VII SA/Wa 1118/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Ref. staż Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. nr. [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] [...] czerwca 2009 r. ustalił, że na działkach nr ew. [...], [...], [...] od drogi gminnej wykonano ogrodzenie o dług. ok. 30, 38 m i wys. 1,50 m. Inwestor nie okazał zgłoszenia wyjaśniając, że uzyskał zgodę Wójta Gminy [...] na jego wykonanie. Organ wstrzymał roboty budowlane i nałożył na S. K. obowiązek przedstawienia w terminie dokumentów, wymienionych w art. 49b ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118). Po ich przedłożeniu postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nałożył obowiązek uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] stycznia 2010 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie. Wyrokiem z 14 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 564/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie uchylił ww. rozstrzygnięcia wskazując, że wyjaśnienia wymaga, czy inwestor dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia do Wójta Gminy [...], na którą ww. organ udzielił pozwolenia. Wymaga to analizy pisma, na które powołuje się skarżący, co pozwoli na ocenę, czy w sprawie ma zastosowanie art. 49b, czy art. 50-51 Prawa budowlanego. Doręczenie zgłoszenia Wójtowi Gminy [...] winno skutkować obowiązkiem, zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., niezwłocznego przekazania zgłoszenia do organu właściwego tj. Starosty w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 49b ust. 4 i 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243 z 2010r., poz. 1623), dalej Prawo budowlane, nałożył na S. K. obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni opłaty legalizacyjnej w wysokości 2500 zł za samowolne wybudowanie ww. ogrodzenia. Organ wskazał, że skarżący pismem z [...] grudnia 2004 r. wystąpił do Urzędu Gminy w [...] o uzgodnienie ww. budowy na działce nr [...] od strony drogi gminnej o nr [...]. W pismach z [...] grudnia 2005 r. i [...] lipca 2005 r. Wójt Gminy [...] uzgodnił budowę ogrodzenia działki nr [...] (po podziale z działki nr [...] powstały działki o nr ew. [...] i [...]). Zdaniem organu, z pisma z [...] grudnia 2004 r. nie wynika, iż stanowi ono zgłoszenie budowy ogrodzenia, ponieważ skarżący prosi jedynie o "uzgodnienie budowy ogrodzenia działki....", a nie dokonuje zgłoszenia jego budowy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm..), po rozpatrzeniu zażalenia S. K., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w ww. postanowieniu. Wskazał, że budowa ogrodzenia z uwagi na jego usytuowanie od drogi gminnej wymagała zgłoszenia, czego inwestor nie zrobił. Zastosowanie znajdowała zatem procedura legalizacyjna z art. 49b Prawa budowlanego. W pismach z [...] grudnia 2005 r. i [...] sierpnia 2005 r. Wójt Gminy [...] uzgodnił jedynie ww. inwestycję, w zakresie jej lokalizacji. Uzyskanie stanowiska Wójta Gminy [...] w ww. zakresie nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji inwestycji. Wójt Gminy nie jest bowiem organem, do którego należy zgłaszać zamiar budowy ogrodzenia. Skargę na to postanowienie złożył S. K. i wnosząc o jego uchylenie, jako naruszającego prawo zarzucił naruszenie: art. 30 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 49b Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Skarżący wskazał, że zgłosił budowę ogrodzenia 14 kwietnia 1999 r. do Wójta Gminy [...]. W dniu 17 maja 2005r. W. K. w miejsce starego ogrodzenia (z 2000 r.) postanowił zbudować nowe, w tej chwili stojące. Skarżący w dobrej wierze dokonał zgłoszenia budowy obecnego ogrodzenia. W myśl art. 65 § 1 k.p.a. oraz w oparciu o ww. oświadczenie Wójt Gminy powinien przekazać zgłoszenie zgodnie z właściwością i ustaleniami zainteresowanych stron. Jeżeli Wójt otrzymał pismo z prośbą o uzgodnienie lokalizacji ww. budowy, to w przypadku wątpliwości powinien wezwać skarżącego do wyjaśnienia treści pisma. Jeżeli natomiast uznałby, że nie leży to w jego właściwości, powinien przekazać pismo organowi właściwemu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. z dnia [...] lutego 2011r. o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za samowolne wybudowanie ogrodzenia działek wskazanych w postanowieniu. Sprawa ta była już przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 564/10 uchylił poprzednio wydane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. z dnia [...] grudnia 2009 r. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowanego obu instancji nie wyjaśniły charakteru pisma złożonego przez S. K. do Wójta Gminy [...]. W szczególności nie wyjaśniły, czy pismo to miało charakter zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo ustaliły, wykonując wytyczne zawarte w wyroku z dnia 14 września 2010 r., że pismo złożone do Wójta Gminy [...], na które powołuje się skarżący, nie może stanowić zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Skarżący wskazał w nim bowiem jednoznacznie, że wnosi o "uzgodnienie budowy ogrodzenia działki....", a nie dokonuje zgłoszenia jego budowy. W tym miejscu podkreślić trzeba, że w 1999 r.- jak wynika z akt sprawy – S. K. reprezentowany przez W. K. dokonał skutecznego zgłoszenia budowy ogrodzenia. Tym samym znana była mu procedura zgłoszeniowa. Tym niemniej, zdaniem Sądu, kwestią wymagającą wyjaśnienia przez organy nadzoru budowanego pozostaje jednoznaczne ustalenia inwestora ww. ogrodzenia i tym samym adresata rozstrzygnięć nakładających obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Okoliczność ta, co wymaga podkreślenia w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. - nie była przedmiotem oceny Sądu orzekającego w ww. wyroku. Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że inwestorem budowy ogrodzenia jest S. K., pomimo iż okoliczność ta nie wynika jasno z akt sprawy. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego S. K. reprezentował ojciec W. K., na mocy pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 1998r, który sygnował wszystkie składane pisma w mieniu syna. Tym niemniej w skardze wskazano, że 17 maja 2007r. to W. K. w miejsce starego ogrodzenia z 2000r postanowił zbudować nowe w tej chwili stojące. Podobnie w oświadczeniu z dnia 6 kwietnia 20011r. W. K. stwierdził, że "nie budował nowego ogrodzenia, tylko zgodnie z nakazem Wójta przesunął ogrodzenie". Okoliczność tą potwierdził sam W. K. na rozprawie sądowej, oświadczając, że jest inwestorem ogrodzenia. Ustalenie inwestora ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że kolejność podmiotów wymienionych ww. przepisie nie jest przypadkowa, gdyż w pierwszej kolejności zobowiązanym do wykonania nakazanych czynności winien być inwestor, jako sprawca samowoli budowlanej. Powyższa regulacja wskazuje zatem również krąg podmiotów, w stosunku do których należy prowadzić postępowanie legalizacyjne i skierować postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. W niniejszej sprawie kwestia ta nie została wyjaśniona, czym organy nadzoru budowlanego obu instancji naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 Prawa budowlanego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem ww. stanowiska Sądu. Organy winny mieć przy tym na uwadze, że inwestorem jest podmiot, który organizuje i finansuje budowę. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł, jak w pkt I i II sentencji O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.