VII SA/Wa 1126/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. oddalić wniosek r.pr. K. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. K. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku VAT. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. przyznano J. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła r.pr. K. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. W dniu 11 marca 2016 r. r.pr. K. R. złożyła w imieniu J. S. skargę kasacyjną od ww. wyroku, w której zawarła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nieopłaconych w całości ani w części – za obie instancje. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. oddalił skargę kasacyjną. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku stawił się r.pr. H. M. z substytucji r.pr. K. R., wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, nieopłaconych w całości ani w części. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku r.pr. K. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 223 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", to powstaje jedynie w przypadku podjęcia przez pełnomocnika czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654). W orzecznictwie akcentuje się również, iż ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ze środków publicznych sąd / referendarz sądowy ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, r.pr. K. R. do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji nie podjęła żadnych czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie pomocy prawnej uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Pełnomocnik nie podjęła żadnych czynności zmierzających w kierunku poprawy sytuacji skarżącej, w szczególności nie złożyła żadnego pisma procesowego wyrażającego stanowisko w sprawie, rozwijającego zarzuty skargi i jej uzasadnienie. Nie stawiła się ponadto na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. | | | | W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem możliwości uznania, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do faktycznego udzielenia skarżącej pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. Za udzielenie pomocy prawnej nie może być bowiem uznane samo zapoznanie się z aktami sprawy, a do tego ograniczyły się działania pełnomocnika w niniejszym postępowaniu. Pełnomocnikowi przysługuje natomiast wynagrodzenie za udzielenie skarżącej pomocy prawnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Do rozpoznania wniosku w tym zakresie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie bowiem z § 22 obowiązującego od 2 listopada 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2–4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie (...). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Jak wynika z akt sprawy, r.pr. K. R., która została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącej na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, złożyła w imieniu J. S. skargę kasacyjną od wyroku z 13 stycznia 2016 r., w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 lutego 2018 r. brał udział działający z substytucji r.pr. K. R. r.pr. H. M. W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, uwzględniając charakter przedmiotowej sprawy, należało uznać, że opłata w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie. Opłatę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.