VII SA/Wa 113/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 113/09 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r -Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r, Nr 207, poz 2016 ze zm.) nakazał B. W. rozbiórkę obiektu budowlanego (wykorzystywanego wcześniej na cele mieszkalne) o wymiarach 5,70m x 11, 50m, wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej przy ul. J. w J. W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku postępowania wyjaśniającego oraz przeprowadzonych w dniu 6 września 2005 r. czynności kontrolnych ustalił, że na posesji położonej przy ul. J. w J. stanowiącej współwłasność E. K., D. M. oraz J. Z. istnieje budynek o wymiarach 5,70m x 11,50 zlokalizowany w odległości 1,50m od ogrodzenia działki sąsiedniej. Powyższe ogrodzenie stanowi równocześnie granicę nieruchomości nr ewid. [...] obr. [...] w J., stanowiącej obecnie własność E. D. Przedmiotowy budynek posiada dach jednospadowy ze spadkiem na własną posesję i według oświadczenia E.K. został wybudowany w latach 50 - tych. E. K. wyjaśniła również, iż w wyniku załamania się dachu i komina w/w budynku przeprowadziła w 2004 r. roboty remontowe polegające na wymianie krokiew, pokryciu dachu papą, przemurowaniu komina, wymianie otworów okiennych i otworu drzwiowego oraz wewnątrz budynku przemurowaniu ścianek działowych z cegły pełnej rozbiórkowej i gazobetonu o grubości 10cm i wykonaniu posadzki betonowej w trzech pomieszczeniach. Na wykonanie w/w robót inwestor nie posiadał żadnych dokumentów natomiast obecny podczas wizji właściciel działki sąsiedniej nr ewid. [...] J. H. zeznał, iż przedmiotowy budynek powstał od podstaw w 2004 r. Pismem z dnia 28 listopada 2005 r. Urząd Miasta J. poinformował, iż lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowym terenie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego w 2004 r. planu zagospodarowania przestrzennego, który nie określa wymagań co do odległości obiektów budowlanych od granicy działek sąsiednich lecz jedynie dopuszcza zabudowę bezpośrednio przy granicy działki umożliwiając budowę segmentów budynków bliźniaczych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że w dniu 05 października 2006 r. działkę nr ewid. [...] nabyła od J. H. E. D. w związku z czym uznał ją za stronę niniejszego postępowania. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego na podstawie przedłożonych przez E. D. zdjęć lotniczych działki nr ewid. [...] pochodzących ze zbioru Centralnego Ośrodka Dokumnetcaji Geodezyjnej i Kartograficznej uznał, że w omawianym przypadku nie można mówić o remoncie budynku powstałego w latach 50 - tych lecz o budowie od podstaw nowego obiektu budowlanego w innym miejscu w latach między 1997 r., a 2005 r. Zdaniem organu świadczy o tym zdjęcie zrobione w 1997 r. na którym widać na działce nr [...] obiekt budowlany stojący w innym miejscu niż w chwili obecnej natomiast drugie zdjęcie lotnicze wykonane zostało w 2005 r. i widoczny na nim jest budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie uwzględnił wniosku E.K. o wstrzymanie postępowania do czasu wybudowania domu mieszkalnego oraz potraktowanie przedmiotowego budynku jako tymczasowego na okres budowy. Zdaniem organu przedmiotowego obiektu nie można uznać za budynek tymczasowy (zaplecze budowy ) gdyż na działce nr [...] nie są prowadzone roboty budowlane, a E.K. nie dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze tak zaistniały stan faktyczny i prawny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] .04.2007r, Nr [...] nakazał właścicielom E.K., D. M. oraz J.Z. rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach 5,70m x 11, 50m, wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w J. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. K. decyzją z dnia [...] .11.2007 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie wyjaśnił, czy J. H. przysługuje przymiot strony oraz nie ustalił inwestora w/w robót budowlanych. Ponadto nie wyjaśniono, czy sporny budynek w całości został wykonany od podstaw, czy jakaś jego część stanowi pozostałość po starym budynku. Skarga E.D. na decyzję organu odwoławczego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04.02.2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 51/08. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że nowym właścicielem działki nr [...] jest B. W. który nabył od E. K., D. M. i J.Z. przedmiotową nieruchomość. Organ uznał B. W. za stronę postępowania zawiadamiając dotychczasowych właścicieli, iż w związku ze sprzedażą nieruchomości utracili status strony postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził w dniu 24 lipca 2008 r. ponowne oględziny stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od czasu ostatniej wizji tj od dnia 6 września 2005 r. W ocenie organu ustalenie czy sporny budynek w całości został wykonany od podstaw, czy jakaś jego część stanowi pozostałość po starym budynku jest bezprzedmiotowe w świetle przedstawionych zdjęć lotniczych załączonych do akt sprawy. Z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że usytuowanie obecnego budynku nie pokrywa się z usytuowaniem budynku istniejącego w 1997 r. dlatego nie można mówić o remoncie budynku powstałego w latach 50 - tych lecz o budowie od podstaw nowego obiektu w innym miejscu w latach między 1997 r., a 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. odstąpił od przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego uznając, że usytuowanie przedmiotowego budynku w ostrej granicy z działką sąsiednią narusza § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki z § 12 ust 3 powołanego rozporządzenia w myśl którego " sytuowanie ściany budynku w przypadku o którym mowa w ust 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy jeżeli ; wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości o której mowa w ust 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez B. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prawidłowo przeprowadził postępowanie zarówno pod względem merytorycznym jak i formalnym. W sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, a możliwość legalizacji zgodnie z art. 48 ust 2 Prawa budowlanego dopuszczalna jest jedynie w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prawidłowo ustalił, że usytuowanie spornego obiektu narusza przepis § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie regulujący odległości od granic w jakich można budować obiekty. Organ odwoławczy stwierdził, iż " sporny obiekt został usytuowany w granicy działki. Zgodnie z w/w przepisem budynki na działkach budowlanych sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 3m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Nie zachodzą również przesłanki z § 12 ust 3 w/w rozporządzenia". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na pismo Urzędu Miasta J. z dnia 28 listopada 2005 r. wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza jedynie zabudowę bezpośrednio przy granicy działki umożliwiając zabudowę segmentów budynków bliźniaczych. Zdaniem organu odwoławczego do spornego obiektu który jest wolnostojący, a nie bliźniaczy zastosowanie mają przepisy dotyczące odległości wynikające z w/w rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a kwestia potraktowania obiektu jako czasowego w trakcie realizacji robót budowlanych została szczegółowo wyjaśniona w zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. W. Skarżący podniósł, że decyzja o rozbiórce zapadła zbyt pochopnie bez uwzględnienia treści pisma Urzędu Miasta J. z dnia 28 listopada 2005 r., z którego wynika, że lokalizacja budynku jest zgodna z ustaleniami obowiązującego w 2004 r. planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący twierdzi, iż z korespondencji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że gabaryty budynku znajdują się nieprzerwanie we wskazanym miejscu już od 50 lat, a tylko część budynku podlega procedurze zawartej w przepisach "nowego prawa budowlanego" , gdyż pozostała część istniała od lat 50. Skarżący podniósł, że zamierza wybudować docelowy obiekt w oparciu o pozwolenie na budowę i zgodnie z planem miejscowym, na zakończenie cyklu budowlanego potrzebuje 2 lat i chciałby aby istniejący budynek służył jako przejściowy magazyn na materiały. W związku z powyższym skarżący wniósł o powtórne rozpatrzenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustalając stan faktyczny sprawy przyjęły, że przedmiotowy budynek znajduje się w ostrej granicy z działką sąsiednią co narusza przepisy techniczno budowlane zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i uniemożliwia legalizację obiektu. Powyższe ustalenie pozostaje w sprzeczności z wynikami czynności kontrolnych przeprowadzonych pracowników inspektoratu w dniu 6 września 2005 r. i w dniu 24 lipca 2008 r., podczas których ustalono, że na posesji położonej przy ul. [...] w J. istnieje budynek o wymiarach 5,70m x 11,50 zlokalizowany w odległości 1,50m od ogrodzenia działki sąsiedniej, które to ogrodzenie stanowi równocześnie granicę nieruchomości nr ewid. [...] . Usytuowanie budynku w odległości 1,5m od granicy działki sąsiedniej, a nawet bezpośrednio przy granicy przewidziane jest w § 12 ust 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z uregulowaniem zawartym w § 12 ust 3 w/w rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości o której mowa w ust 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki. Ponadto usytuowanie budynku w odległości od 1,5m do 3m od granicy działki sąsiedniej ścianą pozbawioną otworów dopuszczalne jest zgodnie z § 12 ust 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia również w takim przypadku gdy na sąsiedniej działce istnieje w takiej samej odległości od granicy działki budynek ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. W myśl § 12 ust 4 pkt 2 dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki jeżeli bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie ustaliły, czy ściana przedmiotowego budynku usytuowana od strony granicy działki posiada otwory okienne lub drzwiowe oraz nie uzasadniły swojego stanowiska odnośnie braku przesłanek z § 12 ust 3 w/w rozporządzenia. Ponadto organy nie wyjaśniły na podstawie jakich dowodów przyjęły, iż przedmiotowy budynek usytuowany jest w ostrej granicy działki. Biorąc pod uwagę treść pisma Urzędu Miasta J. z dnia 28 listopada 2005 r organy nadzoru budowlanego przyjęły, że lokalizacja przedmiotowego budynku jest zgodna z ustaleniami obowiązującego w 2004r miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismo Urzędu Miasta J. nie może stanowić o zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego bowiem takie ustalenie powinno wynikać z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z którego organ powinien przeprowadzić dowód. Po dokonaniu powyższego ustalenia na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego powinny dokonać analizy usytuowania budynku w świetle § 12 ust 3 i ust 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm. ). W zależności od wyników przeprowadzonej analizy organy powinny rozważyć możliwości zalegalizowania obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która to możliwość została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien więc rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut, iż z korespondencji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że gabaryty budynku znajdują się nieprzerwanie we wskazanym miejscu już od 50 lat, a tylko część budynku podlega procedurze zawartej w przepisach " nowego prawa budowlanego" gdyż pozostała część istniała od lat 50. Skarżący nie wskazał korespondencji, z której powyższa okoliczność wynika natomiast organy nadzoru budowlanego na podstawie zdjęć lotniczych działki nr ewid. [...] prawidłowo uzasadniły dlaczego w omawianym przypadku nie można mówić o remoncie budynku powstałego w latach 50 - tych lecz o budowie między 1997 r, a 2005 r od podstaw nowego obiektu budowlanego w innym miejscu. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa oraz § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie co co powoduje uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.