VII SA/Wa 1150/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może być zasadnie wydane na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, podczas gdy obowiązek wykonania robót budowlanych dotyczy całej nieruchomości, a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez organ, który wydał decyzję nakładającą ten obowiązek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że organ egzekucyjny, działając jako wierzyciel, nie wyjaśnił w sposób dostateczny, dlaczego grzywna została nałożona tylko na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, mimo że obowiązek dotyczył całej nieruchomości, a także nie uzasadnił nałożenia grzywny w sytuacji, gdy roboty budowlane były w trakcie realizacji. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący (J. F., B. F., P. F.) wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu na J. F. grzywny w kwocie 5.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 2002 r. nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Skarżący podnieśli, że nabyli nieruchomość od syndyka masy upadłości, nie są następcami prawnymi poprzedniego właściciela i nigdy nie otrzymali decyzji zobowiązującej ich do wykonania napraw. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi J. F. i odrzucenie skargi B. F. i P. F. jako osób nieuczestniczących w postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. F., a skargę B. F. i P. F. odrzucił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J. F., B. F., i P. .F na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. ze skargi J. F., 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, II. odrzuca skargę B. F. i P. F.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. [...]utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie nałożenia na J. F. grzywny w kwocie 5.000 zł., w celu przymuszenia dla wykonania obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r., nakładającej obowiązek wykonania określonych robót, którego to obowiązku dobrowolnie zobowiązani nie wykonali mimo upomnienia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż upomnieniem z dnia 28 lipca 2005 r. aktualni właściciele młyna zostali wezwani do wypełnienia obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] lutego 2002 r., a wobec jego niewykonania wszczęto postępowanie egzekucyjne (obowiązek wykonania określonych robót stał się wymagalny dnia 7 stycznia 2003 r.).
Gdy kontrola z dnia 22 grudnia 2008 r. wykazała niewykonanie w pełni obowiązku, organ wystawił tytuł wykonawczy dla J. F. i postanowienie o nałożeniu grzywny, które to postanowienie w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowe i brak podstaw do jego uchylenia.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli B., J. i P. F., domagając się jego uchylenia jako rażąco naruszającego przepisy.
Skarżący podnieśli, że choć nabyli prawo własności budynków i budowli w [...] od Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] "[...]" w [...], nigdy nie byli i nie są następcami prawnymi upadłego przedsiębiorstwa, które zostało wykreślone z KRS i nie istnieje. Skarżący nie prowadzą tam też żadnej działalności.
W dniu zakupu Syndyk oświadczył, że nabywane nieruchomości są wolne od obciążeń, a liczne kontrole obiektów z okresu wcześniejszego wykazywały nieprawidłowości, które miał usunąć były właściciel tj. [...] Elektrownia Wodna [...] s.c. Organ nic nie zrobił, aby przymusić byłego właściciela do realizacji wydanego postanowienia.
Skarżący zarzucili, że nigdy nie otrzymali decyzji zobowiązującej ich do wykonania jakichkolwiek napraw i nie są żadnymi następcami prawnymi w tym zakresie, nie mogą więc być przymuszani do wykonania jakichkolwiek czynności, skoro decyzje w tym zakresie ich nie dotyczą.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, gdy chodzi o skargę J. F., zaś odrzucenie w przypadku skargi B. F. i P. F., którzy nie uczestniczyli w postępowaniu egzekucyjnym zakończonym skarżonym postanowieniem i nie na nich był wystawiony tytuł wykonawczy a następnie nałożona grzywna w celu przymuszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W niniejszej sprawie skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia złożyli B. i P. F. oraz J. F..
Organ egzekucyjny działa na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. nr 229/05, poz. 954). W myśl art. 122 § 3 tej ustawy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego jak i zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny służy zobowiązanemu.
Postanowieniem będącym przedmiotem skargi sądowej, grzywnę nałożono na J. F., (wcześniejsza decyzja z dnia [...] lutego 2002 r. nakazująca usunięcie nieprawidłowości skierowana była do Przedsiębiorstwa [...]" w [...]), podczas gdy upomnienie z dnia [...] lipca 2005 r. skierowano do B., P. i J. F., a tytuł wykonawczy i postanowienie w celu przymuszenia wystawiono na J. F., który w tej sytuacji jest uprawnionym do składania środków odwoławczych od tego postanowienia.
Jeżeli zatem skargę złożyli nieuprawnieni B. i P. F., to podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Analizując skargę J. F. wskazać należy:
Poprzednim właścicielem młyna było Przedsiębiorstwo [...]" w Zarządzie Komisarycznym w [...], któremu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nakazał usunięcie występujących nieprawidłowości stanu technicznego budynku młyna poprzez wykonanie wskazanych robót.
Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2003 r. własność nieruchomości wraz z budynkami młyna w [...] od Syndyka Masy Upadłości nabyli B. i I., J. i P. F..
Kontrola obiektu przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego dnia 22 grudnia 2008 r. wykazała wykonanie części robót nakazanych decyzją i kontynuację robót związanych z remontem dachu. Mimo, iż obowiązki nałożone były na inny podmiot, nabywcy obiektu przystąpili do prac polegających m.in. na naprawie młyna.
Zgodzić się należy z argumentacją skarżącego, że nie jest on następcą prawnym Przedsiębiorstwa [...]" w [...] jako takiego, w sensie prowadzenia działalności, niemniej przez umowę kupna nieruchomości wraz z budynkami stał się właścicielem obiektu, na którym ciąży obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie.
W przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, organy nadzoru budowlanego nakazują właścicielowi doprowadzenie takiego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, stosownie do przepisu art. 66 prawa budowlanego. Taki obowiązek nałożony był na poprzedniego właściciela obiektu, którego własność przeszła na kupujących, wskazanych w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 2003 r. Jak wynika z akt, przeprowadzona kontrola obiektu wykazała, że roboty są kontynuowane przez właściciela, jak również, że część robót objętych decyzją z 2002 r. jest wykonana.
Zgodnie z art. 26 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. nr 36/91, poz. 161), jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił tytuł wykonawczy mimo, iż roboty naprawiające stan techniczny budynku były kontynuowane i działając jako organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nałożył na jednego z właścicieli nieruchomości grzywnę w celu przymuszenia. Nie wyjaśnił przy tym organ wojewódzki, dlaczego postanowienie o grzywnie dotyczy tylko J. F., podczas gdy własność nieruchomości nabyli B. i I., P. oraz J. F.. Wprawdzie organ egzekucyjny co do zasady nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej), to w sytuacji, gdy organ egzekucyjny realizuje w trybie egzekucji swe własne decyzje, odpadają przesłanki, które dyktowały zakaz badania sprawy z punktu widzenia merytorycznego (tak NSA w wyroku z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt III SA 1614/98). Tak więc w przedmiotowej sprawie organ wystawiając tytuł wykonawczy a następnie postanowienie o nałożeniu grzywny tylko na jednego z właścicieli winien uzasadnić dlaczego dokonał takiego wyboru osoby zobowiązanego, gdy obiekt stanowi współwłasność czterech osób, jak również winien uzasadnić dlaczego nakłada grzywnę w sytuacji, gdy obowiązek jest w trakcie realizacji. Zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia w tej kwestii, co w ocenie Sądu pozwala przyjąć, iż organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy naruszając art. 7 i 77 § 1 kpa, a także art. 107 § 3 kpa, nie uzasadniając należycie przyjętego rozstrzygnięcia.
Orzekając ponownie organ weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i podejmie stosowne rozstrzygnięcie, wskazując jego motywy w uzasadnieniu.
Zważywszy, że naruszenie przepisów proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, postanowienia obu instancji w przedmiocie grzywny należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło