VII SA/Wa 1116/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-04
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest właściwy do badania tytułu prawnego, na podstawie którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w kontekście zgodności projektu budowlanego z postanowieniami aktu notarialnego?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest właściwy do kontrolowania tytułu prawnego, na podstawie którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Wystarczające jest oświadczenie inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, a organ nie ma uprawnień do badania prawdziwości tego oświadczenia ani dokumentów stanowiących jego podstawę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego, opierając się na ograniczeniach wynikających z aktu notarialnego dotyczącego użytkowania wieczystego nieruchomości. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na brak przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji i przekroczenie jego kompetencji w zakresie badania tytułu prawnego do nieruchomości. Skargę do WSA złożył inwestor, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka(spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. skargę oddala
VII SA/ WA 1116/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...]Prezydent [...] na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie przy ul. [...] w [...] dla Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "[...]".
W uzasadnieniu przedstawił historię wydawanych w sprawie o pozwolenie na budowę decyzji. Wyjaśnił, że ostatnią decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Ponowne rozpatrzenie wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 16 lutego 2005 r. wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do prawa dysponowania nieruchomością położonej przy ul. [...]w [...] na cele budowlane. Zgodnie ze stanowiskiem Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...]powyższa nieruchomość winna być zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym o wysokości do dwóch kondygnacji – co wynika z aktu notarialnego nr [...]z dnia [...] sierpnia 1998 r. Użytkownik wieczysty jest wiec ograniczony w korzystaniu z gruntu zapisami umowy, gdyż zapisy te wyznaczają i determinują sposób korzystania z nieruchomości w tym rodzaj zabudowy. Inne zagospodarowanie działki przez użytkownika wieczystego stanowić będzie naruszenie umowy dając tym samym możliwość jej rozwiązania na podstawie art. 240 k.c. w związku z art. 33 ustawy o gospodarce gruntami. Z tych względów organ I instancji odmówił pozwolenie na budowę dla Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "[...]".
Decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, ze organ I instancji w dalszym ciągu nie przeprowadził ponownego postępowania wyjaśniającego, ani nie odniósł się do żadnej z okoliczności wskazanych w decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia i [...]grudnia 2005 r. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego organ I instancji powinien sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, a tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Natomiast w zaskarżonej decyzji podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę było wyłącznie ustalenie dokonane w oparciu o pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami stwierdzające, iż użytkownik wieczysty jest ograniczony w korzystaniu gruntu z zapisem umowy.
Natomiast prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest tożsame z prawem do rozporządzania rzeczą w rozumieniu art. 140 k.c., przysługującym właścicielowi rzeczy, a organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są właściwe do kontrolowania tytułu prawnego, na podstawie którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Dlatego tez organ II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta [...] została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, powinien ocenić czy inwestor spełnił warunki określone w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego oraz wydać decyzję zgodną z przepisami prawa procesowego i materialnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. B.wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 7,8 i 77 k.p.a. oraz art. 32 i 35 prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy wskazać, iż przedmiot zaskarżenia, czyli decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylająca decyzję Prezydenta [...]do ponownego rozpatrzenia, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Dlatego też ocenie Sądu podlega jedynie prawidłowość zastosowania w/w przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Zważyć należy, iż decyzję kasacyjną organ II instancji może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I stopnia nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a także równocześnie nie ma podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym przepisu art. 136 k.p.a.
Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, a do tego nie jest on uprawniony.
Wojewoda [...] wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione. Natomiast przyczyny, z powodu których uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. nie zaś art. 136 k.p.a., znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie przeprowadził ponownego postępowania wyjaśniającego, ani nie odniósł się do żadnej z okoliczności wskazanych w poprzednio wydanych decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. i [...]grudnia 2005 r. Organ II instancji słusznie zauważył, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), Prezydent [...]powinien sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz czy projekt wykonany jest przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Jednocześnie Wojewoda [...] trafnie wskazał, iż organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są właściwe do kontrolowania tytułu prawnego na podstawie którego, inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W myśl w/w artykułu Prawa budowlanego, organ administracji, nie ma uprawnień do badania projektu budowlanego pod kątem jego zgodności z postanowieniami aktu notarialnego, stanowiącego o ustanowieniu użytkowania wieczystego przedmiotowej działki. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, wystarczające jest, że składający wniosek o pozwolenie na budowę, złoży oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ administracji architektoniczno - budowlanej, w myśl przepisów Prawa budowlanego, nie ma uprawnień do badania prawdziwości takiego oświadczenia, ani dokumentów stanowiących podstawę do posiadania prawa do dysponowania nieruchomością.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ odwoławczy słusznie wskazał uchybienia w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ I instancji. Należy bowiem zauważyć, iż Prezydent [...] skupiając się na badaniu prawdziwości oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zaś badaniu zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przekroczył swoje kompetencje wynikające z treści art. 35 Prawa budowlanego, jak również art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że Wojewoda [...] słusznie uchylił decyzję Prezydenta [...]do ponownego rozpatrzenia.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło