VII SA/Wa 1151/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. G. i S. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ wojewódzki") decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 w związku art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane") i § 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz. U. z 2010 r. Nr 235, poz.1539) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257, dalej jako: "k.p.a."), po wykonaniu przez Gminę I. obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego orzeczonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] znak: [...] – zatwierdził "Projekt budowlany zamienny budowy chodnika prawostronnego w km 643+133,50 - 644+236,40 drogi krajowej nr [...] W. – K. w msc. D. gm. I." i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora m.in. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Ww. decyzją zatwierdzono następujący zakres inwestycji: - budowę chodnika prawostronnego szerokości 1,66 m w km 643 + 133,50 - 643 + 227,30 oraz km 643 + 282,45 – 644 + 199,30 drogi krajowej nr [...]; - budowę chodnika prawostronnego szerokości 1,08 m w km 643 + 227,30 – 643 + 282,45 oraz km 644 +199,30 – 644 + 236,40 drogi krajowej nr [...]; - budowę palisady betonowej 80 x 12 x 18 cm w km 644 +199,30 – 644 + 228,30 drogi krajowej nr [...]; - rozbiórkę części chodnika szerokości 58 cm w km 643 + 227,30 - 643 + 282,45 drogi krajowej nr [...] oraz w km 644 +199,30 – 644 + 236,40 drogi krajowej nr [...]; - budowę kanalizacji deszczowej 0 500 (zabudowa rowu przydrożnego) w km 643 + 387,10 - 643 + 490,50 oraz w km 643 + 542,80 – 643 + 704,85 drogi krajowej nr [...]; - przebudowę zjazdów prawostronnych istniejących w km: 643 + 135,60, 643 + 261,20; 643 + 284,70; 643 + 311,00; 643 + 356,60; 643 + 392,70; 643+ 419,40; 643+ 449,00; 643 + 488,00; 643 + 510,70; 643 + 566,00; 643 + 578,40; 643 + 605,30; 643 + 642,20; 643+ 667,80; 643 + 732,00; 643 + 775,50; 643 + 833,30; 644 + 891,30; 644 + 042,20; 644 + 120,20; 644+132,00; 644 + 155,80; 644 + 173,70; 644 + 232; - przebudowę ogrodzeń w km: 643 + 263,00 - 643 + 281,00; 643 + 286,80 - 643 + 307,30; 643 + 355,00 - 643 + 390; 643 +489,80 - 643 + 699,70; - remont przepustów pod zjazdami w km 643 + 261,20 i w km 643 + 284,70. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] udzielił Gminie I. pozwolenia na budowę chodnika prawostronnego wzdłuż drogi krajowej nr [...] relacji W. – K. w km 643+133,50 - 644+236,40 z kanalizacją deszczową i umocnieniem rowu drogowego. Gmina I. uzyskała także odrębne pozwolenie na budowę prawostronnego chodnika na dalszym odcinku tj. od km 644+236,40 do km 644+540 drogi krajowej nr [...]. Następnie organ przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2009 r. o zakończeniu budowy obu odcinków chodnika. W związku z żądaniem Z. i S. G. z dnia [...] listopada 2011 r. podjęcia działań zmierzających do usunięcia samowoli budowlanej - wybudowanego przez Gminę I. chodnika z krawężnikami na działce nr [...] w miejscowości D., będącej ich własnością, w dniu [...] marca 2012 r. przeprowadzono kontrolę, w trakcie której ustalono, że chodnik na wysokości działki nr [...] usytuowany jest na działce drogowej nr ewid. gr. [...]. W roku 2013 inwentaryzacja geodezyjna przedłożona przez inwestora oraz inwentaryzacja wykonana na zlecenie Państwa G. przez uprawnionego geodetę podlegała ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], stwierdził, że mapa wykonana na zlecenie Państwa G. jest dokumentem wiążącym. Z mapy tej wynika, że część inwestycji została wykonana na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. zobowiązano inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego (decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1541/14 odrzucił skargę na decyzję GINB), a po ich przedłożeniu, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. zobowiązano inwestora do uzupełnienia, poprawienia i doprecyzowania projektu zamiennego. W tzw. międzyczasie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2007 r. Z przedłożonego w dniu [...] lipca 2016 r. poprawionego projektu zmiennego wynika między innymi nakaz wykonania robót rozbiórkowych na działce nr [...] oraz budowa palisady przy chodniku wzdłuż granicy z działką nr [...]. W efekcie decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., [...] WINB zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wyjaśnił, że w przypadku robót już wykonanych z tzw. istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, jak w niniejszej sprawie, nie wydaje się nakazu wstrzymania wykonywania robót lecz od razu nakłada się na inwestora obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dalej organ wyjaśnił, że po przedłożeniu projektu zamiennego, najpierw wezwał do jego uzupełnienia, a następnie dokonał sprawdzenia zgodności z prawem budowlanym oraz przepisami dotyczącymi dróg publicznych. W efekcie nie stwierdzono niezgodności projektu zamiennego chodnika z przepisami techniczno-budowlanymi. W projekcie zamiennym zmniejszono szerokość chodnika wzdłuż działki nr [...] w porównaniu z szerokością chodnika w projekcie pierwotnym. Chodnik w projekcie zamiennym w tych miejscach ma szerokość 1,08 m. Zgodnie z § 44 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r., poz. 124 ze zm.) szerokość chodnika odsuniętego od jezdni lub szerokość samodzielnego ciągu pieszego nie powinna być mniejsza niż 1,5 m, a dopuszcza się miejscowe zmniejszenie szerokości chodnika do 1,0 m, jeżeli jest on przeznaczony wyłącznie do ruchu pieszych. W projekcie zamiennym przewidziano wykonanie konstrukcji oporowej w postaci palisady m.in. tuż przy granicy z działką nr [...], czego nie akceptują Państwo G. Zdaniem organu brak jest jednak podstaw do uznania budowy tej palisady za rozwiązanie niezgodne z prawem. Podkreślił, że parametry profilu i poziom chodnika pozostają bez znaczących zmian w stosunku do projektu pierwotnego, a palisada m.in. zabezpieczy działkę nr [...] przed napływem wód opadowych z chodnika. Przekonanie Z. i S. G. o prawdopodobieństwie poniesienia szkody na skutek realizacji projektu zamiennego nie wpływa na ocenę legalności przyjętych rozwiązań w zakresie przepisów Prawa budowlanego. Organ stwierdził również, że projekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectw: [...] w Gminie I. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy I. z dnia [...] grudnia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...] ze zm.). Organ wyjaśnił w tym zakresie, że pas drogowy drogi krajowej nr [...] jest w tym planie oznaczony symbolem KDGP - droga główna ruchu przyspieszonego. Zgodnie z § 38 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały szerokość w liniach rozgraniczających tej drogi ma wynosić nie mniej niż (...) 25m. Stosownie do § 38 ust. 3 przeznaczenie podstawowe tego terenu to: budowle drogowe wraz z przynależnymi odpowiednio drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami służącymi do prowadzenia i obsługi ruchu drogowego oraz dla potrzeb zarządzania drogą; wyznaczone na rysunku planu linie rozgraniczające zapewniają możliwość realizacji wszystkich przynależnych elementów niezbędnych do prawidłowego wyposażenia i funkcjonowania dróg. W pasie drogowym znajdują się też częściowo działki sąsiadujące z działką drogową. Inwestycja w niewielkim zakresie sięga także poza pas drogowy, tj. w obszar oznaczony symbolem MR2 - tereny zabudowy mieszanej - mieszkaniowej, usługowej, produkcyjnej. Zgodnie z § 7 ust. 1 w/w uchwały zatwierdzającej plan miejscowy dla wszystkich kategorii terenów dopuszcza się możliwość rozbudowy urządzeń i infrastruktury technicznej. W zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ wskazał, że znaczna część nieruchomości, na których zaplanowano wykonanie robót, była objęta pozwoleniem na budowę, zatem w wielu przypadkach weryfikacja prawa do dysponowania terenem na cele budowlane nie była konieczna. Ponadto w toku postępowania stan niezgodności z prawem został w wielu przypadkach usunięty w taki sposób, że inwestor przedłożył stosowne oświadczenia właścicieli działek zajętych przez chodnik oraz dokonano stosownego podziału działek. Natomiast w stosunku do działki nr [...] projekt zamienny zakłada usunięcie niezgodności z prawem dotyczącej lokalizacji chodnika z nasypem na tej działce. Odnosząc się do zarzutów Państwa G. dotyczących braku ich zgody na wejście w teren i braku dokumentacji dotyczącej rozbiórki, organ wskazał, że niewątpliwie chodnik na nasypie jest budowlą, zatem z uwagi na przyleganie nasypu z chodnikiem do granicy z działką drogową nr [...], w przypadku braku porozumienia z inwestorem, rozbiórka chodnika z nasypem na działce nr [...] będzie być może wymagała dodatkowego pozwolenia na rozbiórkę, wydanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej z zastosowaniem art. 47 Prawa budowlanego, który reguluje zasady wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości za zgodą albo bez zgody właścicieli tej nieruchomości. Na koniec organ I instancji podał, że projekt zamienny został wykonany przez osoby uprawnione, które złożyły oświadczenia o zgodności projektu z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami. Został też sprawdzony zgodnie z wymogami przepisu art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego. Projekt spełnia wymogi ustalone przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.) oraz określone w decyzji z dnia 7 kwietnia 2014 r., nr 232/2014. Projekt został uzgodniony przez zarządcę drogi krajowej pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB", "organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. i S. G. od decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada 2017 r. – utrzymał w mocy tę decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o kompletności projektu zamiennego i spełnieniu wymogów określonych przepisami Prawa budowlanego i warunków technicznych, jak również nienaruszeniu przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących niedysponowania przez inwestora prawem do działki nr [...] na cele budowlane, GINB wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego badając przedłożony przez inwestora projekt zamienny nie jest zwolniony z badania tej kwestii. W rozpatrywanym przypadku budowa chodnika prawostronnego (w części) została zrealizowana na działkach, co do których inwestor nie posiadał prawa do dysonowania na cele budowlane. Projekt zamienny, który ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, przewiduje w omawianym przypadku rozbiórkę tych robót budowlanych, które zostały wykonane z naruszeniem prawa własności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. G. i S. G. (dalej jako: "skarżący"), zarzucając jej naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich; - art. 6, 7, 77 § 1 zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i ograniczenie się jedynie do analizy dokumentacji projektu zamiennego wykonanego przez inwestora, w sytuacji gdy faktyczny stan budowli na działce nr [...] uniemożliwia wykonywanie prac budowlanych zgodnych z zatwierdzonym przez WINB projektem; - poprzez prowadzenie postępowania z góry ukierunkowanego na negatywne dla stron skarżących rozstrzygnięcie oraz niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący podnieśli, że utrzymano w mocy projekt budowlany zamienny pomimo braku wykazania spełnienia przesłanek z art. 32 pkt 4 Prawa budowlanego, a w szczególności nie złożono oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością tj. dla działką nr [...] na cele budowlane. W uzasadnieniu skargi wskazali na obawę zalegania na ich działce wód opadowych z chodnika, a w efekcie przywrócenia terenu działki nr [...] do stanu pierwotnego. Podnieśli, że zgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym planowany chodnik nie będzie wyższy niż 80 cm tj. wysokość wybudowanej palisady betonowej, co w istotny sposób koliduje z faktyczną wysokością samowolnie wzniesionego chodnika, która w kulminacyjnym punkcie wynosi 110 cm od strony działki nr [...]. Zarzucili organom faworyzowanie inwestora, co doprowadziło do nienakładania kar na niego i niewydania nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z dnia [...] marca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] listopada 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budowy chodnika prawostronnego w km 643+133,50 - 644+236,40 drogi krajowej nr [...] W. – K. w msc. D. gm. I. i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązującą inwestora m.in. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 powyższego przepisu i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W trakcie procedury zatwierdzającej projekt zamienny (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego), zadaniem organu nadzoru budowlanego jest skontrolowanie zgodności przedłożonego projektu budowlanego z przepisami. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego odpowiednie zastosowanie także względem projektu zamiennego, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu takiego projektu, właściwy organ sprawdza zgodność tego projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego), a także z wymaganiami ochrony środowiska; bada także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; ocenia kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonanie projektu, (jego sprawdzenie) przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7 cytowanej ustawy. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. Sam fakt przedłożenia żądanego projektu w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego jego zatwierdzenia. Jeżeli bowiem okaże się, że zatwierdzenie projektu jest niemożliwe (czy to ze względu na jego sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, czy z uwagi na sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzją o warunkach zabudowy) organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, czyli decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem także na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami techniczno - budowlanymi, a nie tylko jego kompletności. W tym miejscu należy wyjaśnić, że stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: na podstawie pozwolenia na budowę wykonano chodnik, jednakże w trakcie realizacji inwestycji dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zatem zastosowanie w sprawie ma art. 51 Prawa budowlanego. W trybie właśnie tego przepisu decyzją z dnia kwietnia 2014 r. zobowiązano inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1541/14 odrzucił skargę na decyzję GINB. Oznacza to, że decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, tak więc podlega wykonaniu. W efekcie z jednej strony nie może być kwestionowana prawidłowość nałożenia obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, a z drugiej strony organy zobowiązane są do sprawdzenia, czy nałożony obowiązek został wykonany, a jeśli tak, to do sprawdzenia przedłożonego projektu zamiennego i odpowiednio do wyników sprawdzenia wydania stosownej decyzji. Podsumowując tę część Sąd wskazuje, że nałożony obowiązek został wykonany, gdyż inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny, a następnie zgodnie z wezwaniem organu, uzupełnił braki tego projektu. W takiej sytuacji rzeczą organu było jego sprawdzenie. Zdaniem Sądu, ocena organu nadzoru budowlanego, przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego była prawidłowa. Projekt został sprawdzony w oparciu o kryteria określone przepisem art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wypowiedział się, co do zgodności inwestycji z planem miejscowym. Wypowiedział się także, co do kwestii zgodności przyjętych rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi i ocena ta nie budzi zastrzeżeń składu orzekającego. Z tego względu, w ocenie Sądu, nie ma powodu by powtarzać te oceny. Postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy wykazało, że ten przeprowadził analizę dokumentów złożonych przez inwestora pod względem kompletności formalnej, jak i poprawności merytorycznej. Złożony w dniu [...] lipca 2016 poprawiony projekt zamienny posiadał wszystkie niezbędne elementy, a wśród nich konieczne uzgodnienia i potwierdzenia posiadanych przez projektantów uprawnień. Projektanci złożyli stosowne oświadczenia w przedmiocie zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym ze sztuką budowaną i przepisami. Wiedza organu, jak i sądu administracyjnego nie pozwala na szczegółową ocenę rozwiązań technicznych, ale te kwestie, które nie wymagają wiadomości specjalnych były przedmiotem uwagi. Wskazana ocena kompletności formalnej, jak i prawidłowości merytorycznej projektu znalazła swoje odzwierciedlenie w treści kwestionowanej w skardze decyzji, czyli decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Jedynie na marginesie należy wyjaśnić, że w świetle treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponosi wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). Skoro projekt budowlany zamienny został sprawdzony przez projektanta uprawnionego bez ograniczeń w specjalności drogowej i zawiera rozwiązania mające na celu wyeliminowanie odstępstw wykonanych przy realizacji inwestycji, to zgodnie z prawem organ odpowiednio wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jednocześnie nakładając w tej decyzji obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Podkreślić należy, że organy, czy to mając do czynienia z projektem pierwotnym, czy projektem zamiennym, który spełnia wymogi prawa nie mogą odmówić zatwierdzenia takiego projektu. Tak więc konsekwencją przedłożenia prawidłowego projektu budowlanego zamiennego jest jego zatwierdzenie i tak też się stało niniejszej sprawie. Z uwagi na przewidziane w projekcie prace mające na celu doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, organ zatwierdzając projekt zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Z uwagi na nieposiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane w dacie zatwierdzenia projektu pierwotnego i dalszego niewyrażenia zgody przez skarżących na realizację inwestycji na ich nieruchomości, w projekcie budowlanym zamiennym zostały wprowadzone rozwiązania mające na celu usunięcie odstępstw, których dopuścił się inwestor w trakcie realizacji inwestycji. Innymi słowy projekt zamienny usuwa błędy w realizacji chodnika wykonanego właśnie z naruszeniem działki nr [...] należącej do skarżących, a więc doprowadza inwestycję do stanu, aby własność skarżących już nie była przez nią naruszona. Natomiast niezatwierdzenie tego projektu zamiennego doprowadziłoby, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, do utrzymania dalszego bezprawnego stanu naruszenia ich działki, który powstał w efekcie wykonania odstępstw w trakcie realizacji inwestycji. Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego wysokości chodnika, który ich zdaniem według projektu zamiennego ma mieć 80 cm, a obecnie samowolnie wykonany ma 110 cm, Sąd wyjaśnia, że na obecnym etapie nie można stawiać zarzutu nieprawidłowości w sporządzeniu projektu budowalnego zamiennego, ponieważ projekt zamienny mówi, jak ma wyglądać inwestycja po wykonaniu robót zgodnie z nim. Obawy skarżących, że chodnik mimo założeń, realnie będzie miał większą wysokość, możliwe będą do zweryfikowania dopiero po wykonaniu prac i sprawdzeniu ich zgodności z projektem zamiennym. W przypadku braku zgodności faktycznej wysokości chodnika z założeniem projektu, konieczne może się okazać postępowanie naprawcze, jednakże na obecnym etapie nie można z góry zakładać, że tak będzie. To jest sytuacja hipotetyczna i dlatego nie może na obecnym etapie postępowania w jakikolwiek sposób wpływać na ocenę prawidłowości sporządzenia projektu zamiennego. Tym niemniej Sąd stwierdza, że porównując rzędne poziomu posadowienia chodnika na wysokości działki nr [...], nie dopatrzył się różnic uwidocznionych w projekcie pierwotnym w porównaniu z projektem zamiennym. Zarówno bowiem w jednym jaki i w drugim wynoszą one 307,75 m n.p.m. Nie doszło zatem wbrew sugestiom skarżących do zmiany rzędnych terenu. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi należy mieć na uwadze, że projekt zamienny mówi o przywróceniu stanu pierwotnego w doniesieniu do działki skarżących, a więc sprzed zrealizowania inwestycji z odstępstwami, a nie o zaniżeniu terenu względem stanu pierwotnego, na co błędnie wskazują skarżący. Oznacza to, że zarzut skarżący w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Na koniec warto zwrócić uwagę, że zgodnie z obecnie obowiązującym Prawem budowlanym rozbiórka to ostateczność i ustawa daje pierwszeństwo pracom naprawczym mającym na celu doprowadzenie obiektu, czy wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem, jeśli jest to tylko możliwe, przy jednoczesnym założeniu, że wolą inwestora będzie przystąpienie do postępowania naprawczego. Nie jest to wyraz faworyzowania inwestora, jak sugerują skarżący, lecz takie postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jak w niniejszej sprawie, to wyraz wypełnienia przez organy obowiązków nałożonych prawem. Stosownie do art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wobec spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nie mógł odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i tak też się stało w przedmiotowej sprawie. W konkluzji wyjaśnić należy, że przeprowadzona przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie odpowiada wymaganiom z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia skonstruowanego odpowiednio do regulacji art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ w sposób wyczerpujący winien zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W kontekście tych uwag nie zasługuje także na uwzględnienie kolejny argument skargi dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Niewątpliwie - także w świetle powyższych uwag - nie można przyjąć stanowiska, że dokonana przez organy ocena materiału dowodowego przybrała cechy dowolnej, zatem sprzecznej z art. 80 k.p.a. Dodać w tym miejscu wypada, że skarżący sami w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. skierowanym do organu I instancji przyznali, że organ wojewódzki za każdym razem zwracał się do inwestora o złożenie wyjaśnień i badał zgłaszane przez skarżących zastrzeżenia, co świadczy zdaniem Sądu o wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości w sprawie. Natomiast trudno oczekiwać od organu, że będzie poszukiwał dowodów na poparcie tezy skarżących, że w sprawie doszło do bliżej nieokreślonego naruszenia prawa, skoro analiza zgromadzonej dokumentacji prowadzi do wniosków przeciwnych. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.