VII SA/Wa 1121/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-28
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że wnioskodawcy uchybili terminowi do jego wniesienia, mimo że decyzja, której dotyczyło wznowienie, nie była jeszcze ostateczna w momencie, gdy wnioskodawcy dowiedzieli się o jej wydaniu?Ratio decidendi
Wojewoda błędnie uznał, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Kluczowe jest, że decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2016 r. uzyskała ostateczny charakter dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. W związku z tym, podanie o wznowienie postępowania złożone w dniu 20 grudnia 2016 r. zostało wniesione w terminie, ponieważ nastąpiło przed upływem miesiąca od daty uzyskania ostateczności decyzji. Rozważania Wojewody dotyczące daty dowiedzenia się o decyzji były zbędne, gdyż termin został zachowany.Stan faktyczny
Skarżący T. D. i S. D. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Starosta postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...].01.2017 r. odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. uchylił decyzję Starosty z dnia [...].01.2017 r. i orzekł o odmowie wznowienia postępowania, uznając, że skarżący uchybili terminowi do jego wniesienia. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz T. D. i S. D. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. D. i S. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz T. D. i S. D. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Zaskarżona decyzją z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 23.02.2017 r. S. D. i T. D. reprezentowanych przez r. pr. A. T. (z substytucji adw. P. T.) - od decyzji Starosty [...] z dnia [...].01.2017 r. znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną (na terenie zabytkowego zespołu [...] wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...]) projektowanego na terenie składającym się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] obręb [...] położonych w [...] przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...].01.2017 r. znak: [...] o wznowieniu postępowania i orzekł o odmowie wznowienia postępowania na wniosek S. i T. D. z dnia 20.12.2016 r.
Uzasadniając decyzje, Wojewoda [...] wyjaśnił, że Starosta [...] decyzją [...] z dnia [...].11.2016 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji p.n. [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną (na terenie zabytkowego zespołu [...] wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...]) projektowanego na terenie składającym się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] obręb [...] położonych w [...] przy ul. [...].
W dniu 20.12.2016 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo adw. P. T. reprezentującego S. i T. D., w którym wystąpiono o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją nr [...] w celu jej uchylenia - powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i stawiając tezę, że wnioskodawcy zostali bezprawnie pominięci w ramach toczącego się postępowania, bowiem ich działka znajduje się w oddziaływaniu planowanej inwestycji. Na poparcie swojej tezy wnioskodawcy dołączyli opinię techniczną nr [...] o oddziaływaniu budowy [...], opracowaną przez R. T. legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...].
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. znak: [...] wznowił postępowanie administracyjne, a po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...].01.2017 r. znak [...] odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną (na terenie zabytkowego zespołu [...].
S. D. i T. D. złożyli odwołanie do Wojewody [...]. W odwołaniu oprócz wniesienia zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji, udzielono informacji na temat wskazania daty, w której wnioskodawcy dowiedzieli się o wydaniu decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. informując, że w dniu 2 listopada 2016 r. do Starosty [...] został skierowany wniosek o dopuszczenie na prawach strony do przedmiotowego postępowania ewentualnie o wznowienie postępowania (w przypadku, gdy taka decyzja została już wydana przez organ administracji). W dniu 9 listopada 2016 r. z doniesień medialnych (wizyta Prezydenta RP w [...]) została powzięta informacja o wydaniu decyzji (tym samym - z uwagi na fakt wniesienia podania o wznowienie w dniu 2 listopada 2016 r. należy uznać, że termin przewidziany w art. 148 § 1 został zachowany). W dniu 14 listopada 2016 r. został skierowany wniosek o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej celem zapoznania się z treścią decyzji. Przejrzenie akt sprawy i tym samym zapoznanie się z decyzją nastąpiło pod koniec listopada/ początek grudnia 2016 r. (dokładna datę posiada w aktach sprawy Starosta [...] na potwierdzeniu zapoznania się z aktami sprawy).
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. Z zasady powyższej wynika, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości.
W ocenie Wojewody [...], w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym przez Starostę [...] postępowaniu wznowieniowym zakończonym postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. znak: [...], poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...].01.2017 r. znak [...], zaskarżone rozstrzygnięcie zasługiwało na uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów.
Wniosek z dnia 19.12.2016 r. (data wpływu do Starostwa 20.12.2016 r.) pełnomocnika S. D. i T. D. o wznowienie postępowania został wniesiony na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Organ pierwszej instancji, przed wznowieniem postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. nie podjął czynności w celu wyjaśnienia wskazania przez wnioskodawców daty, w jakiej dowiedzieli się o wydaniu ww. decyzji. Powyższe zaniedbanie doprowadziło do bezpodstawnego wydania postanowienia z dnia [...].01.2017 r. znak: [...] o wznowieniu postępowania, które może być oceniane przez organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania od zaskarżonej decyzji.
Ze złożonych w odwołaniu wyjaśnień jednoznacznie wynika, iż o wydaniu decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r., S. D. i T. D. dowiedzieli się w dniu 09.11.2016 r. z doniesień medialnych (wizyta Prezydenta RP w [...]). Tak więc ostatnim dniem w którym zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. mogli skutecznie wnieść podanie o wznowienie postępowania był 09.12.2016 r.
W związku z powyższym należało stwierdzić, że podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].11.2016 r. Starosty [...] Nr [...] pełnomocnika S. D. i T. D. z dnia [...].12.2016 r.- wniesione zostało z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 k.p.a., gdyż podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Nie jest konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, a wystarczy, że strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.
Wniesienie zaś podania o wznowienie postępowania w dniu 02.11.2016 r. nie może być uznane przez organ odwoławczy, bowiem było przedwczesne.
Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący, którzy pismem swego pełnomocnika z dnia [...] kwietnia 2017 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości, jak również poprzedzające je postanowienia z dnia [...].01.2017 r. znak [...] o wznowieniu postępowania.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił:
"1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przez organ II instancji, tj. art. 148 § 2 k.p.a. polegającą na przyjęciu, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji, podczas gdy wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem wzruszania decyzji ostatecznych, co tym samym oznacza, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione w terminie miesiąca od dowiedzenia się o decyzji, przy czym bieg tego terminu nie może nastąpić wcześniej niż w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna;
2) naruszenie przepisu postępowania, mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 138 §
I pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. o wznowieniu postępowaniu i orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy Skarżący (i) wnieśli podanie w terminie przewidzianym w art. 148 § 2 k.p.a., (ii) podanie o wznowienie postępowania dotyczyło decyzji ostatecznej oraz (iii) zachodziły przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
3) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wykonania przez organ administracji wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz całkowicie dowolne ustalenie daty, w której Skarżący mieli się dowiedzieć o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, tj. przyjęcie, że nastąpiło to z dniem 9 listopada 2016 r. i w konsekwencji błędne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z uchybieniem terminu, podczas gdy nawet jeśli przyjąć, że w dniu 9 listopada 2016 r. Skarżący dowiedzieli się z doniesień medialnych o wydaniu decyzji [...]r. to w tym dniu nie była ona decyzją ostateczną a tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania;
4) art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ II instancji pomimo wystąpienia przesłanek ustawowych nakazujących w niniejszej sprawie uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z uwagi na brak zapewnienia Skarżącym czynnego udziału w sprawie i braku wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy;
5) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik postępowania, poprzez brak zastosowania art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez brak wydania przez organ II instancji orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uchylenie ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i orzeczenie co do istoty w ramach sprawy wznowieniowej poprzez odmowę wydania pozwolenia na budowę, ewentualnie o uchylenie decyzji Starosty [...] i przekazanie jej do ponownego rozpoznania sprawy;
6) art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i naruszenie interesów Skarżących poprzez uznanie, że doszło do uchybienia terminowi na złożenie podania o wznowienie postępowania, podczas gdy z akt sprawy wynika, że Skarżący skutecznie wnieśli podanie o wznowienie postępowania;
7) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady zaufania uczestników do władzy publicznej na skutek odmowy wznowienia postępowania podczas zachowania przez Skarżących przesłanek ustawowych;
8) art. 8, 107 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej Decyzji bez należytego ustosunkowania się w nim do argumentów podnoszonych przez Skarżących; w tym szczególności w zakresie oddziaływania inwestycji, tj. budowy kompleksu [...] w [...] na działkę Skarżących, pomimo wyraźnego wskazania takiego obszaru oddziaływania przez projektantów w dokumencie pt. "Informacja o obszarze oddziaływania obiektu";
9) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 prawa budowalnego poprzez jego niezastosowanie i tym samym nieuznanie Skarżących za stronę postępowania w sprawie dot. decyzji nr [...];
10) art. 35 ust. 1 oraz 81 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie przez co Skarżący zostali pozbawieni możliwości skontrolowania działań organu administracji I instancji, który to organ uznał, że przy badaniu wniosku w sprawie pozwolenia na budowę ograniczył się jedynie do formalnego sprawdzenia, czy kompletności przedłożonej dokumentacji, bez merytorycznej analizy projektów w kontekście bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, norm techniczno-budowlanych oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
11) art. 35 ust. 1 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie przez organ II instancji przez co Skarżący zostali pozbawieni prawa kontroli działań organu I instancji, który to organ dokonał błędnej analizy sprawy w sprawie pozwolenia na budowę, co doprowadziło do wydania decyzji nr [...] pomimo, że pozwolenie na budowę inwestycji p.n.: [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2008 r., obowiązującym na tym terenie; co w ocenie Skarżących powinno skutkować wznowieniem postępowania ewentualnie stwierdzeniem nieważności tego postępowania;
12) art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 64 ust. 2 oraz 7 Konstytucji w zw. z art. 140, 144 k.c. poprzez niezastosowanie tych przepisów co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżone Decyzji pomimo, że zachodzą w sprawie przesłanki do wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że wydanie pozwolenia na budowę [...] p.n.: [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną bezpośrednio ingeruje w prawo własności Skarżących (tj. ich Działkę i posadowiony na niej budynek) oraz wprowadza ograniczenia co do jej korzystania".
Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów. Nie wskazał, czego domaga się w związku z zaskarżeniem ww. postanowienia.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżących obszernie przytoczył stan faktyczny sprawy, wyjaśniając przy tym, że obszar oddziaływania "[...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną, objętą decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. został wyraźnie wskazany w informacji o obszarze oddziaływania obiektu, złożonej przez projektanta. Na str. 30 w/w informacji jest jednoznaczne stwierdzenie, że: "usytuowanie budynku edukacyjno-muzealnego uniemożliwi ewentualną realizację na sąsiedniej działce o nr [...] budynku (...')."
W dniu 12 grudnia 2016 r. skarżący powzięli informację, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. uzyskała przymiot prawomocności. W związku z powyższym, w dniu 20 grudnia 2016 r. ponownie złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Starosta [...] wznowił postępowanie wskazując, że wniosek dotyczy ostatecznej decyzji i zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w dniu 20 grudnia 2016 r.).
W dniu 10 stycznia 2017 r. wniosek o wznowienie postępowania został uzupełniony o nową argumentację prawną, w tym szczegółowo została przeanalizowana kwestia oddziaływania inwestycji na nieruchomość, tj. działkę ew. nr [...]
Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Pełnomocnik skarżących wskazał, że chodzi jednak o dowiedzenie się przez stronę, pominiętą w postępowaniu, o decyzji ostatecznej. Gdy podanie jest złożone "w stosunku do decyzji nieostatecznej organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego".
Wskazując na dwuetapowy charakter postepowania wznowieniowego, pełnomocnik skarżących wskazał, że konsekwencją braku spełnienia przesłanek warunkujących wznowienie jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie ostateczną decyzję w sprawie pozwolenia na budowę nr [...] wydał Starosta [...] i to ten organ był obowiązany ustalić okoliczności warunkujące wznowienie postępowania. I tak postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. organ I instancji uznał, że nie jest możliwe wznowienie postępowania z uwagi na fakt, że decyzja nr [...] z dnia [...].11.2016 nie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Dopiero złożenie wniosku o wznowienie postępowania, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 20 grudnia 2016 r. skutkowało wydaniem postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. A zatem organ I instancji prawidłowo zweryfikował przesłanki do wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a.
Tym samym nie można zgodzić się z organem II instancji, że podanie o wznowienie postępowania nastąpiło z rzekomym przekroczeniem terminu, gdyż strona dowiedziała się o wydaniu decyzji z doniesień medialnych z dnia [...] listopada 2016 r. W tym bowiem dniu decyzja nie była ostateczna w administracyjnym toku postępowania, co tym samym oznacza, że termin miesięczny na złożenie podania o wznowienie postępowania nie rozpoczął biegu. Dowiedzenie się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) nie dotyczy decyzji niemającej charakteru ostatecznego. Dowiedzenie się o decyzji nieostatecznej nie daje podstaw do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. W taki właśnie sposób zachował się organ I instancji w zakresie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego datowanego na dzień [...] listopada 2016 r.
Przyjęcie, iż dowiedzenie się przez stronę o decyzji, o której mowa w art. 148 § 2 k.p.a. dotyczy także decyzji nieostatecznej prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Strona mogłaby bowiem znaleźć się w pułapce uniemożliwiającej zachowanie przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dowiedzenie się o decyzji nieostatecznej nie daje podstaw do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania – i z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie organ I instancji - na skutek podania o wznowienie postępowania, stwierdza postanowieniem z dnia [...].11.2016 r. odmowę wznowienia z uwagi na brak przymiotu prawomocności decyzji. Z kolei organ II instancji, w zaskarżonej decyzji, stwierdza że strona dowiedziała się o decyzji z dniem [...] listopada 2016 r. (uwaga: decyzja została wydana z dniem [...] listopada 2016 r. a więc w dniu [...] listopada 2016 r. nie była ostateczna) przez co powinna złożyć podanie w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji, tj. w okresie między [...] listopada 2016 r. a 9 grudnia 2016 r.
W ocenie pełnomocnika skarżących organ II instancji wadliwie uznał, że w okolicznościach sprawy doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna.
O tym, że decyzja [...] jest ostateczna skarżący powzięli informację telefonicznie w Starostwie [...] w dniu [...] grudnia 2016 r., co tym samym oznacza, że zachowali termin przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wobec tego, organ wydając decyzję musi wziąć pod uwagę całokształt sprawy, a co za tym idzie także postępowania, które pozostają w związku z postępowaniem głównym i mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, które w nim zapadnie. Niniejszy przepis pozostaje w związku z art. 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. stanowiącymi, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, jak również sporządzić wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Brak działania organu administracji w sposób wskazany w/w przepisach w konsekwencji oznacza dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Organ zaś jedynie w lakoniczny sposób odniósł się do argumentacji Skarżących, ograniczając się praktycznie do stwierdzenia, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu z art. 148 par. 2 k.p.a., nie odnosząc się w żaden sposób do merytorycznych zarzutów Skarżących.
Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; spełnienie normy wynikającej z przedmiotowego przepisu wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało w sposób poważny wzięte pod uwagę i rozważone. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia, dlatego powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania. Na podstawie przepisu art. 107 k.p.a. należy stwierdzić, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie jest elementem umacniającym praworządność działania organu wobec tego w doktrynie podkreśla się obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ w toku załatwienia sprawy. Organ natomiast w uzasadnieniu nie odniósł się do większości argumentów skarżących lakonicznie stwierdzając, że podanie o wznowienie o postępowania jest wniesione po upływie terminu; w szczególności nie odniósł się do tego, czy przedmiotowa inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2014 r., oraz czy jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2008 r,. (na skutek unieważnienia planu z 2014 r.), w szczególności pod kątem wysokości [...]czy też ilości miejsc parkingowych, przewidzianych dla inwestycji.
Organ, pomimo wystąpienia przesłanek ustawowych zawartych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie uznał skarżących za stronę i nie uchylił decyzji organu I instancji oraz nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Nie odniósł się przy tym do argumentów strony skarżącej w zakresie naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 Pr. bud., pomimo że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co zostało potwierdzone na str. 30 informacji o oddziaływaniu obiektu.
Jak wskazał pełnomocnik skarżących "Obszar oddziaływania obiektu został jednoznacznie wskazany przez projektanta na str. 30 projektu (norma prawa materialnego, tj. par. 271 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Dziwią zatem twierdzenia organu administracyjnego, kwestionujące obszar oddziaływania obiektu na działkę nr [...], który został wyznaczony przez projektanta (str. 2 decyzji) skoro na tej samej stronie decyzji organ pisze, że zadaniem organu architektoniczno-budowlano jest obszar oddziaływania jest ustalany na podstawie informacji przedstawionych przez projektant".
Zakres oddziaływania na działki sąsiednie (a więc nie tylko dz. o nr [...] ale także m.in. działkę nr [...] i następne) został wskazany przez projektanta w dalszej części projektu (vide: str. 34), w którym jednoznacznie wskazuje się, że: "Obszar objęty ochroną konserwatorską, jako zespół dworku [...], (...) pokrywa się w całości z terenem inwestycji. Możliwe jest w przyszłości rozszerzenie zakresu strefy ochronnej, co ograniczyłoby możliwość zabudowy sąsiednich działek". W związku z powyższym, nie może być mowy o tym, że planowana inwestycja nie stanowi ograniczeń dla działek sąsiadującym, w tym działki nr [...].
Zgodnie z art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Każde przekroczenie granic określonych przez Konstytucję pozbawia działanie organu wymaganej legitymacji. Podstawowymi granicami działania organów jakie określa konstytucja są zasady mające charakter generalny m.in. zasady określone w art. 32 oraz 64 Konstytucji. W zaistniałym stanie faktycznym prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji) należy połączyć z zasadą ochrony prawnej prawa własności i innych praw majątkowych wyrażoną w art. 64 ust. 2 Konstytucji. W związku z tym organ administracji publicznej powinien uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron.
Powołując się na złożoną do akt analizę oraz cytując jej postanowienia pełnomocnik skarżących uznał, że nieruchomość skarżących mieści się w granicach oddziaływania inwestycji, a "braki obliczeń i jednoznaczne ograniczenie obszaru oddziaływania inwestycji do 10 m od granicy ściany szczelinowej pozwoliło Starostwu Powiatowemu w [...] na wykluczenie z postępowania administracyjnego właścicieli nieruchomości oddzielonych działką drogową od terenu inwestycji ze względów formalnych".
Ponadto, w treści projektu budowlanego na str. 30 w części zatytułowanej "Informacja o obszarze oddziaływania obiektu" sam projektant odniósł się wprost do działki ew. nr [...]: "Usytuowanie budynku edukacyjno-muzealnego uniemożliwi ewentualną realizację na sąsiedniej działce o nr ew. [...] budynku PM o maks. gęstości obciążenia ogniowego większej niż 1000 Mj/m2. Jednocześnie MPZP przewiduje w tym obszarze zabudowę jednorodzinną oraz wielorodzinną do 8 lokali, co wyklucza wpływ." W dniu [...].11.2016 r. (a więc po rozpoczęciu działań Wnioskodawców w zakresie wydawanych decyzji dot. budowy [...]) projektant odręcznie dopisał, modyfikację powyższego zdania: "Usytuowanie budynku edukacyjno-muzealnego uniemożliwi ewentualną realizację na sąsiedniej działce o nr ew. [...] budynku PM o maks. gęstości obciążenia ogniowego większej niż 1000 MJ/m2, co i tak jest niemożliwe z powodu zapisów MPZP, który przewiduje w tym obszarze zabudowę jednorodzinną oraz wielorodzinną do 8 lokali, co wyklucza wpływ."
Zdaniem pełnomocnika skarżących, "obie wersje ww. zdania są jednak nieprawdziwe, bowiem zgodnie z § 78 i n. MPZP 2014 oraz załączoną do niego mapą, działka nr [...] jest usytuowana w obszarze [...]". Pełnomocnik przywołał też treść § 79 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2014 r. i wywiódł, że na działce ew. nr [...] istnieje np. możliwość wybudowania magazynu o wys. 15 m, a to z kolei sprawia, że mogą tam być wybudowane budynku PM o maksymalnej gęstości obciążenia ogniowego nie tylko do PM Q 1000, ale także w przedziale PM 1000 < Q < 4000, co wynika wprost z § 271 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.Tym samym oczywiste jest, że projektowana zabudowa, zatwierdzona decyzją, ogranicza możliwości zabudowy w odniesieniu do działki skarżących, wynikające z postanowień miejscowego planu z 2014 r. Również miejscowy plan z 2008 r. kwalifikował działkę skarżących do kategorii [...].
Zdaniem pełnomocnika skarżących, organ II instancji naruszył przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 Pr. bud. poprzez ich niezastosowanie, podczas, gdy zastosowanie ww. przepisów pozwoliłoby uznać, że działka skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, jak wynika z załączonej do akt sprawy ekspertyzy. Należy podkreślić, że Ekspertyza odnosi się do budowy muzeum oraz ściany szczelinowej, tj. do całości przedsięwzięcia inwestycyjnego - nierozerwalnym elementem budowy [...] jest wykonanie wykopu oraz ścian zabezpieczających.
Zbudowanie pod ziemią szczelnych przegród ma oczywisty wpływ na przepływ wód gruntowych (zaburza go). Wody gruntowe wcześniej, czy później będą musiały wytworzyć alternatywne ścieżki przepływu. Powyższe wpłynie z kolei na zmianę struktury gruntu, w tym w odniesieniu do budynków okolicznych (także należącego do skarżących).
Organ naruszył też w ocenie pełnomocnika skarżących art. 35 oraz 81 Pr. bud. również poprzez brak jego zastosowania. Organ administracji przy badaniu wniosku w sprawie pozwolenia na budowę nie ogranicza się bowiem jedynie do formalnego sprawdzenia, czy kompletności przedłożonej dokumentacji, bez merytorycznej analizy projektów w kontekście bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, norm techniczno-budowlanych oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jeżeli nieprawidłowości sporządzonego projektu budowlanego można usunąć na etapie projektowania to obowiązek ich wyeliminowania spoczywa właśnie na organach administracji podczas badania projektu budowlanego na podstawie art. 35 Pr. bud. Projektant ponosi odpowiedzialność zawodową za sporządzony projekt budowlany tylko pod takim warunkiem, że określone nieprawidłowości uzewnętrznią się dopiero podczas realizacji inwestycji Podstawowym obowiązkiem organów architektoniczno - budowlanych jest właśnie kontrola projektu pod kątem norm techniczno-budowlanych.
Budowa bezpośrednio wpływa na działkę skarżących, objętą ich prawem własności i powoduje tak daleko idącą ingerencję w grunt, że skutkuje to zagrożeniem konstrukcji budynku skarżących oraz istotnymi zmianami hydrologicznymi w ich gruncie. Jest to więc naruszenie prawa własności. Tym samym organ naruszył art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 64 ust. 2 oraz 7 Konstytucji w zw. z art. 140,144 k.c.
Organ administracji publicznej powinien uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron. Artykuł 140 k.c. stanowi zaś, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Możność korzystania i rozporządzania rzeczą przez właściciela w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżących przedstawił dodatkowo swoją argumentacje, formułując zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Pr. bud. w zw. z art. 3 ust. 20 tej ustawy. Powołał się na art. 112 "Prawa ochrony środowiska" oraz przepisy wykonawcze, dotyczące norm hałasu. Podniósł również zarzut naruszenia § 29 "Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych" poprzez odmowe przyznania statusu strony skarżącym, pomimo negatywnej zmiany stosunków wodnych, spowodowana budowa przedmiotowej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób opisany poniżej, zaś skarga jest w znacznej mierze zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że kluczowym zagadnieniem dla oceny trafności rozstrzygnięcia organu II instancji jest to, czy ustalony stan faktyczny sprawy pozwalał Wojewodzie na podjęcie reformatoryjnej decyzji w postaci odmowy wznowienia postępowania. Zdaniem tut. Sądu organ II instancji błędnie uznał, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Istotnym, a pominiętym przez Wojewodę [...] faktem jest data uzyskania ostatecznego charakteru decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przedmiotową budowę. Decyzja ta uzyskała ostateczny w toku postępowania administracyjnego charakter w dniu [...] grudnia 2016 r., co wynika z klauzuli, jaką została opatrzona. Oznacza to, że dopiero po dniu [...] grudnia 2016 r. podmiot, który powołuje się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 1 – 8 k.p.a. mógł skutecznie prawnie wystąpić z podaniem o wznowienie postępowania, zakończonego tą decyzją. Wznowienie postępowania możliwe jest bowiem tylko wówczas, gdy decyzja w sprawie mającej być na nowo rozpoznaną stała się ostateczna. Wynika to wprost z art. art. 145 § 1 k.p.a., który stanowi, że wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Racje ma więc pełnomocnik skarżących, że jeżeli podanie o wznowienie postępowania wpłynęło do Starosty [...] w dniu 20 grudnia 2016 r., to w sposób oczywisty zachowany został termin z art. 148 § 2 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu (w zw. z art. 148 § 1 k.p.a.) miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. (a na taka przyczynę powołują się wnoszący podanie, skarżący w niniejszej sprawie) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W sytuacji, kiedy podanie o wznowienie postępowania zostaje wniesione przed upływem miesiąca od daty uzyskania ostatecznego charakteru decyzji, zbędnym staje się wykazywanie przez wnioskodawcę, kiedy dowiedział się o decyzji, a także, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Data ta nie ma bowiem żadnego znaczenia, gdyż termin i tak jest zachowany.
Ustalenie przez organ daty dowiedzenia się o decyzji lub o okolicznościach będących podstawą wznowieniową ma znaczenie wyłącznie wówczas, gdy podanie wniesione zostaje po upływie miesiąca od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna. Dopiero wówczas strona musi udowodnić zachowanie terminu. Z tej też przyczyny wszelkie rozważania Wojewody [...], poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie mają dla tej sprawy żadnego znaczenia; niezależnie od tego, na jaką datę wskazywali skarżący, wnieśli oni podanie o wznowienie postępowania w terminie, gdyż dokonali tej czynności przed upływem miesiąca od daty uzyskania ostateczności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r.; ergo – w żaden sposób nie mogli terminowi uchybić.
Błędnie też organ II instancji czyni rozważania w zakresie terminu z ar. 148 § 2 k.p.a., liczonego przez Wojewodę [...] od dnia, kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę nie była jeszcze ostateczna. Naruszając art. 6 i 7 oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. Wojewoda [...] uznaje bowiem uchybienie przez skarżących terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, licząc ten termin od dnia, kiedy decyzja nie była ostateczna (tj. od dnia 9 listopada 2016 r.). Organ zobowiązany jest bowiem do stosowania prawa i jego poprawnej wykładni niezależnie od tego, co twierdzi strona. Wojewoda [...] przyjął natomiast bezkrytycznie datę 9 listopada 2016 r., jako datę dowiedzenia się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) - pomijając w zupełności fakt, że decyzja była wówczas jeszcze nieostateczna, gdyż ta data to zaledwie drugi dzień po wydaniu decyzji przez Starostę [...]. Taki sposób rozstrzygnięcia sprawy nie może budzić zaufania obywateli do władzy publicznej.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] miała charakter reformatoryjny, ale z przyczyn formalnoprawnych (niezachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga w takim zakresie, jak opisany powyżej była uzasadniona i zasługiwała na uwzględnienie. Wojewoda [...] naruszył art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię, naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. wydając błędną decyzję.
Pozostałe zarzuty pełnomocnika skarżących, zawarte w punktach 3 – 12 skargi nie były zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, nie podzielił poglądu, że organ II instancji naruszył art. 147 zd. 1 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. w sposób opisany w zarzucie 3 skargi. Art. 147 zd. 1 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, zaś analiza akt sprawy nie upoważnia do stwierdzenia, że organ uznał odmiennie. Powiązanie tego przepisu z art. 148 § 2 k.p.a. nie ma więc w sprawie niniejszej żadnego zastosowania, a sam zarzut jest błędny, gdyż organ nie uznał w sposób odmienny od hipotezy art. 147 k.p.a.
Niezasadnym był też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. "poprzez niezastosowanie przez organ II instancji pomimo wystąpienia przesłanek ustawowych nakazujących w niniejszej sprawie uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z uwagi na brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału w sprawie i braku wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że nie można naruszyć przepisu prawa, którego organ nie stosuje. Naruszenie prawa może nastąpić poprzez jego błędne zastosowanie lub wadliwą wykładnię. Wbrew jednak zarzutowi skargi, Wojewoda [...] nie orzekał w trybie art. 151 § 1 k.p.a., ale w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. i ten przepis organ naruszył, co tut. Sąd uznał za jedną z przyczyn uchylenia wyrokiem zaskarżonej decyzji.
Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących (zarzut 5 skargi) organ orzekł merytorycznie – odmówił bowiem wznowienia postępowania, orzekając tym samym co do istoty sprawy, w zakresie stanowiącym podstawę takiego orzeczenia.
Wojewoda [...] uzasadnił prawnie i faktycznie swe rozstrzygnięcie. Nie naruszył więc art. 107 § 3 k.p.a. To, że uzasadnienie jest błędne i wykazuje wadliwą tezę nie jest przesłanką wskazującą na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ale uzasadniającą naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a.
Wojewoda [...] w ogóle nie stosował art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20, ani art. 35 ust. 1 i art. 81 Pr. bud. więc nie mógł tych przepisów – wbrew twierdzeniu skarżących – naruszyć.
Organ odwoławczy nie naruszył też art. 32 ust. 1, w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 oraz 144 k.c. Nie wynika z akt sprawy, aby Wojewoda [...] naruszył zasadę, zgodnie z którą wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nader lakoniczne uzasadnienie skargi w zakresie tego zarzutu nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny, na czym – zdaniem pełnomocnika skarżących – polega nierównie traktowanie przez organ skarżących. Błędne prawnie powiązanie art. 32 Konstytucji z przepisami stanowiącymi, czym jest własność w ujęciu cywilistycznym i czym są immisje nie uzasadnia zasadności stawianego zarzutu. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 2 Konstytucji własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Wojewoda [...] swoją decyzją nie naruszył prawa do ochrony własności skarżących. Taka ochrona przysługuje bowiem skarżącym na podstawie art. 222 § 1 i 2 k.c., zaś przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji była kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania, nieodejmująca skarżącym prawa do ochrony ich własności.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zarzut ten wskazuje na niezrozumienie przez skarżących hipotezy art. 7 Konstytucji. Jak wskazuje się w literaturze, "z art. 7 Konstytucji RP wynika więc obowiązek określenia przez akty prawa powszechnie obowiązującego kompetencji do działania, zakaz domniemywania takich kompetencji oraz zakaz dowolnego, arbitralnego ich wykonywania" (por. Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, red. prof. dr hab. Marek Safjan, dr hab. Leszek Bosek, C. H. Beck, 2016). Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, (OTK-A 2006, Nr 6, poz. 660) "stosownie do art. 7 Konstytucji, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to m.in., że kompetencje organów władzy publicznej powinny zostać jednoznacznie i precyzyjnie określone w przepisach prawa, wszelkie działania tych organów powinny mieć podstawę w takich przepisach, a – w razie wątpliwości interpretacyjnych – kompetencji organów władzy publicznej nie można domniemywać. Zasady te odnoszą się w szczególności do kompetencji organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach podatkowych".
W zakresie zaś zarzucanego przez pełnomocnika skarżących naruszenia art. 140 i 144 k.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że Wojewoda [...] orzekał w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego, a nie w zakresie rozstrzygającym o prawie własności skarżących lub wpływie immisji na treść tego prawa i płynącą z art. 140 k.c. klasyczną triadę uprawnień właścicielskich. Należy też zwrócić uwagę, że ochrona własności nie jest co do zasady domeną prawa administracyjnego; ochrony własności nie dochodzi się w drodze administracyjno prawnej, ale w drodze powództwa o charakterze actio negatoria lub rei vindicatio w postępowaniu przed sądem powszechnym. W postępowaniu administracyjnym – i było to przedmiotem bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego – cywilistyczne kwestie własnościowe mogą mieć znaczenie przy ocenie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub art. 28 ust. 2 Pr. bud. Tym niemniej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych działanie organów, które stanowi naruszenie prawa własności; jest to – jak stwierdzono powyżej – zastrzeżone dla kognicji sądów powszechnych, choćby w trybie art. 417 i n. k.c. Strona w postępowaniu administracyjnym może natomiast wskazywać na swój interes prawny (materialny), wynikający m.in. z prawa własności – ale to jest kwestia zupełnie odmienna od poszukiwania w postępowaniu administracyjnym ochrony prawa podmiotowego o charakterze cywilnoprawnym.
Wojewoda [...], związany oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku - wobec dochowania przez skarżących terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną – ponownie rozpozna odwołanie skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., odmawiającej uchylenia ww. decyzji tegoż organu. Wojewoda [...] rozpatrzy tym samym zarzuty skarżących, podniesione w odwołaniu i w zależności od dokonanej przez organ odwoławczy oceny ich zasadności wyda stosowną decyzję.
Z przyczyn powołanych w uzasadnieniu wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło