VII SA/Wa 1141/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-14
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy skarga na tę decyzję została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny. W takiej sytuacji występuje przeszkoda przedmiotowa uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie wniosku, zgodnie z uchwałą NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny oznacza, że sąd zbadał wszystkie przesłanki, w tym te dotyczące nieważności decyzji, a ich brak w momencie wydania decyzji oznacza, że nie powstaną one również później.Stan faktyczny
Skarżący S. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego, która została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i której skargę oddalił WSA w Rzeszowie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na prawomocny wyrok sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niewystarczające uzasadnienie, twierdząc, że budynek jest gospodarczy, a nie magazynowy, co czyni decyzję niewykonalną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] nakazał S. G. rozbiórkę budynku magazynowego o wymiarach 35,26 m x 10,10 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w G..
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 712/14 oddalił skargę S. G. na ww. decyzję ostateczną.
S. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia[...] kwietnia 2014 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku S. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższy przepis dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym.
Organ stwierdził, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i oddalając skargę na decyzję przesądza o jej zgodności z prawem, tzn. o zgodności ustalonego stanu faktycznego i dokonanej do niego subsumcji stanu prawnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.
Następnie organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (w aktualnym stanie prawnym postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
W ocenie organu analiza treści wniosków S. G. z dnia [...]marca 2015 r. oraz [...] lutego 2015 r. ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją wykluczyła, aby w sprawie zachodziły okoliczności, o których istnieniu nie miał wiedzy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpatrując skargę Pana S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Sąd rozpatrywał skargę na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w skład którego wchodziły m.in. również wyjaśnienia składane w trakcie postępowania przez strony.
W tej sytuacji należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł S. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie, iż okoliczność, z której wynika że budynek o wymiarach 35,26 m x 10,10 m, zlokalizowany na działce [...] położonej w G. jest budynkiem magazynowym została należycie udowodniona,
2. błędną ocenę materiału dowodowego poprzez przyjęcie innej kwalifikacji ww. budynku, wbrew dokonanym przez organ administracji (pracowników Powiatowego Nadzoru Budowlanego w Ł.) ustaleń na podstawie oględzin
3. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., bowiem organ niewystarczająco umotywował swoje stanowisko.
Wskazał, że budynek magazynowy objęty nakazem rozbiórki jest w rzeczywistości budynkiem gospodarczym, a nie magazynowym.
To oznacza, że brak jest przedmiotu decyzji nakazującej rozbiórkę. W rezultacie wydane decyzje w sprawie rozbiórki były niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność ma charakter trwały. Ta okoliczność uzasadnia konieczność stwierdzenia ich nieważności.
Ponadto w ocenie skarżącego przedmiotowy budynek jedną ze swoich bocznych ścian łączy się z budynkiem o wymiarach 23,80 m x 5,0 m, a decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie określa, jak postąpić z tą ścianą, zatem nie może zostać wykonana.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, oceniając zarzuty skargi jako niezasadne i podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], która była przedmiotem kontroli sądu w postępowaniu zwykłym i co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 712/14 oddalił skargę S. G..
W myśl art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
Kwestia sposobu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji co do której sąd administracyjny oddalił skargę była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r, sygn. akt. I OPS 6/09 ( LEX nr 530338 ).
Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, podjęta w składzie siedmiu sędziów znajduje zastosowanie także do postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wydanego na podstawie art 61a § 1 k.p.a.
Z powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru zbadał okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności stwierdzając, że są tożsame z podnoszonymi w toku postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją rozbiórkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontrolował ostateczną decyzję rozbiórkową [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r pod kątem prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i skargę S. G. oddalił.
S. G. zarzucał wówczas błędne ustalenie stanu faktycznego podnosząc, że budynek objęty nakazem rozbiórki jest użytkowany jako budynek gospodarczy, a nie magazynowy.
Wskazywał także na istniejącą ścianę wspólną z innym budynkiem.
Zarzuty skarżącego zawarte w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wraz z aktami sprawy były przedmiotem kontroli sądowej, a wyrok oddalający skargę zamyka organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.
Skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej albowiem sąd z urzędu stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustala, czy występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. trafnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych.
Odmowa wszczęcia postępowania uniemożliwia rozpoznanie merytoryczne sprawy dlatego niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie merytoryczne zarzutów.
Prawidłowe rozstrzygnięcie organu i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło