VII SA/Wa 1138/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-24
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), może być skutecznie oparty na twierdzeniu o braku informacji o postępowaniu, jeśli strona była reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, któremu doręczano pisma procesowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, która ustanowiła pełnomocnika i była przez niego reprezentowana w postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie powoływać się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez winy). Skoro pisma procesowe były doręczane ustanowionemu pełnomocnikowi, a ten podejmował czynności procesowe, skutek prawny doręczenia nastąpił, a relacje między stroną a pełnomocnikiem nie wpływają na ocenę zaistnienia przesłanki wznowieniowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ nie była prawidłowo zawiadamiana, a korespondencja trafiała do pełnomocnika, którego pełnomocnictwo wygasło lub nie obejmowało tej sprawy. Organ odwoławczy uznał, że doręczenia były skuteczne wobec ustanowionego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 r., nr [...], znak:[...], w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak:[...] nakazał D. B. rozbiórkę budynku higieniczno-sanitarnego o wymiarach 2,50 m x 1,90 m o powierzchni zabudowy 4,75m ², zabudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] [...], gmina [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z [...] stycznia 2012 r., nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wznowieniu z wniosku D. B. postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z [...] marca 2012 r., decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] marca 2012 r.
Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek wznowieniowy został oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. D. B. w piśmie nadanym [...] listopada 2014 r. zawierającym wniosek o wznowienie postępowania podała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu sprecyzowała, że "bez własnej winy nie brałam udziału w tych postępowaniach w zakresie, w jakim nie byłam w sposób prawidłowy zawiadamiana o planowanych i dokonywanych czynnościach postępowania, w sytuacji gdy korespondencja do organów administracji kierowana była do nienależycie umocowanego pełnomocnika lub do pełnomocnika, którego pełnomocnictwo wygasło". W uzupełnieniu wniosku o wznowienie postępowania strona podniosła, że "uzyskała informacje o istnieniu ww. decyzji dopiero w dniu [...] listopada 2014 r., tj. w chwili kiedy ustanowiła pełnomocnika adw. R. G., który w dniu [...] listopada 2014 r. zlecił substytutowi zapoznanie się z aktami postępowania (...) "wskazaną powyżej datę należy uznać za chwilę dowiedzenia się przez stronę o fakcie prowadzenia postępowania oraz o decyzji, gdyż na wcześniejszym etapie postępowania wszelkie pisma doręczane były M. D., którego pełnomocnictwo nie obejmowało reprezentacji w niniejszych sprawach, a ponadto nie przekazywał on informacji o fakcie wydania przedmiotowych decyzji. W związku z powyższym należy uznać, iż do dnia [...] października 2014 r. strona nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu, natomiast informację o fakcie wydania decyzji powzięła dopiero w dniu [...] listopada 2014 r."
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r., nr [...] została wysłana na adres pełnomocnika strony, ustalonego na podstawie dokumentu pełnomocnictwa z [...] grudnia 2011 r. udzielonego przez D. B. adw. M. D. w sprawie administracyjnej, dotyczącej zabudowy działki nr [...] w miejscowości [...] [...], gmina [...]. Pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane przez D. B. w dniu[...] grudnia 2014 r. Jednocześnie strona nowym pełnomocnikiem ustanowiła adw. R. G..
Zgodnie z przepisem art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Zgodnie z powyższym organ wojewódzki doręczył decyzję z [...] maja 2012 r., nr [...] pełnomocnikowi D. B. adw. M. D. [...] marca 2012 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że skutek prawny doręczenia decyzji stronie występuje z chwilą doręczenia tej decyzji jej pełnomocnikowi. Brzmienie art. 40 § 2 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że z chwilą doręczenia decyzji pełnomocnikowi dochodzi już do skutecznego jej doręczenia.
Dodatkowo organ wskazał, że na decyzję z [...] maja 2015 r., nr [...] D. B. reprezentowana przez adw. M. Dz. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1151/12, który postanowieniem z 21 listopada 2012 r. odrzucił skargę. Następnie [...] grudnia 2012 r. D. B. wniosła skargę kasacyjną od ww. postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 marca 2013 r. sygn. akt IIOSK 389/13 odrzucił skargę kasacyjną. Z ww. rozstrzygnięć sądów administracyjnych również wynika, że D. B. była reprezentowana przez adw. M. D.,
Organ wskazał także, że z treści udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa z [...] grudnia 2011 r., oraz z działań podejmowanych przez pełnomocnika w przedmiotowej sprawie wynika, że odnoszą się one do całego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie, a działania pełnomocnika nie zostały w żadnym zakresie ograniczone. Ponadto D. B. w piśmie z [...] kwietnia 2012 r. zwracała się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], aby wszystkie uwagi, postanowienia i decyzje kierował do pełnomocnika adw. M. D..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu administracji od dnia zawiadomienia go o tym. Wypowiedzenie przez skarżącą pełnomocnictwa dla adw. M. D. było zatem dla organu skuteczne od chwili powiadomienia go o tym, tj. od [...] grudnia 2014 r. To mocodawca ponosi ryzyko ewentualnych, ujemnych skutków zachowania się ustanowionego pełnomocnika. Brak natomiast porozumienia między mocodawcą, a pełnomocnikiem nie powoduje braku możliwości działania samej strony w danym postępowaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodatkowo zauważył, że organ wojewódzki w sentencji decyzji z [...] listopada 2017 r. wskazał niepełną podstawę prawną rozstrzygnięcia (tj. art. 151 § 1 k.p.a.). Rozstrzygając sprawę dotyczącą odmowy uchylenia decyzji organ wojewódzki powinien wskazać art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednak powyższe uchybienie nie może - w ocenie organu odwoławczego - spowodować uchylenia decyzji organu pierwszej instancji .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie wniosła D. B..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji cechowało się uchybieniami natury procesowej jak i obrazą prawa materialnego, co skutkować winno uchyleniem skarżonej decyzji w całości;
b) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 roku w sytuacji gdy skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a zatem zachodziły przesłanki o których mowa u art. i 45 § 1 pkt 4 k.p.a., co doprowadziło także do naruszenia zasady legalności wynikającej z art. 6 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania do organów państwa / art. 8 k.p.a. oraz zasady wynikającej z art. 10 k.p.a.,
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 roku, nr [...], znak:[...], zaś na zasadzie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jedną z podstaw wznowienia postępowania jest brak udziału strony w postępowaniu, który nie wynikał z jej winy. Choć nie ma wątpliwości, że organ administracji doręcza! decyzje administracyjne poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącej - adw. M. D. to jednak skarżąca skutecznie wypowiedziała mu pełnomocnictwo. Powzięła wiadomość o wydaniu decyzji z [...] marca 2012 r., dopiero 21 listopada 2014 r. Co więcej, o prowadzonym postępowaniu, jak również o fakcie jego zakończenia i wydania w/w decyzji dowiedziała się nie od adw. M. D., a od aktualnego pełnomocnika. Bezsprzecznie dowodzi to faktu, że bez własnej winy nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Ponadto skarżąca podniosła, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą zastosowania art. 37 tej ustawy w zw. z dyspozycją art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Tym samym nie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki budynku higieniczno – sanitarnego. Co prawda został on posadowiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednak nie stwarza żadnego zagrożenia. Zważywszy, że nie ma podstawy do wydania nakazu rozbiórki, konieczne jest wydanie przez organ decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
W związku z wnioskiem skarżącej o wznowienie postepowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zasadnie wznowił postępowanie (wobec zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. ) oraz prawidłowo we wznowionym postępowaniu ustalił, że wskazana we wniosku przesłanka nie zaistniała.
Skarżąca w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną działała przez pełnomocnika. Decyzja została mu doręczona. Podjął również, związane z jej zaskarżeniem, czynności procesowe przed sądami administracyjnymi obu instancji.
Relacje skarżącej z jej pełnomocnikiem, w tym w szczególności informowanie o przebiegu postępowania, o zapadających orzeczeniach pozostają bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznie skarżąca nie może skutecznie powoływać się na to, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną. Brała udział w tym postępowaniu, reprezentowana przez ustanowionego w tym czasie pełnomocnika.
Organ prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż stwierdził bezsprzecznie brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Uwagi skarżącej, co do prawidłowości decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazu rozbiórki, Sąd pozostawia poza oceną, bowiem w niniejszym postępowaniu decyzja ta nie mogła być przedmiotem sądowej kontroli.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło