VII SA/Wa 1138/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-24

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), może być skutecznie oparty na twierdzeniu o braku informacji o postępowaniu, jeśli strona była reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, któremu doręczano pisma procesowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, która ustanowiła pełnomocnika i była przez niego reprezentowana w postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie powoływać się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez winy). Skoro pisma procesowe były doręczane ustanowionemu pełnomocnikowi, a ten podejmował czynności procesowe, skutek prawny doręczenia nastąpił, a relacje między stroną a pełnomocnikiem nie wpływają na ocenę zaistnienia przesłanki wznowieniowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ nie była prawidłowo zawiadamiana, a korespondencja trafiała do pełnomocnika, którego pełnomocnictwo wygasło lub nie obejmowało tej sprawy. Organ odwoławczy uznał, że doręczenia były skuteczne wobec ustanowionego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 r., nr [...], znak:[...], w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak:[...] nakazał D. B. rozbiórkę budynku higieniczno-sanitarnego o wymiarach 2,50 m x 1,90 m o powierzchni zabudowy 4,75m ², zabudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] [...], gmina [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z [...] stycznia 2012 r., nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wznowieniu z wniosku D. B. postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z [...] marca 2012 r., decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] marca 2012 r. Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek wznowieniowy został oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. D. B. w piśmie nadanym [...] listopada 2014 r. zawierającym wniosek o wznowienie postępowania podała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu sprecyzowała, że "bez własnej winy nie brałam udziału w tych postępowaniach w zakresie, w jakim nie byłam w sposób prawidłowy zawiadamiana o planowanych i dokonywanych czynnościach postępowania, w sytuacji gdy korespondencja do organów administracji kierowana była do nienależycie umocowanego pełnomocnika lub do pełnomocnika, którego pełnomocnictwo wygasło". W uzupełnieniu wniosku o wznowienie postępowania strona podniosła, że "uzyskała informacje o istnieniu ww. decyzji dopiero w dniu [...] listopada 2014 r., tj. w chwili kiedy ustanowiła pełnomocnika adw. R. G., który w dniu [...] listopada 2014 r. zlecił substytutowi zapoznanie się z aktami postępowania (...) "wskazaną powyżej datę należy uznać za chwilę dowiedzenia się przez stronę o fakcie prowadzenia postępowania oraz o decyzji, gdyż na wcześniejszym etapie postępowania wszelkie pisma doręczane były M. D., którego pełnomocnictwo nie obejmowało reprezentacji w niniejszych sprawach, a ponadto nie przekazywał on informacji o fakcie wydania przedmiotowych decyzji. W związku z powyższym należy uznać, iż do dnia [...] października 2014 r. strona nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu, natomiast informację o fakcie wydania decyzji powzięła dopiero w dniu [...] listopada 2014 r." Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r., nr [...] została wysłana na adres pełnomocnika strony, ustalonego na podstawie dokumentu pełnomocnictwa z [...] grudnia 2011 r. udzielonego przez D. B. adw. M. D. w sprawie administracyjnej, dotyczącej zabudowy działki nr [...] w miejscowości [...] [...], gmina [...]. Pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane przez D. B. w dniu[...] grudnia 2014 r. Jednocześnie strona nowym pełnomocnikiem ustanowiła adw. R. G.. Zgodnie z przepisem art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Zgodnie z powyższym organ wojewódzki doręczył decyzję z [...] maja 2012 r., nr [...] pełnomocnikowi D. B. adw. M. D. [...] marca 2012 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że skutek prawny doręczenia decyzji stronie występuje z chwilą doręczenia tej decyzji jej pełnomocnikowi. Brzmienie art. 40 § 2 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że z chwilą doręczenia decyzji pełnomocnikowi dochodzi już do skutecznego jej doręczenia. Dodatkowo organ wskazał, że na decyzję z [...] maja 2015 r., nr [...] D. B. reprezentowana przez adw. M. Dz. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1151/12, który postanowieniem z 21 listopada 2012 r. odrzucił skargę. Następnie [...] grudnia 2012 r. D. B. wniosła skargę kasacyjną od ww. postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 marca 2013 r. sygn. akt IIOSK 389/13 odrzucił skargę kasacyjną. Z ww. rozstrzygnięć sądów administracyjnych również wynika, że D. B. była reprezentowana przez adw. M. D., Organ wskazał także, że z treści udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa z [...] grudnia 2011 r., oraz z działań podejmowanych przez pełnomocnika w przedmiotowej sprawie wynika, że odnoszą się one do całego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie, a działania pełnomocnika nie zostały w żadnym zakresie ograniczone. Ponadto D. B. w piśmie z [...] kwietnia 2012 r. zwracała się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], aby wszystkie uwagi, postanowienia i decyzje kierował do pełnomocnika adw. M. D.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu administracji od dnia zawiadomienia go o tym. Wypowiedzenie przez skarżącą pełnomocnictwa dla adw. M. D. było zatem dla organu skuteczne od chwili powiadomienia go o tym, tj. od [...] grudnia 2014 r. To mocodawca ponosi ryzyko ewentualnych, ujemnych skutków zachowania się ustanowionego pełnomocnika. Brak natomiast porozumienia między mocodawcą, a pełnomocnikiem nie powoduje braku możliwości działania samej strony w danym postępowaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodatkowo zauważył, że organ wojewódzki w sentencji decyzji z [...] listopada 2017 r. wskazał niepełną podstawę prawną rozstrzygnięcia (tj. art. 151 § 1 k.p.a.). Rozstrzygając sprawę dotyczącą odmowy uchylenia decyzji organ wojewódzki powinien wskazać art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednak powyższe uchybienie nie może - w ocenie organu odwoławczego - spowodować uchylenia decyzji organu pierwszej instancji . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie wniosła D. B.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji cechowało się uchybieniami natury procesowej jak i obrazą prawa materialnego, co skutkować winno uchyleniem skarżonej decyzji w całości; b) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 roku w sytuacji gdy skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a zatem zachodziły przesłanki o których mowa u art. i 45 § 1 pkt 4 k.p.a., co doprowadziło także do naruszenia zasady legalności wynikającej z art. 6 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania do organów państwa / art. 8 k.p.a. oraz zasady wynikającej z art. 10 k.p.a., Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 roku, nr [...], znak:[...], zaś na zasadzie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jedną z podstaw wznowienia postępowania jest brak udziału strony w postępowaniu, który nie wynikał z jej winy. Choć nie ma wątpliwości, że organ administracji doręcza! decyzje administracyjne poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącej - adw. M. D. to jednak skarżąca skutecznie wypowiedziała mu pełnomocnictwo. Powzięła wiadomość o wydaniu decyzji z [...] marca 2012 r., dopiero 21 listopada 2014 r. Co więcej, o prowadzonym postępowaniu, jak również o fakcie jego zakończenia i wydania w/w decyzji dowiedziała się nie od adw. M. D., a od aktualnego pełnomocnika. Bezsprzecznie dowodzi to faktu, że bez własnej winy nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto skarżąca podniosła, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą zastosowania art. 37 tej ustawy w zw. z dyspozycją art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Tym samym nie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki budynku higieniczno – sanitarnego. Co prawda został on posadowiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednak nie stwarza żadnego zagrożenia. Zważywszy, że nie ma podstawy do wydania nakazu rozbiórki, konieczne jest wydanie przez organ decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. W związku z wnioskiem skarżącej o wznowienie postepowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zasadnie wznowił postępowanie (wobec zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. ) oraz prawidłowo we wznowionym postępowaniu ustalił, że wskazana we wniosku przesłanka nie zaistniała. Skarżąca w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną działała przez pełnomocnika. Decyzja została mu doręczona. Podjął również, związane z jej zaskarżeniem, czynności procesowe przed sądami administracyjnymi obu instancji. Relacje skarżącej z jej pełnomocnikiem, w tym w szczególności informowanie o przebiegu postępowania, o zapadających orzeczeniach pozostają bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznie skarżąca nie może skutecznie powoływać się na to, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną. Brała udział w tym postępowaniu, reprezentowana przez ustanowionego w tym czasie pełnomocnika. Organ prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż stwierdził bezsprzecznie brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Uwagi skarżącej, co do prawidłowości decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazu rozbiórki, Sąd pozostawia poza oceną, bowiem w niniejszym postępowaniu decyzja ta nie mogła być przedmiotem sądowej kontroli. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło