VII SA/Wa 1150/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. i E. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. I. Stan sprawy 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia E. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. 2. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu grodzkiego [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] nakazał J. i E. Z. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. [...] w [...], a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 669/11 oddalił skargę na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2010 r. Po rozpatrzeniu wniosku J. Z. i E. Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...]września 2010 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. uchylił to postanowienie organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. Z. i E. Z. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] na podstawie art. 149 § 3 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił wznowienia postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł E. Z. 3. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. wnioskodawcy – J. Z. i E. Z. wnieśli m. in. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. m. in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że zarówno J. Z. jak i E. Z. brali udział w postępowaniu zakończonym decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2010 r. Stąd też nie można uznać, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Dlatego też, zdaniem organu, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę [Zażalenie] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. Z. i E. Z., i domagali się uchylenia tego postanowienia. 2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu grodzkiego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nakazującą J. i E. Z. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. [...] w [...]. 3. Skarga jest zasadna. 4. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Jedną z nich jest niebranie przez stronę udziału w postępowaniu bez własnej winy - art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zanim jednakże dojdzie do wznowienia postępowania, organ administracji publicznej bada, czy nie zaistniały przesłanki przedmiotowe lub podmiotowe, stanowiące przeszkodę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1, 2 i 3 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy; odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie reguluje formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia - następuje to w drodze postanowienia, a odmowa wznowienia - w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, stosownie do ar. 149 § 4 kpa. Oznacza to, że nie można wznowić postępowania w sposób dorozumiany, na podstawie podjęcia innych czynności przez organ, lecz bez postanowienia o wznowieniu. Nie budzi wątpliwości, że po złożeniu podania o wznowienie postępowania, a przed wydaniem postanowienia, organ podejmuje czynności proceduralne, mające na celu rozpoznanie złożonego wniosku, jednakże czynności te nie są podejmowane w ramach postępowania administracyjnego. W toku czynności wstępnych przed wszczęciem postępowania wznowieniowego organ bada, czy zachowano ustawowy termin do wniesienia wniosku, czy została wskazana ustawowa przyczyna wznowienia, czy wnioskodawca posiada przymiot strony. I jeśli te przesłanki zostały spełnione, organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. Ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. 5. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, a następnie analizował przesłanki wznowieniowe, natomiast organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, i stwierdził również, że "nie można uznać, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, został złożony przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa." Oznacza to, że w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania była analizowana przesłanka wznowieniowa. Jak wyżej wskazano, postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyny wznowienia oraz rozstrzygnięcia. A skoro organ w odmowie wznowienia badał przesłanki wznowieniowe, to trzeba stwierdzić, że najpierw należało wznowić postępowanie, a dopiero potem, po wznowieniu badać przesłanki. Przesłanki wznowieniowe nie mogą być badane w odmowie wznowienia. Jeśli podanie zostało wniesione przez stronę – co miało miejsce w niniejszej sprawie, w ustawowym terminie, i wskazano na ustawową przesłankę wznowienia, to należało wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.