na inwestorów określone obowiązki, rolą zaś organów nadzoru budowlanego jest dążenie do przestrzegania prawa. Do likwidacji samowoli budowlanej czy podjęcia czynności w stosunku do stanu technicznego obiektu czy też niewłaściwie wykonanych robót budowlanych, nie jest niezbędne wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej żądaniem strony postępowania przed sądem cywilnym. Zadaniem organu nadzoru budowlanego jest ustalenie inwestora wykonanych robót, bądź właściciela nieruchomości. Sprawa prowadzona przez organ nadzoru budowlanego nie pozostaje w bezpośrednim związku ze sprawą dotyczącą postępowania o zasiedzenie nieruchomości. Nie jest zatem spełniona określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanka wystąpienia zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego jest zależne załatwienie sprawy administracyjnego przed organem nadzoru. Tym samym organy nadzoru budowlanego nie miały obowiązku zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło