VII SA/Wa 1151/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić D. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 29 czerwca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy D. B., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że pobiera emeryturę w wysokości 700,00 złotych miesięcznie i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Podała, że osobą pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest mąż. Oświadczyła, że posiada działkę o pow. ok.1600 m ² oraz mieszkanie o pow. 35 m ² . Nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. We wniosku w rubryce " dochody wnioskodawcy i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ) podała, że uzyskuje kwotę "około 8 tysięcy". W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 6 lipca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jaki miesięcznie uzyskuje dochód, gdyż w pkt 10 podała, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 700,00 złotych natomiast dalej wskazała, że miesięczny dochód wynosi "około 8 tysięcy" należało wyjaśnić powyższe. Wezwano także wnioskodawczynię do podania wysokości dochodów uzyskiwanych przez jej małżonka należało podać ich wysokość. Zwrócono się także z zapytaniem do wnioskującej jakie miesięcznie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz do podania orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, leków itp. Nadto, wezwano wnioskodawczynię także do podania, czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiadają z małżonkiem oszczędności pieniężne, jeśli tak należy wskazać ich wysokość. Zapytano również wnioskodawczynię skąd posiada bądź zamierza posiadać środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 6 lipca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe i wybrane dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Uzyskuje emeryturę w wysokości 700,00 złotych miesięcznie. Oświadczyła, że posiada działkę o pow. 1600 m ² oraz mieszkanie o pow. 35 m ² . Nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. We wniosku w rubryce " dochody wnioskodawcy i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ) podała, że uzyskuje kwotę "około 8 tysięcy". Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżąca przede wszystkim nie podała wysokości dochodów małżonka oraz nie wyjaśniła kwestii uzyskiwanych dochodów. W punkcie 10 formularza wskazała po podsumowaniu, iż uzyskuje dochód "około 8 tysięcy" mimo, iż oświadczyła, że uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 700,00 złotych. Powyższy zapis może sugerować, że wnioskodawczyni ma inne dochody oprócz emerytury. Z tego też względu wymagał stosownych wyjaśnień w tym zakresie, czego jednak wnioskodawczyni nie uczyniła. Nie podała również jaką kwotę miesięcznie ponosi na stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz orientacyjnie jakie miesięcznie ponosi koszty na bieżące potrzeby życia codziennego ( zakup żywności, leków itp.). Nie wskazała także czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych oraz czy posiadają z małżonkiem oszczędności pieniężne. Nadto, nie podała skąd posiada bądź zamierza posiadać środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.