VII SA/Wa 1141/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-25

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Renata Nawrot, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę może zostać wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 KPA, jeśli organ odwoławczy odmiennie ustalił charakter zjazdu niż organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który nie zgadza się z organem pierwszej instancji co do charakteru zjazdu (publiczny zamiast indywidualnego), nie może utrzymać w mocy decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA. W takiej sytuacji powinien wydać decyzję merytoryczno-reformacyjną. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy organ odwoławczy prezentuje odmienne stanowisko, stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. i A. B. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącą przebudowy drogi powiatowej, zarzucając wadliwe zaprojektowanie zjazdu jako indywidualnego zamiast publicznego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając zjazd za indywidualny. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, uznając zjazd za publiczny ze względu na jego szerokość, ale mimo to utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując na sprzeczność między osnową a uzasadnieniem decyzji oraz naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, przyznaje koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi K. B. i A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy). IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. J.T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wspólnego wniosku [...] Stacja Tankowania Samochodów Gazem Płynnym Propan-Butan A. B. i [...] Pasze oraz Koncentraty Artykuły do Produkcji Rolnej K. B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], o pozwoleniu na budowę dla przedsięwzięcia pn.: "Przebudowa drogi powiatowej Nr [...] [...] - [...] - [...] - odcinek od km [...] do km [...] - kat. obiektu XXV - wg proj. budowlanego opracowania indywidualnego na działkach nr ewid.: [...], [...], [...] w obrębie [...], [...] w obrębie [...] [...], [...] w obrębie [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]". W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą na działce o numerze ewidencyjnym [...], która nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi powiatowej nr [...]. Dostęp do drogi powiatowej zapewniony jest poprzez sąsiadującą działkę o numerze ewid. [...] oraz poprzez wydzieloną, gminną drogę gruntową stanowiącą działki o numerach ewid.: [...] i [...], przebiegającą równolegle do dłuższej krawędzi działki o numerze ewidencyjnym [...]. Na działce [...]ustanowiona jest służebności przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego działki nr [...], co potwierdza zapis w księdze wieczystej nr [...]. W Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], działka o numerze ewidencyjnym [...]zawiera się w obszarze oznaczonym symbolem - 1KU, co zostało wyjaśnione w treści Planu jako "tereny przeznaczone na cele obsługi komunikacji KU, w tym: a) stacje paliw oznaczone symbolami 1KU". Z analizy akt sprawy wynika, że na tej działce nie istnieje stacja paliw, ani nie występują inne obiekty użyteczności publicznej. W opinii organu I instancji niesłuszny jest argument skarżących, że w ich przypadku powinien mieć zastosowanie § 55 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430 ze zm.), gdzie w ustępie 1 punkcie 3 podana jest definicja zjazdu publicznego. Z wyjaśnień projektanta ( pismo z dnia 16 sierpnia 2011r ) i dokumentacji projektowej wynika, że istniejący zjazd nie spełniał warunków technicznych, aby zakwalifikować go jako zjazd publiczny. Dodatkowo, działka o numerze ewidencyjnym [...] ma szerokość ok 10 m co jest niewystarczające do zaprojektowania zjazdu publicznego o określonych parametrach. Chcąc utrzymać parametry zjazdu określone w § 78 ust 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, działka musiałaby mieć szerokość co najmniej 13,5m, przy założeniu, że przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone będzie łukiem kołowym o promieniu 5 metrów i jezdnia będzie miała szerokość nie mniejszą niż 3,5 metra. Inwestor przyjął więc, że jest to zjazd indywidualny. Ustalono, że zjazd ten będzie miał szerokość 5 metrów, natomiast przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi nastąpi poprzez zastosowanie skosów, co jest zgodne z przywołanym wcześniej rozporządzeniem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], o pozwoleniu na przebudowę drogi powiatowej Nr [...]wystąpili K. B. i A. B. – użytkownicy wieczyści działki nr ew [...], na której prowadzą działalność gospodarczą. Działka nr ew [...] należąca do K. B. i A. B. nie ma bezpośredniego dostępu do objętej przebudową drogi powiatowej Nr [...]. Od południowej strony działka nr ew [...] graniczy z działką nr ew [...], która przylega do przebudowywanej drogi powiatowej i obciążona jest służebnością przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego działki nr [...]. Odwołujący się twierdzą, że w decyzji o pozwoleniu na przebudowę drogi powiatowej został wadliwie zaprojektowany zjazd na działkę nr ew [...], który zamiast zjazdu publicznego jest zjazdem indywidualnym. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał, że badana decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest obarczona żądną wadą prawną, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że sporna inwestycja obejmuje m.in. zjazd o szerokości 5 m zlokalizowany na działce nr ew. [...]poprzez którą działka nr ew. [...] ma zapewniony dostęp do drogi Nr [...]. Z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1997r. Prawo budowlane (t.j Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118, ze zm.) wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie do § 3 pkt 12 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie przez zjazd rozumie się część drogi na połączeniu z drogą nie będącą drogą publiczną lub na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości przy drodze, przy czym zjazd nie jest skrzyżowaniem. Zjazdem publicznym jest natomiast określony przez zarządcę drogi jako zjazd co najmniej do jednego obiektu, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, a w szczególności do stacji paliw, obiektu gastronomicznego, hotelowego, przemysłowego, handlowego lub magazynowego (§ 55 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia). Zgodnie z § 78 ust. 2 pkt 1 lit a, zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze. Z przedstawionych przez K.B. i A. B. zaświadczeń o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] października 2010 r. wynika, że ww. osoby na działce nr ew. [...] prowadzą działalność gospodarczą polegającą m.in. na sprzedaży detalicznej gotowej paszy dla zwierząt, kwiatów, nasion, nawozów oraz innych artykułów, a także sprzedaż detaliczną paliw. Natomiast wjazd na działce nr ew. [...], przez którą działka nr ew. [...] ma dostęp do drogi publicznej spełnia wymóg minimalnej szerokości 5 m, a więc jest zjazdem publicznym. Zatem roszczenia odwołujących się względem zapewnienia przez inwestora większej niż 5 m szerokości są bezpodstawne. Organ odwoławczy pokreślił ponadto, że inwestor nie miał obowiązku uzgadniać rozmiarów zjazdu ze skarżącymi. Realizacja inwestycji z uwagi na rodzaj przewidzianych robót nie ma także wpływu na jakiekolwiek ograniczenie dostępu do działki nr ew. [...]. Ponadto zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.), budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę. Nie ma więc przeszkód aby skarżący wystąpili o zgodę do zarządcy drogi na ewentualną przebudowę zjazdu na działce nr ew. [...]stosownie do swoich potrzeb. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012r wnieśli K. B. oraz A. B. Skarżący wskazali, że twierdzenia zawarte w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do publicznego charakteru zaprojektowanego zjazdu pozostają w sprzeczności z wyjaśnieniami projektanta, zarządcy drogi i dyrektora Wydziału Infrastruktury w [...]. Z wyjaśnień tych wynika, że zjazd został zaprojektowany jako zjazd gospodarczy w chodniku i tak został wykonany. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola według wskazanych zasad wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012r, znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy odmiennie od organu pierwszej instancji ustalił, że zaprojektowany zjazd jest zjazdem publicznym z uwagi na spełnienie wymogu minimalnej szerokości 5 metrów przewidzianej dla zjazdów publicznych. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż osnowa decyzji organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem. Skoro organ odwoławczy nie zgodził się z organem pierwszej instancji co do charakteru zaprojektowanego zjazdu jako zjazdu indywidualnego to nie powinien utrzymywać w mocy zaskarżonej decyzji lecz orzec merytoryczno-reformacyjnie. Przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma zastosowanie wówczas gdy w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zatem rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem jak i pod względem celowości. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o pozwoleniu na przebudowę drogi powiatowej podnieśli zarzut niezgodności opracowania projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazując, że zjazd z przebudowywanej drogi został nieprawidłowo zaprojektowany jako zjazd gospodarczy w chodniku zamiast zjazdu publicznego. Organ odwoławczy prowadząc postępowanie nadzwyczajne powinien na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji ustalić jakiego rodzaju zjazd został zaprojektowany. Z pisma wyjaśniającego projektanta ( pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r.) wynika, że jest to zjazd indywidualny o szerokości 5 metrów. Następnie należy odnieść się do zarzutu niezgodności opracowania projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mając na uwadze, że działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. wymaga innego podejścia do sprawy, niż w trybie zwykłym. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a także art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy w związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło