VII SA/Wa 1130/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 luty 2006 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., działając na podstawie art. 49b ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał J. N. rozbiórkę budynku gospodarczego (gołębnika) zrealizowanego na działce położonej w Ż. przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że na wniosek G. N. odbyła się wizja lokalna, podczas której ustalono, iż na terenie nieruchomości znajduje się drewniany obiekt użytkowany jako gołębnik, o wymiarach 134 x 125 cm, zlokalizowany w odległości 193 cm od ogrodzenia działki sąsiedniej. Obiekt ten ustawiony jest na trylinkach, nie związany trwale z gruntem, został ustawiony w miejscu wcześniej istniejącego gołębnika, rozebranego na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] października 2001 r. Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów, mogących wskazywać na legalne postawienie gołębnika. Podczas wizji J. N. oświadczył, iż gołębnik wybudowany był w latach 80-tych, w ostatnim czasie został przekręcony o 180° i odsunięty od ogrodzenia sąsiedniej działki. W uzasadnieniu wskazano, że działka nr [...], na której zlokalizowany został przedmiotowy gołębnik ma powierzchnię wynoszącą 651 m2 , co wynika z przedłożonej przez inwestora kserokopii wypisu z rejestru gruntów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. podniósł, że po dokonanych oględzinach stwierdzono, iż przestawienie gołębnika w inne miejsce oznacza odpowiednio rozbiórkę tego obiektu i budowę w nowej lokalizacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W ocenie organu roboty budowlane związane z przestawieniem gołębnika można było rozpocząć jedynie na podstawie zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Inwestor nie dokonał zgłoszenia, zatem popełnił samowolę budowlaną, która została zrealizowana w lipcu 2004 r. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. zobowiązano J. N. do przedstawienia, w terminie 30 dni, zaświadczenia Prezydenta Miasta Ż. o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ż., 2 egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej odbudowanego budynku, 2 egzemplarzy inwentaryzacji geodezyjnej części samowolnie odbudowanego budynku oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie przedłożył w/w dokumentów, wobec tego w ocenie organu zaistniały przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu. Odwołanie od decyzji złożył J.N., podnosząc, iż przedmiotowa komórka, postawiona w latach 1987-1989 została przez niego przesunięta o ok. 2 metry z miejsca jej pierwotnej lokalizacji, bez jakiegokolwiek demontażu oraz wskazując, że po otrzymaniu decyzji o nakazie rozbiórki komórka została przesunięta w miejsce, w którym była posadowiona w latach 80-tych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że organ I instancji błędnie uznał, iż przesunięcie obiektu, który nie jest trwale powiązany z gruntem oznacza jego rozbiórkę i wybudowanie na nowo w innej lokalizacji. W ocenie organu odwoławczego przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego nie wskazuje, by przez pojęcie "budowa" należało rozumieć również przemieszczenie obiektu budowlanego bez zmiany jego konstrukcji. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że z uwagi na fakt, iż przedmiotowy gołębnik nie jest trwale związany z gruntem, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyła G. N., podnosząc, że jest współwłaścicielką nieruchomości, na której zrealizowano gołębnik i nie wyrażała zgody na tę inwestycję. Skarżąca podniosła ponadto, że komórka, która była wybudowana w latach 80-tych służyła w czasie budowy domu jako komórka gospodarcza i została rozebrana w IV kwartale 2000 r. W jej miejsce J. N. postawił gołębnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 kpa. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym wypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 kpa. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Wydając decyzję organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto, zgodnie z art. 107 k.p.a., zawrzeć w niej uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja winna być należycie uzasadniona z podaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ orzekający się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż przy rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej konieczne jest przede wszystkim ustalenie, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Następnie należy ustalić, kiedy dany obiekt został zrealizowany, jaki był zakres robót budowlanych oraz czy roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Ustalenia te są niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia, czy wystąpiła samowola budowlana, czy też nie i postępowanie w sprawie samowoli budowlanej winno ulec umorzeniu. Wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniono przede wszystkim, jaki jest charakter przedmiotowego obiektu, nie ustalono, czy jest to obiekt budowlany i jaki, zważywszy na rozmiary, czy wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. W ocenie organu odwoławczego wobec tego, że jest to obiekt nie związany trwale z gruntem nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego. Brak jest jednakże wyjaśnienia, z jakich przepisów organ wyprowadza takie stanowisko, bowiem nie poparł tego stwierdzenia żadnymi argumentami. Wskazać należy, iż to, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem nie przesądza jeszcze o legalności robót. Oprócz budynków, jako obiektów trwale związanych z gruntem pojęcie obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego obejmuje jeszcze inne obiekty (budowle, obiekty małej architektury). Kolejną niewyjaśnioną kwestią jest to, w jakiej dacie gołębnik został zrealizowany i czy jest to ten sam obiekt, którego rozbiórkę nałożono na J. N. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z [...] października 2001 r. Pomimo istniejących rozbieżności pomiędzy oświadczeniami inwestora oraz G. N. organ nie podjął czynności zmierzających do określenia daty realizacji, co ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia przepisów, jakie należy zastosować do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w żaden sposób przez ten organ nie uzasadnionej, gołębnik, którego istnienie na działce położonej przy ul. [...] w Ż. stwierdzono podczas oględzin w dniu [...] sierpnia 2004 r. jest tożsamy z obiektem, którego dotyczyła decyzja z 2001 r., J. N. dokonał jedynie jego przesunięcia. Organ oparł się jedynie na stwierdzeniach inwestora, nie wskazując dlaczego nie dał wiary oświadczeniom skarżącej. W ocenie Sądu kwestia ta pozostawia wątpliwości, jeżeli weźmie się pod uwagę opis gołębników zawarty w protokołach oględzin z 2004 r. i z 2001 r. i wymaga dokładnego sprawdzenia (w protokole oględzin z 2004 r. jako wymiary gołębnika wskazano 134 x 125 cm, natomiast w protokole z 2001 r. - 2,07 x 3,29 m.). Przyjmując, że jest to ten sam obiekt, organ odwoławczy uznał, że przesunięcie gołębnika nie stanowi budowy w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Pamiętać jednak należy, iż pojęcie "robót budowlanych" zdefiniowane w art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego jest szersze aniżeli pojęcie "budowy" i obejmuje też inne czynności. Niewyjaśniona została też kwestia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt sprawy G. N., na której wniosek wszczęto postępowanie nie wyraziła zgody na realizację gołębnika, tymczasem jest ona współwłaścicielką działki, na której zlokalizowano obiekt. Wobec tak wielu niewyjaśnionych kwestii zaskarżoną decyzję uznać należy za wydaną z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa. Decyzja ta nie spełnia ponadto wymogów określonych w art. 107 kpa odnoszących się do uzasadnienia. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Tymczasem uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Obowiązkiem organu orzekającego jest przeprowadzenie wszechstronnej analizy argumentów wszystkich stron, wskazanie, jakie względy wzięte zostały pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne. W zaskarżonej decyzji nie zawarto również uzasadnienia prawnego, z którego można byłoby uzyskać informację o tym, w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie przedmiotowego gołębnika. Ujawnione naruszenie omówionych wyżej przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).