VII SA/Wa 114/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 114/09 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] września 2008r. Nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa) w związku z art. 37 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił K. K. wydania nakazu rozbiórki drewnianej komórki o wym. 2,60 m x 7,40 m usytuowanej na posesji przy ul. [...] we wsi G. gm. W., przylegającej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] położonego j.w. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany samowolnie w latach 60-tych XX wieku, czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 lecz przepisy dotychczasowe. W oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38 poz. 299 z późn. zm.) organ nakazuje rozbiórkę, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, jak również rozbiórkę w przypadku gdy obiekt powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Rozpatrując wniosek K. K. o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej komórki organ rozważył czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wskazał, że w dacie budowy przedmiotowych obiektów nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego przedmiotową działkę. Organ nie mógł zatem stwierdzić, aby przedmiotowa inwestycja niezgodna była z ustaleniami planu obowiązującego w dacie budowy, gdyż planu nie było. Ponadto organ I instancji wskazał, że z pisma Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w L. oraz z decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2008r. Wójta Gminy W. nie można również stwierdzić aby przedmiotowy obiekt stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, bądź niedopuszczalnie pogarszał warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] września 2008r., odmawiającej K. K. wydania nakazu rozbiórki drewnianej komórki o wymiarach 2,60 x 7,40 m, usytuowanej na posesji przy ul. [...] we wsi G., gm. W., przylegającej do budynku mieszkalnego znajdującego się na posesji przy ul. [...] we wsi G., gm. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie, zaś zarzuty podniesione w odwołaniu przez stronę skarżącą pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji wskazał, że z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania jest drewniana komórka o wymiarach 2,60 x 7,40 m. Przedmiotowy obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych w postaci trzech ścian własnych, zaś jako czwartą "przegrodę" wykorzystano ścianę przyległego do niego budynku mieszkalnego K. K., posiada dach z eternitu falistego oraz jest wykonany na wylewce betonowej [pełniącej w tym przypadku funkcję fundamentu], co świadczy o trwałym związaniu tego obiektu z gruntem. Jak wynika z treści protokołu Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 20 maja 2008r. w obiekcie tym brak jest instalacji użytkowych, w tym instalacji elektrycznej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przesłuchał w charakterze świadków U. M., J.K. i A. T. na okoliczność daty wybudowania przedmiotowej komórki. Zeznania złożone przez w/w osoby dowodzą, że przedmiotowy obiekt powstał w latach 50-tych, 60-tych XX wieku, co przesądza o racji w tej kwestii J. M. Zdaniem organu odwoławczego K. K. w żaden sposób nie uwiarygodniła swojego twierdzenia, że komórka powstała w latach 80-tych XX wieku, zatem nie może ono ulec uwzględnieniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro przedmiotowa komórka została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, organ I instancji zasadnie zastosował w omawianym przypadku reżim ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. W myśl bowiem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. przepisu art. 48, traktującego o samowoli budowlanej, nie stosuje się do obiektów, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosując do takich obiektów przepisy dotychczasowe. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przystępując do rozpatrzenia wniosku K. K. o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej komórki, rozważył, czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974r. W myśl powyższego unormowania przymusowej rozbiórce podlega obiekt budowlany lub jego część, gdy znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) lub gdy powoduje on bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Organ I instancji zasadnie wykluczył istnienie pierwszej z w/w przesłanek poprzez ustalenie, iż w okresie budowy przedmiotowej komórki nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę przy ul. [...] we wsi G., gm. W. Brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu z powodu naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie jego budowy, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę. Wykluczenie natomiast drugiej przesłanki określonej w ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nastąpiło w oparciu o dokumenty przedłożone przez J. M. w trakcie rozprawy administracyjnej, tj. w oparciu o pismo Komendanta Powiatowej Straży Pożarnej w L. z dnia 30 maja 2008r. (z którego wynika, że przedmiotowa komórka nie narusza przepisów ochrony przeciwpożarowej) oraz 0 decyzję Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] marca 2008r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zaniedbanej nieruchomości w G. ul. [...] (w uzasadnieniu której stwierdzono, że w komórce nie ma zalegających odpadów typu opakowania z folii, papieru czy innych, a cała nieruchomość utrzymana jest czysto). Organ I instancji nie stwierdził, aby przedmiotowa komórka stwarzała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. K. Skarżąca stwierdziła, że decyzja ta narusza art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, gdyż przedmiotowy "obiekt budowlany" jest wybudowany niezgodnie ze sztuką budowlaną, szpeci otoczenie a zły stan techniczny zagraża bezpieczeństwu życia. "Szopa ta, to jedno rumowisko, wylęgarnia wszelkiego robactwa i gryzoni jak myszy i szczury, które chodzą po jej budynku." W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W dniu rozprawy tj. 1 lipca 2009r. o godz. 12.30 wpłynęło pismo (fax) pełnomocnika z urzędu skarżącej z wnioskiem o odroczenie rozprawy z uwagi na okoliczność, iż akta były niedostępne w sekretariacie Sądu w dniach 30 czerwca 2009r. 1 1 lipca 2009r., co uniemożliwiło pełnomocnikowi zapoznanie się ze sprawą i zajęcie merytorycznego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku pełnomocnika o odroczenie rozprawy, który został oddalony. Zgodnie z art. 7 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Nieobecność pełnomocnika strony na rozprawie nie powoduje odroczenia rozprawy, tym bardziej, że strona skarżąca obecna na rozprawie nie wnosiła o jej odroczenie z uwagi na nieobecność jej pełnomocnika. Przepis art. 109 p.p.s.a. zawiera przesłanki obligujące sąd do odroczenia rozprawy. Rozprawa zostaje odroczona jeżeli sąd stwierdzi, iż wystąpiła jedna z trzech wskazanych w w/w przepisie sytuacji: 1) stwierdzono nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron 2) nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem 3) nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć Zdaniem Sądu żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, a zatem wniosek pełnomocnika skarżącej musiał ulec oddaleniu. Przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć nie dające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne zdarzenie nagłe, które uniemożliwia stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Za nadzwyczajne wydarzenie powodujące nieobecność strony lub jej pełnomocnika na rozprawie należy uznać blokadę dróg dojazdowych do siedziby sądu (por. wyr. SA w Gdańsku z 24 sierpnia 1999r, I A Ca 412/99, OSA 2002., z. 2, poz. 15). Inną przeszkodą znaną sądowi, której nie można przezwyciężyć będzie np. nieobecność pełnomocnika wywołana kolizją terminu rozprawy z terminami innych rozpraw, o której pełnomocnik strony zawiadomił sąd, wskazując jednocześnie na niemożność ustanowienia substytuta (wyr. SA w Gdańsku 11 maja 2004r., I A Ca 1647/03, PPH 2004, nr 11, poz. 54), choroba pełnomocnika, gdy jest znana sądowi i jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć (wyr. SN z dnia 19 września 2002r., I PKN 400/01, OSNP 2004, nr 9, poz. 152). Niezapoznanie się pełnomocnika z aktami nie jest okolicznością, która obligowałaby sąd do odroczenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt w dniu 28 kwietnia 2009r Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła mec. L. B. pełnomocnikiem z urzędu dla K. K. (k. 41 akt sprawy). Pełnomocnik mający kancelarię w mieście będącym siedzibą sądu miał więc dwa miesiące na zapoznanie się z aktami sprawy. Już na marginesie tylko podnieść należy, że w dniu przedsesyjnym tj. 30 czerwca 2009r. akta były niedostępne jedynie podczas narady, która odbywała się w godz. 10.00 - 14.00 w pozostałych godzinach pracy urzędowania sądu pełnomocnik mógł się z nimi zapoznać. Natomiast w dniu rozprawy pełnomocnik nawet nie próbował zapoznać się z aktami czego dowodem jest nadesłany fax do Sądu w dniu 1 lipca 2009r. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana 12 listopada 2008r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 2 września 2008r. odmawiająca wydania nakazu rozbiórki drewnianej komórki usytuowanej na posesji przy ul. [...] we wsi G. gm. W., przylegającej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] położonego we wsi G. gm. W. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wykonany bez pozwolenia na budowę. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, na podstawie oświadczenia inwestora oraz zeznań świadków, ustaliły że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 60-tych XX wieku, czym naruszyła przepisy prawa budowlanego z 1961 r. Do takich samowoli, zgodnie z art. 103 aktualnie obowiązującego prawa budowlanego, stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowi bowiem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych powoduje, że samowola budowlana dokonana przed dniem 1 stycznia 1995r. powinna być oceniana według przepisów ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974r. W związku z powyższym organ przeanalizował żądanie skarżącej w aspekcie art. 37 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego cześć: znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełniona została przynajmniej jedna w w/w przesłanek. Odnośnie pierwszej przesłanki wskazać należy, iż w okresie budowy przedmiotowej komórki, nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę przy ul. [...] we wsi G., gm. W. Sąd podziela stanowisko organu, iż brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu z powodu naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie jego budowy, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę. Druga przesłanka również została przez organ prawidłowo wykluczona. Należy zauważyć, że w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się protokół z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno - rozpoznawczych Komendy Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 20 maja 2008r., z którego wynika, że w komórce brak jest instalacji użytkowych, w tym instalacji elektrycznej, ponadto nie narusza ona przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz pismo tego organu z dnia 30 maja 2008r., z którego wynika, że przedmiotowa komórka nie tylko nie narusza przepisów ochrony przeciwpożarowej, ale i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto należy wskazać, że decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr [...] Wójt Gminy W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zaniedbanej nieruchomości w G. ul. [...]. Po ustaleniu, że na terenie przedmiotowej inwestycji w okresie jej realizacji nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego, a przedmiotowa komórka nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, nie narusza też przepisów przeciwpożarowych, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. których wystąpienie jest konieczne do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie tego przepisu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.