VII SA/Wa 1129/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-19

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak – Podsiadły, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez brak oceny skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa oraz poprzez odrębne rozpatrzenie wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej i zmieniającej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie ocenił prawidłowo przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności nie zbadał skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa. Ponadto, organ błędnie potraktował decyzję pierwotną i zmieniającą jako odrębne byty prawne, zamiast rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności jako jeden zespół decyzji tworzących całość.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta zmieniającej pierwotne pozwolenie na budowę. Organ uznał, że decyzja zmieniająca została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących usytuowania budynku od granicy działki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i brak oceny dowodów z opinii biegłego, a także brak oceny skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], stwierdzającą (po wszczęciu postępowania na wniosek M. B.) nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] (zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na budowę I etapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-biurową oraz garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu, na działce nr ewid. [...] , obr. [...] w W.) w następujący sposób: zatwierdzam "projekt architektoniczno-budowlany zamienny" - tom architektura + konstrukcja. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotem postępowania nieważnościowego jest decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], zmieniająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] . Zmiany w projekcie dotyczą m.in. elewacji południowo-wschodniej w budynku Sekcji A i polegają na zmianie sposobu wejścia ewakuacyjnego, poprzez wykonanie otworu drzwiowego, jak również na zmianie w tejże ścianie stolarki okiennej na klatce schodowej, poprzez zastąpienie luksferów oknami posiadającymi odporność ogniową El - 60. Organ wskazał, że stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm. - według stanu na dzień [...] czerwca 2011 r.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Podniósł, iż analiza dokumentacji projektowej wykazała, że w ścianie południowo-wschodniej spornego budynku Sekcja A oddalonej o 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...] zaprojektowano otwór drzwiowy (wyjście ewakuacyjne) oraz otwory okienne z oknami w miejsce luksferów zaplanowanych w projekcie pierwotnym. Zdaniem organu kontrolowana decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. została zatem wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ podniósł, że naruszone przepisy są przepisami, których stosowanie nie wymaga skomplikowanego procesu wykładni, zaś same naruszenia są rażące i bezsprzeczne. Stwierdził, że skutki analizowanych uchybień są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dotyka sfery szczególnie wrażliwej - usytuowania obiektów budowlanych w znacznej bliskości od granicy działki. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji, w związku z tym nie mogą posługiwać się dokumentami sporządzonymi po jej wydaniu. Oznacza to, że złożony przez inwestora do akt sprawy dowód z opinii biegłego (Opinia techniczna Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. rzeczoznawców budowlanych mgr inż. J. K. i mgr inż. W. M.), na okoliczność zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie usytuowania ściany budynku w stosunku do granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być brany pod uwagę w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] ". Skarżąca podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] kwietnia 2014 r. dwie decyzje: decyzję znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku przy ul. S. oraz decyzję znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Skarżąca zarzuciła, że organy naruszyły art. 7 i art. 77, a także art. 16 k.p.a. Wskazała, że Wojewoda [...] zaniechał nawet ustalenia kręgu stron postępowania, to jest właścicieli lokali w budynku i współużytkowników wieczystych działki nr [...] przy ul. S.. Do dostarczenia informacji na temat stron Wojewoda wezwał SM [...] , po czym nie dokonał sprawdzenia, czy są one aktualne. Zdaniem skarżącej powołany przez organy zarzut rażącego naruszenia §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie znajduje potwierdzenia w projekcie budowlanym. Spółdzielnia wskazała, że organy oceniły, iż po wykonaniu okien z matowymi szybami ściana budynku nie może zostać uznana za ścianę oddzielenia pożarowego, tak jak ściana z otworami wypełnionymi pustakami szklanymi. Zdaniem organów usytuowano ścianę z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, co rażąco narusza prawo. Wobec powyższego inwestor, na podstawie art. 78 § 1 k.p.a., zgłosił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego - Opinii technicznej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. rzeczoznawców budowlanych mgr inż. J.K. i mgr inż. W. M., na okoliczność zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie usytuowania ściany budynku w odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Strona skarżąca wskazała, iż z opinii rzeczoznawcy wynika, że: 1. otwory klatki schodowej wpisem na rysunkach rzutów poszczególnych kondygnacji projektu podstawowego zostały oznaczone jako wypełnione ścianą z luksferów szklanych; 2. w projekcie zamiennym drzwi przeniesione zostały na ścianę równoległą, usytuowaną w niszy, w odległości powyżej 4,00 m od granicy działki. Odległość tę od granicy, zgodnie z § 12 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego. W projekcie zamiennym została dodatkowo określona odporność ogniowa luksferów zaprojektowanych w ścianie klatki schodowej. "Odległość tak zaprojektowanej ściany od granicy działki nie powinna być mniejsza niż 3 m i warunek ten jest spełniony." Skarżąca wskazała, że przedstawiony przez nią dokument nie został w postępowaniu wzięty pod uwagę, jako powstały już po wydaniu kontrolowanej decyzji, chociaż dotyczy okoliczności istniejących przed jej wydaniem. Spółdzielnia podniosła, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej na skutek rażącego naruszenia prawa, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wymaga spełnienia trzech przesłanek, takich, jak: oczywistość naruszenia prawa; charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym Państwie. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nie spełniono tych warunków, gdyż organy popełniły błędy w ustaleniach dotyczących stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła ponadto, że nie można wskazać żadnego skutku wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o zamiennym pozwoleniu na budowę, który w jakikolwiek sposób naruszałby wymagania praworządności oraz interesy M. B.. Wskazała, że budynek zrealizowany przy ulicy S. nie posiada otworów w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z jego działką budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powoła Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem postępowania sądowego jest dokonana w trybie nieważnościowym kontrola decyzji zmieniającej decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę została bowiem zmieniona poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. zmienił pierwotną decyzję w następujący sposób: zatwierdzam "projekt architektoniczno-budowlany zamienny" - tom architektura + konstrukcja. Wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego powoduje, że przestaje obowiązywać (chociaż formalnie nie zostaje uchylona) decyzja o pozwoleniu na budowę (pierwotna) a w jej miejsce wchodzi, zaczyna obowiązywać nowa decyzja (zmieniająca), która w zależności od wnioskowanych przez inwestora zmian, konsumuje (wchłania) postanowienia decyzji pierwotnej bądź całkowicie je zmienia lub też uwzględniając postanowienia decyzji pierwotnej rozszerza je o inne, nowe elementy. W przedmiotowej sprawie decyzja zmieniająca nie zastąpiła decyzji pierwotnej, zmieniła ją tylko w pewnej części (zmieniono projekt budowalny), a więc w obrocie prawnym nie istnieje samodzielnie ani decyzja pierwotna o pierwotnej treści ani nie istnieje samodzielnie decyzja zmieniająca. Zatem, w ocenie Sądu, organ niezasadnie odrębnie rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] grudnia 2008 r. (decyzja pierwotna), wydając zaskarżoną decyzję (sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 1128/14) oraz odrębnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. (decyzja zmieniająca), wydając decyzję objętą skargą (sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 1129/14). Decyzja pierwotna wraz z pierwotną decyzją rozstrzygającą o istocie sprawy funkcjonują w obrocie prawnym jako integralna całość. Organy natomiast potraktowały obie decyzje (pierwotną i zmieniającą) jako odrębne decyzje funkcjonujące w obrocie prawnym niezależnie od siebie. Ze względu na integralne związanie decyzji zmieniającej z decyzją zmienianą wniosek o stwierdzenie nieważności obu decyzji, zdaniem Sądu, winien być podstawą do wszczęcia jednego postępowania, zakończonego wydaniem jednej decyzji. Jak już wskazano wyżej, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, które - obok postępowania wznowieniowego - jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnym, których przyczyną powstania może być nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów proceduralnych. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) organ administracji publicznej nie przeprowadza ponownie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, lecz bada wyłącznie, czy objęty tym postępowaniem akt administracyjny dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Nie wyklucza to oczywiście możliwości w ogóle prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, organ nadzoru bowiem może gromadzić dowody, które będą pomocą w dokonaniu oceny. Istotą jednak tego postępowania jest czy decyzja podlegająca ocenie jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność, czy zatem przeprowadzone postępowanie i dowody w nim zgromadzone dawały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie z decyzji badanej wynika. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji, w związku z tym nie mogą posługiwać się dokumentami sporządzonymi po jej wydaniu. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że organ nie tylko nie miał obowiązku, ale wręcz nie miał prawa uwzględniać opinii technicznej z dnia [...] kwietnia 2013 r., a więc powstałej już po dacie wydania decyzji badanej w postępowaniu nadzorczym. Należy jeszcze raz podkreślić, że kontrola decyzji podjętych w trybie nieważnościowym polega na ocenie stanu prawnego i faktycznego ustalonego na podstawie materiału dowodowego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej objętej tymże postępowaniem. Oznacza to, że podnoszone w skardze zarzuty co do nieuwzględnienia dowodów złożonych przez nią w tym postępowaniu, należy uznać za pozbawione racji. Na marginesie Sąd zauważa, że skarżący chciał aby w oparciu o opinię organ zweryfikował swoją ocenę co do zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie usytuowania ściany budynku w odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Organ nadzoru budowlanego sam będąc specjalistą w tej dziedzinie posiada wystarczającą wiedzę aby samodzielnie ocenić zgodność projektu z obowiązującymi przepisami. Stwierdzając nieważność udzielonego pozwolenia, organy uznały, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], zmieniająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] [...] grudnia 2008 r. Nr [...] , o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2525/10 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2565/10 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 149/13: O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje również ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie ono za sobą pociąga. Za rażące uznać należy mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie ma tutaj natomiast rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawnego, ani nawet charakter przepisu który został naruszony. Niemożliwość zaakceptowania kontrolowanej decyzji z punktu widzenia praworządności i skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa, oznacza konieczność uwzględnienia stanu sprawy istniejącego w postępowaniu zwykłym, jak tez w dacie orzekania przez organ w trybie nadzwyczajnym. W przedmiotowej sprawie takiej oceny zabrakło, organy wymieniły wprawdzie przepisy, które w jego ocenie zostały rażąco naruszone ale pominęły ocenę skutków społeczno-gospodarczych jakie pociągnęły za sobą stwierdzone naruszenia przepisów prawnych. Jak wskazano wyżej samo naruszenie przepisów, nawet określone jako "rażące", nie jest wystarczające do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organy nie mogą ograniczyć się wyłącznie do wskazania naruszonych w kwestionowanym postępowaniu przepisów i lakonicznego stwierdzenia, że kontrolowane w postępowaniu nadzorczym rozstrzygnięcie w istocie narusza prawo w sposób rażący. W istocie bowiem mając na względzie konieczność udokumentowania łącznego wystąpienia przesłanek nieważnościowych organy winny były w uzasadnieniu swoich decyzji poczynić wyczerpujące rozważania w zakresie ich istnienia w badanym przypadku. Raz jeszcze podkreślić należy, że wskazania wymaga nie tylko oczywistość naruszenia, ale także charakter naruszonej normy oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, z powodu których uznać należało, że wywołane przezeń skutki są nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności, a zatem, że niemożliwe jest zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W niniejszej sprawie takich rozważań brak w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde, bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Ponadto dla oceny, czy doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym nie bez znaczenia jest zbadanie skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga. Należy podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. winno być poprzedzone nader wnikliwym wyjaśnieniem, a ewentualne zastosowanie tego przepisu musi znaleźć usprawiedliwione uzasadnienie. Z tego wynika także obowiązek wskazania okoliczności, które będą niewątpliwie przemawiać za zastosowaniem powołanego przepisu, a nadto wyjaśnienie, dlaczego właśnie te okoliczności uznane zostały za przesłanki do stwierdzenia zaistnienia rażącego naruszenia prawa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wniosku o stwierdzenie nieważności udzielonego pozwolenia, organy kierując się wyżej wskazanymi wytycznymi Sądu, ocenią w pierwszej kolejności stan prawny nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką inwestycyjną na dzień wydania kwestionowanej decyzji. Sąd zauważa, ze w dokumentacji projektowej używa się terminu "wzdłuż ul. Ż.", co sugeruje że przy projektowaniu nie było wiedzy, że między działką inwestycyjną a ul. Żelazną znajduje się jeszcze działka nr [...] albo terminu tego użyto w znaczeniu potocznym. Ma to istotne znaczenie przy ocenie ew. naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił zarzutu odnośnie braku ustalenia stron postępowania, a co za tym idzie zarzutu nie brania udziału wszystkich stron postępowania. Organ w oparciu o informacje uzyskane od skarżącej - Spółdzielni Mieszkaniowej, ustalił strony postępowania. Ewentualny brak udziału w postępowaniu nieważnościowym osoby, której przysługuje przymiot strony w postępowaniu stanowić będzie przesłankę do wznowienia postępowania i to na jej wniosek a nie wniosek innej strony postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku, rozstrzygając w pkt II na mocy art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło