VII SA/Wa 1148/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2016r. po rozpoznaniu wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. M. na czynność Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odmówić D. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 6 czerwca 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy D. M. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 5.500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się zasiłek chorobowy wnioskodawcy w wysokości 2800 złotych i dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2700 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada ½ budynku mieszkalnego o pow. 180 m² oraz samochód osobowy o wartości około 14.000 złotych. Podał, że ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu w wysokości około 800,00 złotych. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że ponosi koszty leczenia dziecka i żony oraz jego rehabilitacji w wysokości 700,00 złotych. Dodał, że syn jest po operacji serca. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawcę nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jego przypadku. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 5.500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się zasiłek chorobowy wnioskodawcy w wysokości 2800 złotych i dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2700 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada ½ budynku mieszkalnego o pow. 180 m² oraz samochód osobowy o wartości około 14.000 złotych. Podał, że ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu w wysokości około 800,00 złotych. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że ponosi koszty leczenia dziecka i żony oraz jego rehabilitacji w wysokości 700,00 złotych. Dodał, że syn jest po operacji serca. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zachwieje jego sytuacją finansową w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z podanych danych we wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z rodziną mają zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie z małżonką uzyskują tj. kwotę 5.500 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawca wraz z małżonką uzyskują niemały miesięczny dochód. Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że wnioskodawca przy miesięcznych dochodach jakie wspólnie z małżonką uzyskują jest w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.