VII SA/Wa 1136/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-18

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bożena Więch-Baranowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. pomimo braku zgody wszystkich stron postępowania i w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może być zmieniona ani uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Nawet jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a także zgoda stron, przepis ten nie może być modyfikowany wolą stron postępowania, ponieważ decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. został decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazany do rozbiórki ogrodzenia zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie T. G. wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., argumentując, że działał za zgodą właściciela działki i że uporządkowanie terenu leży w interesie społecznym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia swojej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. i art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. u. Nr 89, poz.414 ze zm.) nakazał T. G. dokonanie rozbiórki ogrodzenia działki od strony rzeki W. w K. o długości 66,40 m zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku, Nr [...] –[...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2002 roku. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2003 roku, sygn. akt II Sa/Lu 1301/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 roku. Pismem z dnia 30 marca 2005 roku T. G. wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie art.155 kpa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, Nr [...] –[...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 roku. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził, że zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanej inwestycji w oparciu o przepis art.155 kpa w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. G. podnosząc zarzut naruszenia przy rozpoznawaniu sprawy art.7 kpa, art.8 kpa i art.9 kpa poprzez nieuwzględnienie faktu, iż porządkując teren poprzez postawienie ogrodzenia działał za zgodą, a nawet na polecenie właściciela działki o nr ew.716 to jest Skarbu Państwa. Podniósł również zarzut nieuwzględnienia elementarnych zasad współżycia społecznego poprzez literalną wykładnię przepisu art.155 kpa co prowadzi do sytuacji w której teren obecnie uporządkowany przestanie nim być, a poniesione na uporządkowanie terenu nakłady zostaną utracone. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. G. podnosząc zarzut naruszenia art.155 kpa w zw. z art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż sankcyjny charakter art.48 wymienionej ustawy wyklucza możliwość uchylenia nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art.155 kpa nawet jeśli przemawiają za tym zasady współżycia społecznego oraz uzasadniony interes strony. Nadto zdaniem skarżącego naruszony został przy rozpoznawaniu sprawy art.7 kpa poprzez pominięcie przez organy administracji faktu, że porządkując teren działał za zgodą, a nawet polecenie właściciela działki o nr ew. [...], który to fakt nie był znany Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wydającemu orzeczenie w sprawie o sygn. akt II Sa/Lu 1301/02. Zdaniem skarżącego wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w oparciu o przepis art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie wyklucza możliwości jej zmiany na podstawie art.155 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, iż na skarżącego nałożony został obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego ogrodzenia części działki. Decyzja nakładająca ten obowiązek była przedmiotem kontroli przez organ odwoławczy jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawą prawną wydania tej decyzji był art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji. Skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji nakazującej mu wykonanie rozbiórki ogrodzenia powołując się na możliwość wynikającą z art.155 kpa. Z przepisu tego wynika, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Sądu podzielić należy pogląd organów administracji, iż nie jest dopuszczalna zmiana w trybie art.155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę wydanej na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis ten ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Organ administracji w sytuacji zaistnienia przesłanek do wydania nakazu rozbiórki ma obowiązek taki nakaz wydać. Norma prawna zawarta w przepisie o charakterze bezwzględnie obowiązującym nie może być modyfikowana wolą stron postępowania. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt IV SA 1539/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Stosowanie przepisu art. 155 kpa w sprawie dotyczącej likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe. Przede wszystkim decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu nie jest decyzją, na mocy której strona nie nabyła prawa, lecz decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym jest decyzją związaną - organ ma obowiązek wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron czy też ich zgoda na zmianę takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmiany takiej decyzji". Na marginesie zwrócić należy również uwagę na fakt, iż jednym z warunków jakie są niezbędne do zastosowania art. 155 kpa jest zgoda wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie nie było zgody na zmianę decyzji jednej ze stron to jest Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Inspektorat w L. Wobec faktu, iż przepis art. 155 kpa nie może być stosowany do zmiany decyzji dotyczącej samowoli budowlanej podnoszony przez skarżącego zarzut, iż nie wzięto pod uwagę, że budując ogrodzenie od strony rzeki działał na polecenie właściciela działki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło