VII SA/Wa 112/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-05

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji rozbiórkowej, jej sprzeczności z Konstytucją oraz naruszenia przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a wcześniejsze postępowanie sądowe zakończyło się oddaleniem skargi?
Ratio decidendi
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę nie narusza prawa. Postępowanie nieważnościowe służy eliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych decyzji, jednakże w tym przypadku nie zaistniały przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności, decyzja rozbiórkowa nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Ponadto, wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wiąże sąd administracyjny i organ administracji, co wyklucza ponowne badanie kwestii nieważności decyzji.
Stan faktyczny
A. D. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę łącznika do pawilonu magazynowo-socjalnego. Skarżący podnosił, że decyzje te były niewykonalne, ich wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą, a także pozostają w rażącej sprzeczności z zapisem art. 32 pkt 1 Konstytucji. Wcześniejsze postępowanie administracyjne zakończyło się utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę, a skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] – Powiat [...]z dnia [...] maja 2002 r.– nakazującą A. D. rozbiórkę łącznika do będącego w budowie pawilonu magazynowo – socjalnego na posesji nr [...]przy ul. [...] w [...]. Na powyższą decyzję A. D. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w [...], który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2002 r. /sygn. akt [...]/ oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż skargę należało uznać za oczywiście bezzasadną, gdyż w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji rozbiórkowej roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie bowiem z art. 48 prawa budowlanego realizacja obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę powinna prowadzić do wydania nakazu rozbiórki. Organy administracji odstąpiły od wykonania tego obowiązku, dając inwestorowi mocą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] – Powiat [...]z dnia [...] lipca 1999 r. możliwość legalizacji robót budowlanych poprzez dostarczenie brakującej w sprawie dokumentacji. Niewykonanie przez inwestora nałożonych na niego obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust 2 prawa budowlanego. Obiekt ten nie mógł być jednak zalegalizowany w świetle art. 49 prawa budowlanego, również dlatego, że jego istnienie narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym. Tak więc realizacja w 1998 r. bez pozwolenia na budowę lakierni /a nie łącznika jak twierdzą organy/ była sprzeczna z planem, co powodowałoby nieważność każdej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy lub pozwoleniu na budowę dla takiej inwestycji. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ – po rozpatrzeniu wniosku A. D. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]lipca 2002 r. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wielokrotnie wskazywało, że oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu, a próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Oznacza to, że niezastosowanie się przez organ administracyjny w postępowaniu nieważnościowym do oceny prawnej sądu administracyjnego musiałoby skutkować uchyleniem takiej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu wniosku A. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2006 r. – utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu powtórzył argumentację, jak w decyzji z dnia[...] października 2006 r., zaznaczając, że zakres związania oceną prawną jest różny w zależności od rozstrzygnięcia, jakie zapadło. W razie wyroku oddalającego skargę, jak w niniejszej sprawie – prawomocne orzeczenie sądu wyłącza dalsze postępowanie w sprawie i oznacza ostateczne zakończenie postępowania sądowego i administracyjnego. Zapatrywania prawne wynikające z oceny sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidywanym trybie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. D.. W skardze zaznaczył, iż decyzje te dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa, gdyż były niewykonalne w dniu ich wydania, ich wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą, a także pozostają one w rażącej sprzeczności z zapisem art. 32 pkt 1 Konstytucji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie – podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy pamiętać, że badana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Jest to postępowanie nadzwyczajne, które służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Aby móc stwierdzić nieważność decyzji musi więc zaistnieć przesłanka nieważnościowa z art. 156 § 1 kpa. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Nie można zgodzić się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności A. D., ani z zarzutami skargi, że wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 5 i 6, gdyż: - decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania; ani - w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1985 r. sygn. akt I SA 1090/84 "decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna". Zauważyć też należy, iż skarżący w 2003 roku dokonał rozbiórki, do czego był zobowiązany. Fakt, że decyzja rozbiórkowa była skierowana tylko do skarżącego, a nie również do jego żony T. D. – współwłaścicielki nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w [..] nie powoduje jej wady, gdyż decyzja rozbiórkowa zgodnie z art. 52 prawa budowlanego może być skierowana do inwestora, jak i właściciela nieruchomości, a nawet zarządcy obiektu budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył wprawdzie art. 107 § 3 kpa, w ten sposób, iż T. D. /żona inwestora i współwłaścicielka nieruchomości/ rzeczywiście nie otrzymała decyzji zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania – ale nie ma to wpływu na treść prawidłowego orzeczenia i nie stanowi przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 6 kpa, jak sugeruje skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Faktu, że skarżący był inwestorem – A. D. nigdy nie kwestionował /przez tyle lat ani w żadnym odwołaniu, ani w skardze/. Zatem kontrolowana decyzja rozbiórkowa była skierowana do właściwego podmiotu. Nie bez znaczenia jest, że badana decyzja była kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...], który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2002 r. oddalił skargę A. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Fakt ten oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny również nie dopatrzył się żadnej przesłanki nieważnościowej, a jest zobowiązany z urzędu badać decyzję pod tym względem. Wyrokiem tym związane są organy administracji, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, który stanowi, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło