VII SA/Wa 1147/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L.Ś. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011r. w sprawie ze skargi Z.Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia : odmówić L.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Pismem z dnia 7 października 2011r. L.Ś. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011r. odmawiającego przyznania L.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy ww. postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada dochodu. Posiadany majątek obejmuje dom jednorodzinny o pow. 90 m2. Wnioskodawca wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadnił okolicznością, braku funduszy (zawieszona działalność gospodarcza). Natomiast pomoc zawodowego pełnomocnika jest konieczna z uwagi na potrzebę analizy wielu oszustw i matactw. Wskazał, że nie pobiera żadnych zasiłków. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca prowadził usługi transportowe, rachunki reguluje za pożyczone pieniądze, konto w banku zlikwidował kilka lat temu, wydatki ogranicza maksymalnie – koszty utrzymania własnego i domu wynoszą 200 zł miesięcznie. Na ponowne wezwanie Sądu z dnia 12 sierpnia 2011r. do złożenia szczegółowych wyjaśnień wnioskodawca nie nadesłał odpowiedzi. W sprzeciwie skarżący wskazał, że z orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy się nie zgadza. Ponownie zwraca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż w tej chwili nie pracuje, zajmuje się jedynie rozliczaniem i karaniem lekarzy, którzy przyczynili się do śmierci jego ojca. Utrzymuj się zaś z pieniędzy pożyczonych od rodziny i przyjaciół, którym kiedyś sam pomagał. Nie pobiera żadnych zasiłków, samochód ubezpieczył z zasiłku pogrzebowego, lecz paliwa nie kupuje bo samochodu nie używa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się uprawdopodobnioną trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że strona powinna dołożyć wszelkich starań, aby zgromadzić środki konieczne do prowadzenia postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to stały dochód miesięczny w postaci otrzymywanego wynagrodzenia za pracę czy też prowadzoną działalność. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał skąd bierze środki potrzebne do życia, czyli w konsekwencji od kogo pożycza pieniądze, w jaki sposób oraz kiedy zamierza zwrócić pożyczkę oraz ile wynosi aktualne zadłużenie. Określenie, jakiego wnioskodawca użył w sprzeciwie: "od rodziny i przyjaciół", bez wskazania konkretnych osób, od których pieniądze pożycza, jest niejasne i w konsekwencji nie pozwala Sądowi określić rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego. Trudno, zatem przesądzić również, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, czyli uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek oceniany na dzień dzisiejszy, nie pozwala w pełni ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy, a argumentacja zawarta w formularzu, dodatkowych wyjaśnieniach oraz sprzeciwie wydaje się być nieprawdopodobna i nieprzekonywująca wobec rzeczywistości, w której trudno się utrzymać miesięcznie za kwotę ok. 200 zł. Biorąc pod uwagę, że wniosek nie został należycie uzasadniony, a strona nie podała wszystkich źródeł dochodu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.