VII SA/Wa 1120/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-06
Skład orzekający: Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (wydanie decyzji kasacyjnej) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a skarżący (inwestor) wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ ten niewłaściwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę, a w pozostałych postępowaniach nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego wznowienie. Organ odwoławczy nie wykazał, jakie konkretne okoliczności wymagały wyjaśnienia, aby uzasadnić wydanie decyzji kasacyjnej, a tym samym naruszył przepisy postępowania.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Prezydent odmówił uchylenia decyzji, uznając, że Wspólnota nie była stroną postępowania. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a. Inwestor złożył sprzeciw od decyzji Wojewody, kwestionując zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] spółka akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] spółka akcyjna z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...], [...] w W. (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa"), uchylił decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] października 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę "zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w przyziemiu, z garażami podziemnymi oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid.: [...], [...][...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] w rejonie ulic: P., P. w dzielnicy Ż. [...]".
Powyższy organ decyzją nr [...] z [...] marca 2018 r. zmienił ostateczną decyzję z [...] października 2017 r. w ten sposób, że zatwierdził zamienny projekt budowlany zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w przyziemiu, z garażami podziemnymi oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] w rejonie ulic: P., P. w W.i udzielił pozwolenia na budowę według zamiennego projektu budowlanego.
Następnie, Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2018 r. przeniósł decyzję ostateczną z [...] marca 2018 r. na rzecz D. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "inwestor" lub "skarżący").
W dniu 5 maja 2020 r. wpłynął do Prezydenta [...] wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzjami. We wniosku podniesiono, że Wspólnota Mieszkaniowa nie brała udziału w zakończonym postepowaniu administracyjnym bez własnej winy. Jednocześnie wniesiono o uchylenie decyzji z [...] października 2017 r.
Prezydent [...] postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2020 r. wznowił postępowanie administracyjne. Organ wezwał także inwestora do odniesienia się do zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczących prawa inwestora do dysponowania nieruchomościami na cele mieszkaniowe, a także analizy nasłonecznienia i przesłaniania istniejących obiektów.
3. Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z [...] października 2017 r.
Decyzja powyższa została wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] W. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. [...]) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 920).
Organ pierwszej instancji stwierdził, że w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę organ prawidłowo oraz z należytą starannością ustalił zakres stron, każdorazowo na podstawie przedłożonego projektu budowlanego oraz obszaru oddziaływania obiektu określonego przez uprawnionego projektanta, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: "pr.bud."). Organ stwierdził też, że aktualny inwestor przedłożył dodatkowe analizy przesłaniania i nasłonecznienia ze szczególnym uwzględnieniem budynków przy ul. K. [...], [...]. Obszar oddziaływania nie obejmował działki Wspólnoty Mieszkaniowej.
Organ wskazał również, że interesu prawnego nie można znaleźć w § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma zastosowania, ponieważ projekt nie przewiduje w rejonie nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej lokalizacji miejsc postojowych naziemnych. Natomiast § 325 ust. 1, § 324 i § 309 ust. 1 warunków technicznych, dotyczące występowania hałasu, drgań, oraz warunków higieniczno-zdrowotnych, w tym zanieczyszczeń, dymów i gazów, również nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Wpływ inwestycji na środowisko oraz warunki higieniczno-zdrowotne został wszechstronnie i szczegółowo zbadany przez właściwy organ w toku postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zakończonego wydaniem decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Wszystkie normy i przepisy w tym zakresie zostały zachowane i nie będą wpływały na działki w sąsiedztwie.
Organ odnosząc się do warunków nasłonecznienia i oświetlenia naturalnego, wskazał, że spełnione są wymogi § 13 i § 60 warunków technicznych. Najbliżej nieruchomości Wspólnoty znajduje się projektowany budynek mieszkalny o wysokości VII kondygnacji, maksymalnie 26 m, położony na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] w odległości od granicy działek Wspólnoty Mieszkaniowej oraz budynków K. [...] i [...] znacznie większej niż wysokość przesłaniania. Nie zachodzi możliwość przesłaniania okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach istniejących ani w projektowanych. Dla wszystkich mieszkań w budynkach Wspólnoty zapewnione są minimum trzy godziny nasłonecznienia w godzinach 7.00-17.00 w dniach równonocy.
W ocenie Prezydenta [...] Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazała żadnych innych konkretnych przepisów, na podstawie których zatwierdzone projekty budowlane mogą mieć wpływ na zagospodarowanie jej nieruchomości. Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, ze względu na usytuowanie i odległość od nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej, projektowana inwestycja nie ma wpływu na bezpieczeństwo pożarowe tej nieruchomości lub dojścia i dojazdy do tej nieruchomości (§ 14-16 warunków technicznych). Nie przewiduje się żadnych urządzeń czy obiektów takich jak śmietniki lub trzepaki mogące mieć wpływ na tereny sąsiednie (§ 23, 25 warunków technicznych). Pozostałe przepisy warunków technicznych są spełnione lub nie dotyczą tej inwestycji.
Organ pierwszej instancji podkreślił także, że organ nie bada, czy istnieją przepisy zgodnie z którymi dana inwestycja może mieć wpływ na działki sąsiednie, ale czy mają one zastosowanie w konkretnym przypadku z uwzględnieniem przedłożonego projektu budowlanego. Przedmiotowa inwestycja usytuowana jest w sposób, który nie tylko nie narusza przepisów (w takiej sytuacji organ zobowiązany byłby do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę), ale w taki sposób że żadne przepisy nie ograniczają możliwości zagospodarowania działek Wspólnoty w przypadku realizacji projektowanej inwestycji.
Z uwagi na powyższe, organ uznał, że Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługiwał i nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] października 2017 r. oraz decyzją zmieniającą z [...] marca 2018 r.
4. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa zarzucając naruszenie art. 28 ust. 2 pr.bud. poprzez przyjęcie, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w przyziemiu, z garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] w obrębie ulic P.i P. w W.
5. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 pr.bud.
Organ drugiej instancji stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa we wniosku z 24 kwietnia 2020 r. zawarła żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] w sprawie wydania decyzji nr [...] z [...] października 2017 r. o udzielenie pozwolenia na budowę, zmienionej decyzją nr [...] z [...] marca 2018 r. oraz decyzji nr [...] z [...] maja 2018 r. przenoszącej decyzję z [...] marca 2018 r.
Zdaniem Wojewody [...] powyższe oznacza, że wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej wymienia trzy decyzje wydane przez organ pierwszej instancji. W sprawie ww. decyzji prowadzone były trzy postępowania administracyjne zakończone każde z nich jedną ze wskazanych we wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej decyzji.
W świetle ww. okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa zobowiązana była do doprecyzowania swojego żądania, w sposób umożliwiający organowi administracji zbadanie przesłanek niezbędnych do wznowienie konkretnego postępowania administracyjnego, a co za tym idzie wskazania w którym z ww. postępowań żąda wznowienia z jednoczesnym podaniem daty dowiedzenia się o decyzji w zakresie podstawy zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym Prezydent [...] w postanowieniu o wznowienie postępowania administracyjnego z [...] czerwca 2020 r. wskazał jako przedmiot postępowania łącznie wszystkie objęte wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia organu powiatowego.
W ocenie organu drugiej instancji Prezydent [...] powinien rozważyć, czy zachodzą przesłanki uzasadniające możliwość zastosowania art. 62 k.p.a. Zauważono jednocześnie, że decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i decyzja ją zmieniająca oraz decyzja o przeniesieniu praw z ww. decyzji na innego inwestora, biorąc pod uwagę treść zaakceptowanych zmian, mogą swoim zakresem powodować inny obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr.bud., a w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 40 pr.bud. stronami są wyłącznie dotychczasowy i nowy inwestor (art. 40 ust. 3 pr.bud).
Wobec powyższego Wojewoda [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył inwestor D. S.A. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2021 r. oraz zasądzenie od organu kosztów postepowania sądowego.
Wnosząca sprzeciw zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędną interpretację tego przepisu oraz błędne jego zastosowanie, zamiast wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzji tej zarzucono również naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia przez organ odwoławczy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
7. Odpowiadając w dniu 7 czerwca 2021 na ww. sprzeciw organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie sprzeciwu. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez wnoszącą sprzeciw pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie.
8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Wskazana norma prawna ma przy tym zastosowanie zarówno do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), jak i do sprzeciwów od decyzji przewidzianych w art. 64a p.p.s.a. i przepisach następnych wskazanej ustawy.
Badając i oceniając zaskarżony akt należało mieć na uwadze fakt, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] jako organu drugiej instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki obiektu budowlanego. Od decyzji organu drugiej instancji skarżący (inwestor) wniósł, z zachowaniem ustawowego terminu, sprzeciw uregulowany w art. 64a – 64e p.p.s.a.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (dalej: "sprzeciw"). Na podstawie art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Konsekwentnie, zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a., sąd właściwy uwzględniając sprzeciw uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw.
Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy na podstawie sprzeciwu, dokonana przez sąd kontrola jest ograniczona. Sąd nie rozstrzyga więc, tak jak w przypadku skarg, tj. w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami środka zaskarżenia oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Co do zasady ocenie sądu podlega tylko prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a. W ten sposób sąd ma ustalić, czy w analizowanej sprawie organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do istoty.
W przypadku sprzeciwu, wyrok sądu ma więc charakter formalny w tym znaczeniu, że sąd nie odnosi się do zagadnień merytorycznych z wnikliwością właściwą dla postępowania w przedmiocie skargi na decyzję, w tym zwłaszcza nie przesądza wprost o szczegółowych uprawnieniach lub obowiązkach stron. Nie oznacza to wszakże całkowitego pominięcia analizy zastosowania prawa materialnego przez organy administracji właściwe w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. zakres sprawy pozostały i konieczny do wyjaśnienia, a zarazem mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać właśnie przez pryzmat przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Nie może być przecież uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą normy prawnej zrekonstruowanej na podstawie właściwych przepisów. W przypadku sprzeciwu, zgodnie z powołanym wyżej art. 64e p.p.s.a. stosowanym jednak w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może więc oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej, czy też negatywnej, lecz ma obowiązek ocenić, czy zostały wyjaśnione te wszystkie okoliczności, które są istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy (zob. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 392/19; z 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2785/20; z 13 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19 oraz z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 512/21).
W związku z powyższymi zasadami, jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy ma także obowiązek określić wytyczne w zakresie wykładni właściwych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.).
Natomiast zgodnie z art. 138 § 2b k.p.a. przepisu oznaczonego jako art. 138 § 2 k.p.a. nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 albo § 4 k.p.a.
9. Mając na względzie przedstawione zasady orzekania w przypadkach sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i po rozpoznaniu stanowiska organu drugiej instancji, a także zarzutów skarżącego inwestora wyrażonych w sprzeciwie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzje organu odwoławczego.
Sąd uwzględnił sprzeciw inwestora, gdyż w opinii Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Tymczasem nie ma podstaw do twierdzenia, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, a jednocześnie organ odwoławczy nie wskazał w istocie zakresu sprawy, który wymagałyby koniecznego wyjaśnienia i miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przedstawione stanowisko Sądu wynika z następujących powodów.
Przede wszystkim organ odwoławczy zbyt formalistycznie, a przez to nietrafnie interpretuje wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej o wznowienie postępowania. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, we wniosku z 24 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu 5 maja 2020 r.) Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazała trzech odrębnych decyzji administracyjnych wydanych przez Prezydenta [...], ale zażądała wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę. Ta bowiem decyzja zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej godzi w jej prawa. Oczywiście petitum wniosku jednym ciągiem wymienia, po przecinku, a nie po kropce, pozostałe dwa rozstrzygnięcia, a mianowicie decyzję zmieniającą nr [...] oraz decyzję nr [...] przenoszącą decyzję nr [...] (k. 38-43 akt admin.). Oba wskazane rozstrzygnięcia są bowiem nierozdzielnie związane z podstawową decyzją nr [...] o pozwoleniu na budowę. Taką samą formułę przyjmuje również i stosuje Prezydent [...] jako organ pierwszej instancji.
Co więcej, nie ma podstaw, aby twierdzić, że intencją Wspólnoty Mieszkaniowej było kwestionowanie samego przeniesienia pozwolenia na budowę z M. sp. z o.o. na D. S.A.
Nie ma również powodu, aby rozdzielać oryginalne pozwolenie na budowę z [...] października 2017 r. (nr [...] ) od decyzji zmieniającej z [...] marca 2018 r. (nr [...]). Należy bowiem pamiętać, że decyzja zmieniająca została wydana na podstawie art. 36a ust. 1 pr.bud. oraz innych przepisów prawa budowlanego. Wnioskującym o zmianę był ówczesny inwestor, który zdecydował się na dokonanie zmian projektu budowlanego wymagających pozwolenia na budowę, w szczególności zmian dotyczących lokalizacji stacji trafo, doprowadzenia do budynków sieci wodociągowej i sieci kanalizacji ogólnospławnej. Zmiany takie muszą być kontrolowane przez organ architektoniczno-budowlany i stąd decyzja zmieniająca z [...] marca 2018 r. (k. 49-51 akt admin.). Należy dodać, że zmiany wskazane przez inwestora nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, ani na ówczesnym etapie, ani później.
Należy zatem powtórzyć, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy w gruncie rzeczy jednej decyzji, tyle że w nieistotnym dla wnioskodawcy zakresie zmodyfikowanej późniejszymi szczegółowymi rozstrzygnięciami.
Z ustalenia faktycznego, że w sprawie każdej z trzech decyzji wymienionej w petitum wniosku o wznowienie "prowadzone były trzy postępowania administracyjne zakończone każde z nich jedną ze wskazanych we wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej (...) decyzji", organ konkluduje, że w odniesieniu do każdego z rozstrzygnięć powinno się zbadać przesłanki niezbędne do wznowienia postępowania administracyjnego.
Analiza uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji nr [...]z [...] stycznia 2021 r. wskazuje wszakże, że Prezydent [...] rzeczywiście przeprowadził takie badanie. Prowadził bowiem postępowanie z wniosku o wznowienie w odniesieniu do pozwolenia na budowę, chociaż oczywiście dotyczyło ono pozwolenia na budowę uwzględniającego modyfikacje wprowadzone decyzją zmieniającą z 26 marca 2018 r.
Jednocześnie, organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że szczegółowego analiza projektu inwestycyjnego nie powoduje, aby działki należące do Wspólnoty Mieszkaniowej znajdowały się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Z uwagi na to – organ stwierdził, że – "wnioskodawcy nie przysługiwał i nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] (...) oraz decyzją zmieniającą nr [...] (...)".
Wskazanego rozstrzygnięcia nie można uznać za naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Ze względu na art. 40 ust. 3 pr.bud. stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę są jedynie podmioty między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Z mocy prawa Wspólnota Mieszkaniowa nie mogła być stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] maja 2018 r. i nie może również żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Badanie zatem jej interesu prawnego w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Natomiast w odniesieniu do oryginalnego pozwolenia na budowę oraz decyzji zmieniającej nie występuje żadna różnica w zakresie wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. Organ pierwszej instancji wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do wykazania jej interesu prawnego we wznowionym postępowaniu i uzyskał jedynie ogólną opinię o objęciu działek należących do Wspólnoty Mieszkaniowej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr.bud. Wspólnota Mieszkaniowa wskazała również cztery konkretne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie poprzestając zatem na deklarowanej ocenie, organ pierwszej instancji zbadał wszystkie okoliczności wskazane przez Wspólnotę Mieszkaniową mające uzasadnić jej racje (strona 3/6 i 4/6 decyzji). Jednocześnie zdaniem organu pierwszej instancji żaden z przepisów, jak również art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 pr.bud., nie uzasadniają twierdzenia o tym, że planowana i realizowana inwestycja uniemożliwiają Wspólnocie Mieszkaniowej w jakikolwiek sposób korzystanie z jej nieruchomości. Na podstawie takich ustaleń organ pierwszej instancji wydał przedmiotową decyzję nr [...].
Oceniając prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji należy również pamiętać, że ustalenia co do zakresu obszaru oddziaływania inwestycji nie zostały zebrane jedynie w związku z pozwoleniem na budowę z [...] października 2017 r. i przedstawione wyżej wznowionym postępowaniem. Prezydent [...] badał projekt budowlany i wniosek inwestora (jeszcze M. sp. z o.o.) złożony jeszcze 26 kwietnia 2016 r. Już wówczas, między innymi w maju i czerwcu 2016 r. organ wskazał inwestorowi wady projektu, w tym dotyczące nasłonecznienia i zacieniania budynków sąsiednich. W wyniku tych czynności organu pierwszej instancji, kontrolowanych przez Wojewodę [...], który uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., istotne wady prawne projektu zostały usunięte. Należy zatem powiedzieć, że decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie była poprzedzona postępowaniem trwającym 18 miesięcy. Ogólne zarzuty o niewłaściwym zbadaniu okoliczności sprawy stają się w świetle powyższych ustaleń jeszcze mniej przekonujące, niż mogłoby się to wydawać.
W przedstawionym kontekście Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., co zarzucał Prezydentowi [...] organ odwoławczy. Sąd nie został również przekonany przez organ drugiej instancji, że w rozpatrywanej sprawie pozostawał jakiś konieczny do ustalenia zakres sprawy mający istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Z tego względu zdaniem Sądu nie istniały przesłanki dla wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw wobec zaskarżonej decyzji Wojewody [...] zasługiwał zatem na uwzględnienie.
10. Uchylając zaskarżoną decyzję kasatoryjną Sąd wziął również pod uwagę fakt, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę toczy się już ponad pięć lat. Taki stan niepewności prawnej, z którym musieli się mierzyć inwestorzy należy uznać za niezgodny z ogólną zasadą postępowania wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. Trudno bowiem uznać, że działanie organów architektoniczno-budowlanych wzbudza zaufanie obywatela do władz publicznych, jeśli organy te zbyt łatwo przyjmują żądania podmiotów sąsiadujących z inwestorem niemające wsparcia w postaci bardzo konkretnych przepisów prawa. Należy bowiem pamiętać, że postępowanie administracyjne wymaga jednak równoważenia równych interesów społecznych, ale kryteriami przesądzającymi o utrzymaniu w mocy bądź uchyleniu wcześniejszych decyzji powinny być dobrze uzasadnione zarzuty prawne, a nie wyłącznie deklaracje.
11. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej, Wojewoda [...] jako organ drugiej instancji wyda decyzję na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. Rozpatrywany powyżej art. 138 § 2 k.p.a. stanowi bowiem wyjątek od przepisu formułującego reguły zakończenia postępowania odwoławczego.
12. Dokonana przez Sąd analiza treści sprzeciwu, a przede wszystkim wydanych w sprawie decyzji ujawniła wady, które uzasadniają uchylenie kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., czyli jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło