VII SA/Wa 1151/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznych i nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], znak [...], na podstawie art. 151 § 1 i 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa, uchylił - po wznowieniu postępowania - decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...], znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...], znak: [...], nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego dobudowanego do budynku inwentarskiego, usytuowanego w granicy na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. i nakazał, - na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 163 z 2005 r. poz.1364 ze zm.) – A. S., J. i M. W., T. J. oraz E. S., rozbiórkę przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r, nr [...]. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 05 sierpnia 2004r., w sprawie o sygn. akt. II SA/Łd 785/02, oddalił skargę J. i M. W.. Skarga kasacyjna wywiedziona od powyższego orzeczenia również została oddalona - wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2005r., (sygn. akt OSK 1955/04). Jednocześnie organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...], złożyła T. J., która jako postawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 podając, że 27 maja 1988r. zmarł S. S., będący stroną postępowania, a jego spadkobiercy wnioskodawczyni i E. S. nie brali, bez swej winy, udziału w postępowaniu. Powyższe okoliczności - w ocenie organu - wskazywały, że w przedmiotowym postępowaniu wystąpiła przesłanka do jego wznowienia i ponownego rozpatrzenia istoty sprawy. Nadto, organ I instancji stwierdził, że ocena co do prawidłowego zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego została wyrażona w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 05 sierpnia 2004r, którą to oceną, na zasadzie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270), organ był związany. W rozpoznanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ustalił bowiem, że budowa przedmiotowego obiektu realizowana była bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie została zakończona przed dniem 01 stycznia 1995 r, jak również przed tym dniem, nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, zatem w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Zdaniem organu, związanie orzeczeniem Sądu, nie ograniczało uwzględnienia przez organ zmiany przepisów Prawa budowlanego po wydaniu decyzji z dnia 19 kwietnia 2002r. Mając powyższe na uwadze, organ podjął czynności zmierzające do zalegalizowania samowoli ustalając, że dla terenu na którym wzniesiono sporny budynek nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również w okresie od 2000r do 2006 r. nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tych przyczyn zastosowanie w sprawie miał wyłącznie art. 48 ust. 1- Prawa budowlanego nakazujący rozbiórkę obiektu. Po rozpatrzeniu odwołania J. i M. W. od powyższej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] maja 2006r. [...] utrzymał ją w mocy, podzielając argumentację przedstawioną w decyzji organu I instancji. W skardze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2006r. podnosząc, że organ we wznowionym postępowaniu, winien rozpocząć nowe postępowanie administracyjne i przeprowadzić czynności wyjaśniające z udziałem stron, które nie brały udziału w postępowaniu zwykłym. W ocenie skarżących, organ nie ustalił, czy sporny budynek usytuowany jest w granicy, kto wybudował naniesienia będące przedmiotem decyzji rozbiórkowej i w jakim okresie zostało to dokonane. Brak powyższych ustaleń narusza zasadę postępowania wznowieniowego, w którym organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja ostateczna. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wzniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności zaskarżonych decyzji, a więc ich zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Na wstępie podkreślić należy, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r, nr [...]. była poddana kontroli przez sądy administracyjne obydwu instancji, które nie stwierdziły wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany, po wydaniu wyroku, stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w trybie przewidzianym prawem. Ocena prawna dotyczy zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do treści art. 134 ww. ustawy, sąd kontrolując akt administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek badać z urzędu, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również do badania, czy Występują wady stanowiące przesłanki stwierdzenia nieważności Oznacza to, że organ administracji obowiązany jest rozpatrzyć sprawę stosując się do oceny prawnej, zawartej w uzasadnieniu wyroku. W rozstrzyganej sprawie organy administracji pomimo, iż wykazały się wiedzą co do zasady wyrażonej w art. 153 ppsa., to nie zastosowały jej w praktyce. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, kontrola ww. decyzji administracyjnych dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie pociąga za sobą takie skutki, że nikt nie może kwestionować, w postępowaniu administracyjnym, faktu orzeczenia i jego treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną postępowania. Niezwiązanie Sądu I instancji granicami skargi, oznaczało bowiem, że Sąd badał zaskarżony akt nie tylko pod kątem naruszeń wskazanych w skardze, ale także pod kątem wszelkich innych ewentualnych naruszeń prawa. Fakt kontrolowania kwestionowanych decyzji przez sądy administracyjne obu instancji, pod względem ich legalności, w tym zastosowania przepisów prawa materialnego, powoduje, że organ - po wznowieniu postępowania - winien był zastosować reżim obowiązujący przed datą 07 lipca 2003r. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji nie był uprawniony, do podjęcia czynności zamierzających do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej w oparciu o art. 48 w brzmieniu określonym ustawą z dnia 07 lipca 2003r- Prawo budowlane, a podejmując je naruszył zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organ administracyjny zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji (patrz wyrok NSAzdn. 21.10.1999r. IV SA 1691/97, Lex nr 47848). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji.