VII SA/Wa 1119/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-16

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę nośnika reklamowego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może być utrzymana w mocy, jeśli organ nie ustalił jednoznacznie właściciela obiektu i nie przeprowadził postępowania legalizacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję i postanowienie organów nadzoru budowlanego, uznając je za przedwczesne. Stwierdzono, że organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie właściciela nośnika reklamowego, co narusza zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Nakaz rozbiórki oparty na art. 48 Prawa budowlanego nie powinien być wydany bez wcześniejszego ustalenia właściciela i przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca spółka kwestionowała swoją własność nośnika i zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje oraz poprzedzające je postanowienie, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo właściciela obiektu i wydały decyzję nakazującą rozbiórkę przedwcześnie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] , [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz na podstawie art., 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dale jako: skarżąca, skarżąca spółka) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...], nakazującej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] rozbiórkę nośnika reklamowego o numerze [...] znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...] na skrzyżowaniu ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] po otrzymaniu pisma Burmistrza [...] zawierającego interpelację radnego P S w sprawie przywrócenia ładu przestrzennego, przeprowadził w dniu 27 sierpnia 2013 r. oględziny działki nr [...] obr. [...]w [...], na podstawie których ustalił, że na przedmiotowej działce znajduje się urządzenie reklamowe o nr [...] należące do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] składające się ze słupa stalowego o wysokości około 8 metrów i tablicy reklamowej o wymiarach 3 x 6 metrów. Konstrukcja posadowiona jest na fundamentach betonowych częściowo ukrytych w gruncie. Tablica podświetlona jest przy pomocy halogenów zamocowanych na wysięgnikach. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na skarżącą spółkę obowiązek przedłożenia: - zaświadczenia o zgodności przedmiotowego urządzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego urządzenia, - opinii zarządcy drogi - oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z niewykonaniem przez skarżąca spółkę wezwania zawartego w powyższym postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]rozbiórkę nośnika reklamowego o numerze [...] znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...]na skrzyżowaniu ul. [...]w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącej spółki. Zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie właściciela spornego urządzenia reklamowego skarżąca wskazała, że nie stanowi ono własności [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazał na treść przepisów Prawa budowlanego z których to wynika, że sporne urządzenie reklamowe stanowi budowlę, w związku z czym tego rodzaju inwestycja wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy nie wynika, ażeby inwestor posiadał decyzję o pozwolenie na budowę zezwalającą na realizacje spornego nośnika. Zdaniem organu odwoławczego orzeczony przez organ I instancji nakaz rozbiórki był prawidłowy i zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego, bowiem podmiot zobowiązany nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.. Natomiast zgodnie z ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków określonych w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1, czyli sankcję w postaci nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego ustalenia właściciela spornego urządzenia reklamowego organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 52 Prawa budowlanego obowiązek wykonania rozbiórki orzeczony na podstawie art. 48 ust. 1 powyższej ustawy obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki w pierwszym rzędzie powinien być skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu. W takiej sytuacji adresatem obowiązku winien być właściciel obiektu budowlanego jako następca prawny inwestora. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że inwestorem spornego nośnika budowlanego była [...] S.A., która w dniu 15 marca 2014 r. zawarła umowę dzierżawy ze Wspólnotą Mieszkaniową "[...] " odnośnie przekazania w dzierżawę ww. Spółce działki gruntowej przy ul. [...] w celu realizacji i eksploatowania wyżej wymienionego nośnika reklamowego. Z pisma z dnia 21 stycznia 2005 r. [...] S.A. wynikało, iż ujawniono w Rejestrze Przedsiębiorców nową nazwę Spółki, która brzmi [...] S.A. i od tego momentu jest podmiotem stosunków prawnych, w których uczestniczyła Spółka [...] S.A. Następnie z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego o nr [...] wynikało, że spółka akcyjna [...] S.A. została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. z o.o. Natomiast z informacji zawartych w wypisie z Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla podmiotu - [...] Sp. z o.o. pod numerem KRS [...] wynika, że na podstawie wpisu nr [...] z dnia [...] września 2014 r. doszło do połączenia [...] Sp. z o.o. ze Spółką [...] Sp. z o.o. przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. W związku z powyższym organ przyjął, iż obecnie właścicielem nośnika reklamowego oznaczonego nr [...] jest [...] Sp. z o.o. Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zobowiązany był uwzględnić zmiany, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu odwoławczym. Natomiast nieprawidłowość decyzji organu I instancji polegająca na błędnym określeniu adresata nie stanowiła zdaniem organu odwoławczego uchybienia mogącego skutkować zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., art. 10 i 15 k.p.a. oraz art. 48 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zarówno w dniu wydania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. jak i w dniu wydania decyzji I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. właścicielem urządzenia reklamowego o nr [...] znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] położonej przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...] w [...] była [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] . Ponadto skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, że obowiązek wykonania decyzji organu I instancji z uwagi na połączenie spółek i wynikające z tego następstwo prawne spoczywa na skarżącej spółce. Przedstawienie zarzutu braku legitymacji procesowej w postępowaniu odwoławczym wydawało się skarżącej wystarczające, aby [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie a organ pierwszej instancji wszczął postepowanie od nowa i powiadomił podmiot będący właścicielem urządzenia reklamowego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uwzględniając skargę Sąd podzielił zarzuty procesowe w niej podniesione i za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji ją poprzedzającej oraz postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. – tych ostatnich, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w sprawie, co najmniej przedwcześnie uznano, że zachodzi konieczność wydania decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...]na skrzyżowaniu ul. [...]w [...]. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] lipca 2014 r. nakazującą skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego we wskazanej lokalizacji zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego stronie na przedstawienie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 i powtórzonych w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający do zastosowania restrykcyjnej regulacji art. 48 Prawa budowlanego wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie ustalił, kto jest właścicielem nośnika reklamowego, nie ocenił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. ustanawiającym zasadę prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy podzielić zarzuty skargi, że w dacie wydania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. (którego niewykonanie było powodem wydania nakazu rozbiórki) skarżąca spółka nie była właścicielem nośnika reklamowego. Skarżąca spółka już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej kwestionowała uznanie jej za właściciela spornego nośnika reklamowego. Organ odwoławczy nie negując tego stwierdzenia i przyznając, że również w dacie wydania decyzji przez organ powiatowy skarżąca nie była właścicielem - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, co czyni również zasadnym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Nie można podzielić argumentacji organu odwoławczego, że był zobowiązany uwzględnić zmiany, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji piewszoinstancyjnej. Sąd zauważa, że zgodnie z zacytowanym przez organ odwoławczy art. 493 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.), dniem połączenia jest dzień wpisu połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej. Zaakceptowanie, braku wykonania nałożonych obowiązków na wskazanego w postanowieniu inwestora, którym jak sam organ przyznał, nie była strona postępowania za podstawę wydania decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego pozwala uznać decyzję wydaną na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, za przedwczesną. Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien ustalić przede wszystkim, kto jest właścicielem nośnika reklamowego i dopiero po ustaleniu właściciela wszcząć postępowanie legalizacyjne. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję ją poprzedzającą a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt c oraz art. 135 p.p.s.a, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło