VII SA/Wa 1133/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2015r. po rozpoznaniu wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: 1). przyznać S. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych (dwieście złotych), 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 16 lipca 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy S. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 2.460,57 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że razem z małżonką są osobami starszymi, schorowanymi, przeznaczającymi znaczną część dochodów na zakup lekarstw. Wnioskodawca podał, że miesięczna opłata za mieszkanie wynosi 1000 złotych. Zaznaczył, iż dodatkowym wydatkiem jest zmiana mieszkania do którego dopłacili 12.000 złotych pomimo, że jest to mieszkanie komunalne. Pismem z dnia 3 sierpnia 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 lipca 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje wraz z małżonką (mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z żoną miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.), - jaką kwotę miesięcznie przeznacza z żoną na zakup leków i leczenie, - czy uzyskują z żoną jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 11 sierpnia 2015r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy na powyższe. Kolejnym pismami z dnia 10 września 2015r. w wykonaniu zarządzeń z dnia 8 września 2015r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania: - dokumentu wskazującego wysokość opłacanego czynszu za mieszkanie w którym wraz z żoną zamieszkuje. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Jednocześnie w związku z dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2015r., poz. 658 ) nowelizacją przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1 a p.p.s.a o wskazaną w nim treść. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 21 września 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Nadesłał kserokopię dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanych z małżonką dochodów, wysokości płaconego czynszu za mieszkanie i garaż. Wnioskodawca nadesłał także podpisane, oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając dane przedstawione w formularzu i nadesłanych wyjaśnieniach uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych. Z nadesłanych danych w formularzu oraz pismach wyjaśniających z dnia 11 sierpnia 2015r. i 21 września 2015r. wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 2.460,57 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że razem z małżonką są osobami starszymi, schorowanymi, przeznaczającymi znaczną część dochodów na zakup lekarstw. Wnioskodawca z żoną zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o pow. 50,12 m². Ponoszą miesięcznie następujące opłaty za mieszkanie (czynsz, odpady komunalne, zaliczki na c.o. i c.w.) w wysokości 706,64 złotych, opłatę za garaż w wysokości 258,87 złotych, opłatę za telefon, internet, telefon w wysokości 140,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 60,00 złotych, opłatę za prąd w wysokości 180,00 złotych. Nadto ponoszą wydatki na zakup lekarstw w wysokości 650,00 złotych, zakup żywności, ubranie i środków czyszczących 521,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie korzystają z żoną z żadnej pomocy państwa ani instytucji społecznych oraz rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie wnioskodawcy z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 (dwieście) złotych, który jest obecnie jedynym kosztem jaki wnioskodawca jest zobowiązany ponieść. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uznano, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktyczne zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Należy podkreślić, że wnioskodawca uzyskują z żoną stały dochód miesięczny z tytułu emerytur. Świadczy to o tym, że nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego żonę w wysokości 2.460,57 złotych miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca mając stały dochód miesięczny powinien partycypować w kosztach sądowych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który uzyskując z żoną stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. Wskazać należy, iż wpis sądowy od skargi w wysokości 200,00 złotych od którego wnioskodawca został zwolniony jest największym z istniejących w niniejszej sprawie ciężarów finansowych postępowania. Natomiast pozostałe koszty sądowe będą zależne od przebiegu sprawy jednak nie będą wyższe niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że jeżeli koszty te pojawią się, będą rozłożone w czasie, stąd wnioskodawca ma możliwość odpowiednio wcześnie się do nich przygotować. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.