VII SA/Wa 1140/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, bez jego przywrócenia, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania odwołania w takiej sytuacji, a obowiązany jest stwierdzić uchybienie terminu w drodze postanowienia. Rozpatrzenie takiego odwołania prowadzi do weryfikacji decyzji ostatecznej, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o umorzeniu postępowania w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie wieku kierownika apteki. Skarżąca M. M. wniosła odwołanie po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie merytorycznie, podczas gdy sąd administracyjny stwierdził, że odwołanie powinno zostać odrzucone z powodu uchybienia terminu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska ( spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant S. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 Główny Inspektor Farmaceutyczny, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 w zw. z art. 88 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. umarzającej postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie wieku, w którym możliwe jest pełnienie funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej - utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono pełnomocnikowi strony – M. M. w dniu 30 listopada 2009 r.
W dniu 15 grudnia 2009r. wpłynął wniosek strony o uzupełnienie decyzji z dnia [...] listopada 2009r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmówił uzupełnienia ww. decyzji.
Dnia 29 stycznia 2010r. do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie strony od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., które przekazano organowi I instancji, zgodnie z art. 129 § 1 kpa.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne kierownikiem apteki może być farmaceuta, o którym mowa w ust. 1, który nie przekroczył 65 roku życia i ma co najmniej 5-letni staż pracy w aptece lub 3-letni staż pracy w aptece, w przypadku, gdy posiada specjalizację z zakresu farmacji aptecznej". Przepis ust. 3 stanowi, że za zgodą wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego wydaną na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii okręgowej izby aptekarskiej, prowadzącemu aptekę, który ukończył 65 lat, okres, o którym mowa w ust. 2, może być przedłużony do 70 roku życia.
M. M., urodzona dnia [...] września 1939r., zajmowała stanowisko kierownika apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" we [...] przy ul. [...], prowadzonej przez [...] M. M. i Wspólnicy S.j.
Decyzją z [...] września 2006r. organ wojewódzki wyraził zgodę na pełnienie przez M. M., po ukończeniu 65 roku życia, funkcji kierownika ww. apteki do dnia 30 września 2007 r.
Dnia 16 sierpnia 2007r. strona wniosła o wyrażenie zgody na przedłużenie wieku, w którym możliwe jest pełnienie ww. funkcji, zgodnie z art. 88 ust 3 ww. ustawy. Po podjęciu przez Okręgową Radę Aptekarską uchwały z dnia [...] września 2007r. negatywnie opiniującej ww. wniosek, decyzją z dnia [...] września 2007 r. organ nie wyraził zgody na pełnienie funkcji kierownika apteki, po przekroczeniu 65 roku życia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Powyższe rozstrzygnięcia oraz uchwałę - po rozpatrzeniu skargi M. M. -wyrokiem z dnia 11 września 2008r, sygn. akt VII SA/Wa 913/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie uchylił.
W dniu 24 września 2008r. strona złożyła wniosek tej samej treści, jak wniosek z dnia 16 sierpnia 2007r.
Ostatecznie uchwałą z [...] października 2009 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej stwierdziło, że "opiniowana nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki i nie powinna pełnić funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej".
Główny Inspektor Farmaceutyczny podzielił stanowisko organu I instancji, wskazując, że z art. 88 ust. 3 Prawa farmaceutycznego jednoznacznie wynika, że zgoda bądź odmowa wyrażenia zgody może dotyczyć wyłącznie osoby, która nie ukończyła 70 roku życia. Organ nie jest zatem uprawniony do wydania ww. rozstrzygnięcia osobie, która ukończyła 70 rok życia. Wnioskodawczyni urodziła się dnia [...] września 1939 r, 70 rok życia ukończyła zatem w dniu [...] września 2009 r, co oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu -zgodnie z art. 105 § 1 kpa.
W konsekwencji, za niezasadne organ uznał zarzuty odwołania o naruszeniu prawa materialnego i procesowego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła M. M., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji poprzedzających, ewentualnie o stwierdzenie nieważności wymienionych decyzji oraz wszystkich rozstrzygnięć organów I i II instancji będących w obrocie prawnym wydanych w toku postępowania administracyjnego, związanych z zaskarżoną decyzją, ewentualnie o stwierdzenie przez Sąd wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z naruszeniem prawa.
Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja istotnie narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w treści decyzji.
W odpowiedzi organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Przy czym Sąd z urzędu bierze pod uwagę naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.
Takich uchybień Sąd dopatrzył się w niniejszej sprawie, bowiem zaskarżoną decyzję wydano z rażącym, w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa, naruszeniem art. 129 § 2 kpa w zw. z art. 16 kpa. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Wyjaśnić należy, co uszło uwadze organu odwoławczego, że wyłącznym trybem weryfikacji nieostatecznej decyzji w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie odwoławcze, które oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 kpa
Warunkiem skuteczności powyższej czynności procesowej jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność ww. środków, czego następstwem jest ostateczność decyzji.
Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy zostało ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa 14-dniowego terminu. Każde zatem przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, niepubl.).
Obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozpoznaniem
odwołania jest więc należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Termin do wniesienia odwołania ma bowiem charakter zawity ( por. wyrok NSA z dnia 2 października 1996r., SA/Ka 1742/95, niepubl.). Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego. W takim przypadku organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 134 kpa.
W tym miejscu wskazać trzeba, że - zgodnie z utrwalonym stanowiskiem w orzecznictwie sądów administracyjnych - rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W takiej sytuacji organ dokonuje bowiem weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która na podstawie art. 16 § 1 kpa korzysta z ochrony trwałości (por. wyr. NSA z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, niepubl.; wyr. NSA z dnia 14 kwietnia 1999r., I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uch. NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyr. NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, niepubl.).
Sąd miał na uwadze, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika jednoznacznie, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2009r. została doręczona M. M. w dniu 30 listopada 2009r. Oznacza to, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, upłynął w dniu 30 grudnia 2009r. Natomiast z daty stempla pocztowego wynika, że odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej [...] w dniu 25 stycznia 2010r.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ppsa orzekł jak pkt I i II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło