VII SA/Wa 1124/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych czynności. I. skargę oddala, II. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rzecz Kancelarii adwokata M.P. [...] kwotę 300 zł. (trzysta złotych), w tym podatek VAT z tytułu zastępstwa adwokackiego świadczonego z urzędu . Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r., znak: [...] Burmistrz Miasta [...] zezwolił A. i K. Ś. na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w Z. przy ul. G. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż w terminie wyznaczonym przez prawo nikt nie złożył od niej odwołania. W dniu 10 września 1996 r., tj. po upływie terminu odwoławczego pismo nazwane odwołaniem złożył S.S., który jeszcze przed wydaniem wymienionej decyzji wyraził na piśmie zgodę na rozbudowę w odległości 2 m od granicy działki i 8 m od budynku mieszkalnego należącego do małżonków S. W dniu 27 maja 1997 r. Wojewoda [...], rozpatrując pismo z dnia 10 września 1996 r., nazwane przez wnioskodawcę odwołaniem, uznał je za wniesione po terminie i potraktował jako podstawę do wznowienia postępowania. Postanowieniem nr [...] Wojewoda wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] i wyznaczył Burmistrza Miasta [...] jako organ I instancji do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji. Organ ten decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. odmówił uchylenia swojej decyzji [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. Na skutek odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. odmówił uchylenia swojej decyzji nr [...]. Następnie, zaskarżona decyzja Burmistrza nr [...] została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1997 r. Odrębnie Burmistrz Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. zezwolił inwestorom na zmianę rozbudowy tego budynku, przez zabudowę tarasu od strony ulicy oraz zabudowę schodów wejściowych od strony podwórza. Decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1997 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 1999 r. (sygn. akt. IV SA 2405/97). Równolegle organy nadzoru budowlanego prowadziły sprawę realizacji budowy w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] września 1997 r. na podstawie art. 50 ustawy Prawo budowlane z 1994 r wstrzymano roboty budowlane przy rozbudowie budynku z powodu odstępstw od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu. Po rozpatrzeniu zażalenia małżonków S. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 1997 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przejęciu sprawy wg właściwości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, wstrzymał wykonywanie robót przy rozbudowie ww. budynku z powodu prowadzenia ich bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu zażalenia małżonków S. na postanowienie PINB nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ II instancji podał, iż postanowienie PINB wskutek niewydania w terminie dwóch miesięcy decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, utraciło ważność. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., nakazał inwestorom wykonanie inwentaryzacji wraz z opinią techniczną dotychczas wykonanych robót oraz projektu dla robót koniecznych do zakończenia robót przy rozbudowie budynku. Na skutek rozpoznania odwołania małżonków S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu, organ stwierdził, iż nie można uznać, że rozbudowa budynku była prowadzona bez pozwolenia na budowę, ponieważ decyzja Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. o pozwoleniu na budowę nie została uchylona i jako decyzja ostateczna pozostaje w obrocie prawnym. Na decyzję tę skargę do NSA złożyli małżonkowie S. NSA wyrokiem z dnia 26 września 2003 r., sygn. akt. IV. SA 1893/02, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. uchylając sprawę do ponownego rozpoznania. W międzyczasie jednak, w wyniku decyzji uchylającej do ponownego rozpoznania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ponownie rozpoznał sprawę w I instancji i decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. umorzył postępowanie w sprawie, a odwołanie od tej decyzji, jeszcze przed wydaniem wyroku przez NSA w sprawie, sygn. akt. IV. SA 1893/02, złożyli małżonkowie S. Na skutek wymienionego wyroku pozostały do rozpoznania: odwołanie od decyzji nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie prowadzonych przy budynku robót oraz odwołanie od decyzji nr [...] nakazującej wykonanie inwentaryzacji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zatem w dniu [...] maja 2004 r. dwie decyzje nr [...] i [...] rozpoznające odwołania małż. S. i uchylające wymienione wyżej decyzje oraz umarzające postępowanie w obydwu sprawach. Uzasadnienie obu decyzji opiera się na stwierdzeniu, iż w obrocie prawnym pozostają pozwolenia na budowę, tj. decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. i uzupełniająca decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. obejmująca rozbudowę tarasu i schodów. Uznając, iż ostateczne pozwolenia na budowę, nie wyeliminowane dotychczas z obrotu prawnego i roboty podjęte na ich podstawie nie pozwalają na ingerencję organów nadzoru budowlanego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie obowiązku wykonania inwentaryzacji, a decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie robót prowadzonych przy rozbudowie budynku, przy czym w tym ostatnim przypadku uchylenie decyzji I instancji i ostateczne umorzenie postępowania zostało uzasadnione tym, iż decyzja organu I instancji zapadła przed wyrokiem NSA z dnia 26 września 2003 r., sygn. akt. IV. SA 1893/02, który uchylił decyzję będącą podstawą podjęcia ponownego postępowania przed organem I instancji, konieczne zatem stało się uwzględnienie tej okoliczności w obecnie podejmowanej decyzji nr [...] Na obie te decyzje małżonkowie S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, podnosząc, że nigdy nie wyrażali zgody na rozbudowę sąsiedniego budynku w zbliżeniu do ich nieruchomości, a organ nadzoru budowlanego II instancji, nie czekając na ustalenia odnoszące się do legalności pozwoleń budowlanych, których ma dokonać Sąd Administracyjny przedwcześnie umorzył sprawy. Skarga na decyzję nr [...] dotycząca wykonania inwentaryzacji, a będąca przedmiotem niniejszego rozpoznania, zarejestrowana została pod sygn. akt VII SA/Wa 1124/04, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty przytaczane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew poglądom skarżących niezakończone nawet postępowania sądowe, których przedmiotem jest ocena legalności pozwoleń na budowę spornych obiektów wydanych przez organy architektoniczno-budowlane, pozostają bez wpływu na dokonywaną w sprawie niniejszej sądową kontrolę legalności umorzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania dotyczącego legalizacji tej samej zabudowy. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu, wyrok orzekający taki już zapadł. W dniu 18 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił bowiem skargę małżonków S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na rozbudowę przedmiotowego budynku. Wyrok ten się uprawomocnił, zamknięte zaś nim zostało postępowanie wznowieniowe w sprawie zezwolenia decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. na rozbudowę budynku. W uzasadnieniu wyroku Sąd przesądził, że decyzja ta zapadła w zgodzie z przepisami prawa (sygn. akt IV SA 3334/03). Poza sporem jest zatem, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nr [...], której przedmiotem była legalizacja spornej zabudowy, w obrocie prawnym istniało pozwolenie na rozbudowę tejże zabudowy. Organy stwierdziły, a okoliczność ta nie była w skardze kwestionowana, że roboty toczyły się na podstawie pozwolenia budowlanego, ostatni zaś wpis do dziennika budowy pochodził z 10 maja 1999 r. Nie było przeto materialnych i formalnych przesłanek do nakładania na inwestorów w decyzji nr [...] z [...] marca 2001 r. obowiązków inwentaryzacyjnych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Niezależnie zaś od tego ustalenia Sąd zauważa, że decyzja wydana na przytoczonej podstawie prawnej nie może nakazywać dostarczenia wymienionej tam dokumentacji, gdyż racją tego przepisu jest nakazanie dokonania czynności mających charakter konkretnych robót budowlanych, których wykonanie przywraca stan zgodny z prawem, a nie dostarczanie organowi dowodów poprawności wykonanych robót, co może `i powinno się odbywać na podstawie art. 81c Prawa budowlanego. Również i z tego względu decyzja nr [...] nie może się ostać, umorzenie zaś postępowania decyzję tę zasadnie eliminuje. Zarzucana przez skarżących przedwczesność decyzji umarzającej postępowanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak wskazano wyżej, nie ma uzasadnionej podstawy. Organy nadzoru budowlanego wkraczać mają w kontrolę procesu inwestycyjnego z urzędu, gdy stwierdzą naruszenia prawa w procesie inwestycyjnym, a w szczególności dostrzegą odstępstwa od zatwierdzonych projektów. Zawiadomienia sąsiadów i innych osób trzecich o nieprawidłowościach w procesach inwestycyjnych podlegają ocenom tych organów, przede wszystkim w kontekście badania swojej właściwości. W razie stwierdzenia podstaw do działania organy prowadzą stosowne czynności, wydają nakazy i zakazy, w razie zaś braku podstaw do działania, jeżeli postępowanie zostało wszczęte, należy je umorzyć. Tak właśnie w niniejszej sprawie postąpiono i stwierdzając brak przedmiotu sprawy, umorzono postępowanie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.