VII SA/Wa 1144/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z zasiłków i pomocy teściowej, nie posiada majątku i mieszka w użyczonym lokalu, jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego, uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada stałego źródła dochodu, majątku ani nieruchomości, a jego utrzymanie opiera się na zasiłkach i pomocy teściowej, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawca R.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że utrzymuje się z zasiłków i pomocy teściowej, nie posiada majątku ani stałego źródła dochodu, a jego rodzina mieszka w użyczonym lokalu. Po uzupełnieniu wniosku, sąd ocenił jego sytuację materialną i życiową.Rozstrzygnięcie
Przyznano R.W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2013 r. Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia : przyznać R.W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 26 czerwca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez R.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz syn. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,00 złotych oraz zasiłku otrzymywanego na dziecko w wysokości 77,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że sytuacja finansowa jego rodziny jest dramatyczna. Oświadczył, iż posiada znaczny stopień inwalidztwa, a u pomagającej babci zdiagnozowano chorobę nowotworową.
Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje się wraz z rodziną. Zapytano, czy ma przyznaną rentę, jeśli tak, należało wskazać jej wysokość oraz czy otrzymuje pomoc finansową od babci, jeśli tak, należało wskazać jej wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, gdzie wraz z rodziną zamieszkuje (dom/mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym przebywa wraz z rodziną (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym mieszka należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz czy żona podejmuje jakiekolwiek prace dodatkowe (np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, dorywcze lub sezonowe), jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez nią dochodów. Zapytano wnioskodawcę jaką kwotę miesięcznie wraz z rodziną przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. oraz czy on lub małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy oprócz otrzymywanego zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku na dziecko otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 18 lipca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia.
Z nadesłanych informacji wynika, że trudna sytuacja finansowa wystąpiła po śmierci teścia, który dotychczas utrzymywał wnioskodawcę i jego rodzinę ze względu na posiadane przez niego poważne schorzenia i choroby. Wnioskodawca oświadczył, że wymaga stałej opieki (I grupa inwalidzka), gdyż nie wstaje z łóżka i nie wychodzi z domu. Wskazał, że stałej opieki, lecz innego rodzaju wymaga także jego 5 – letni syn. Zaznaczył, że u pomagającej dotychczas teściowej, którą błędnie nazwał w formularzu babcią zdiagnozowano chorobę nowotworową, a ponadto jest ona osobą prawie nie widzącą i dlatego w chwili obecnej sama wymaga opieki i pomocy. Wnioskodawca oświadczył, że żona jako jedyna zdrowa osoba w rodzinie zajmuje się dwoma gospodarstwami swoim (chory mąż i pięcioletnie dziecko) oraz chorej matki. Wnioskodawca zaznaczył, iż ze względu na sytuację rodzinną żona nie pracuje i nie ma szans na podjęcie przez nią pracy. Oświadczył, iż żona podejmuje pracę sezonową polegająca na zbieraniu opakowań zwrotnych. Zaznaczył, iż nie da się określić wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę z tego tytułu. Wskazał, że jedna butelka to zarobek w wysokości 0,35 groszy, a ile żona zdoła ich uzbierać to kwestia przypadku.
Wnioskodawca oświadczył, że mieszka w użyczonym mieszkaniu o wielkości 29 m ² (jeden pokój), za który w chwili obecnej opłaty wynoszą : za czynsz 492,40 złotych (w tym mieści się opłata za wodę) oraz za energię elektryczną w wysokości 177,00 złotych, telefon w wysokości 49,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że opłaty te uiszcza teściowa. Dodał, że od teściowej dostaje także czasami żywność oraz kwotę 200,00 – 300,00 złotych tygodniowo na bieżące potrzeby życia codziennego. Podał, że zakup lekarstw to wydatek w wysokości około 450,00 – 500,00 złotych miesięcznie.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona powinna wykazać, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że znajduje się on w sytuacji finansowej i życiowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się przy pomocy i wsparciu finansowym teściowej. Zarówno wnioskodawca, jak i jego małżonka nie posiadają żadnego stałego źródła dochodu. Wnioskodawca otrzymuje jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 złotych oraz zasiłek na dziecko w wysokości 77,00 złotych, a żona uzyskuje sezonowy dochód ze zbieractwa opakowań wtórnych.
Wnioskodawca nie ma żadnego majątku, nieruchomości oraz zasobów pieniężnych. Mieszka wraz z rodziną w użyczonym mieszkaniu, którego koszty utrzymania ponosi teściowa.
Stwierdzono zatem, że wnioskodawca nie posiadający żadnego stałego źródła dochodu ani majątku i utrzymujący się przy pomocy teściowej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło