VII SA/Wa 1121/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-20
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na cele biurowe, obejmująca dwa pomieszczenia, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, uzasadniającą wstrzymanie użytkowania i nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, niezależnie od jej skali procentowej czy ilościowej w stosunku do pierwotnego przeznaczenia, stanowi zmianę w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym, stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego takiej zmiany uzasadnia zastosowanie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, polegające na wstrzymaniu użytkowania i nałożeniu obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów. Skarga została oddalona jako bezzasadna.Stan faktyczny
H. S. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienia te wstrzymywały użytkowanie pomieszczeń w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. na cele biurowe i nakładały obowiązek przedłożenia dokumentów. Skarżąca podniosła, że zmiana sposobu użytkowania dotyczy jedynie dwóch pomieszczeń, a podstawowa funkcja budynku mieszkalnego pozostaje niezmieniona, kwestionując tym samym naruszenie art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów skargę oddala
VII SA/Wa 1121/05
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia H. S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...] wstrzymujące użytkowanie pomieszczeń przeznaczonych samowolnie na cele biurowe w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. oraz nakładające na H. S. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego W. w terminie trzech miesięcy od doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
- zaświadczenia Prezydenta W.y o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania pomieszczeń w przedmiotowym budynku mieszkalnym na cele biurowe, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu,
- inwentaryzacji budowlanej zawierającej opis techniczny i rysunki architektoniczne określające charakterystykę pomieszczeń oraz opinię techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi i Polskimi Normami, dla ich obecnej funkcji oraz wymaganych odrębnymi przepisami opiniami;
- rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
- rzeczoznawcy do spraw higieniczno – sanitarnych,
- rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z dyspozycją art. 71 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:
- wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części,
- nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Wskazał, iż w dniu 23 listopada 2004 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. przeprowadzili kontrolę nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że na w/w nieruchomości znajduje się wolnostojący budynek mieszkalny dwukondygnacyjny z podpiwniczeniem użytkowym, stanowiący własność H. S. Stwierdzono, że piwnice są użytkowane przez właściciela na cele gospodarcze oraz kotłownię budynku, natomiast dwa garaże na samochody osobowe wynajmowane są przez firmę H. Na wysokim parterze i na piętrze pomieszczenia mieszkalne użytkowane są na cele biurowe przez w/w firmę. Pomieszczenia mieszkalne i sanitarne na drugim piętrze użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem na cele mieszkalne.
Nadto wskazał, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego H. S. nie przedłożyła decyzji właściwego organu o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na cele biurowe.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wobec zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń przedmiotowego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia, zasadnym było wstrzymanie użytkowania pomieszczeń przeznaczonych samowolnie na cele biurowe w budynku mieszkalnym.
W skardze z dnia 26 lipca 2005 r. H. S. wniosła u uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r.
Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie nie dokonano szczegółowej oceny, obiektywnie oceniającej zaistniałe okoliczności.
Przedmiotowe postanowienie, zadaniem strony skarżącej, zapadło z naruszeniem ustawowych przesłanek, określonych w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z w/w przepisem przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1. przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2. podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Skarżąca podniosła, że w każdym przypadku należy dokonać szczegółowej oceny, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu ze względu na interes użytkowników tego obiektu oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego będzie wymagał uzyskania pozwolenia właściwego organu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Wskazała, iż budynek mieszkalny użytkuje w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymuje w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami określanymi w prawie budowlanym. Podstawowym celem, dla którego jest używany budynek jest funkcja mieszkalna. Skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym budynku, a na cele biurowe są przeznaczone jedynie dwa pomieszczenia. Skoro więc podstawowa funkcja pozostaje niezmieniona, rozważenia wymaga, czy tak minimalne odstępstwa w przeznaczeniu budynku można zaklasyfikować jako zmianę sposobu użytkowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem jest traktowane przez prawo budowlane, jako obowiązek właściciela lub zarządcy (art. 61 Prawa budowlanego), a naruszenie tego obowiązku jest naruszeniem porządku prawnego w budownictwie, wymagającym obligatoryjnego zastosowania przez właściwy organ środków mających na celu likwidację tego naruszenia prawa (art. 66 Prawa budowlanego). Obiekt należy użytkować zgodnie z przeznaczeniem, a przeznaczenie określa się w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym w nim projekcie budowlanym, na podstawie wniosku składanego przez inwestora.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności (art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego):
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zmiana przeznaczenia obiektu związana jest ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lutego 2005 r., wydane w oparciu o przepis art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego.
Przepis powyższy stwarza możliwość legalizacji zmian w sposobie użytkowania obiektu, dokonanych bez wymaganego prawem zgłoszenia ich właściwemu organowi.
Zgodnie bowiem z powołanym przepisem art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Potwierdziła to wizja przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego W. w dniu [...] listopada 2004 r., która w sposób nie budzący wątpliwości wykazała, iż została dokonana samowolna zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku mieszkalnego, mieszczącego się przy ul. [...] [...] w W., na cele niemieszkalne.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie ma znaczenia, iż "na cele biurowe są przeznaczone jedynie dwa pomieszczenia", oraz to, że " podstawowa funkcja pozostaje niezmieniona". Wystarczy sam fakt stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego zmiany sposobu użytkowania, aby dla właściwego organu powstał obowiązek wynikając z przepisów art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego.
Należy również zauważyć, iż powyższe twierdzenie skarżącej stoi w sprzeczności, z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości w dniu 23 listopada 2004 r., podczas której stwierdzono, że " parter użytkowany jest w charakterze biurowym przez firmę H. + 2 garaże (2 pom. biurowe oraz pom. sanitarne), piętro (3 pom. + pom. sanitarne) użytkowane są przez w/w firmę w charakterze biurowym".
Ponadto przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego stanowi, jakie przypadki należy traktować za zmianę sposobu użytkowania wskazując, iż zmianie takiej może podlegać – cały obiekt lub jego część. Przy czym nie wymienia on, w jakim stopniu powinna być dokonana zmiana, w stosunku do pierwotnego przeznaczenia budynku. Skoro więc, nie określa on ani w stopniu procentowym, ani ilościowym udziału dokonanych zmian, należy wnioskować, iż chodzi o każdą zmianę w sposobie użytkowania budynku w stosunku do stanu pierwotnego.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 83 ust. 2 ustawyart. 71art. 71 ust. 2art. 71 ust. 1art. 5 ust. 2art. 1 ustawyart. 145 § 1 pkt 1 ustawyart. 61art. 66art. 71 ust. 1 pkt 1art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło