VII SA/Wa 1152/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2016r. po rozpoznaniu wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. M. na czynność Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odmówić W. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 1 czerwca 2016r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy W. M. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzupełnionego formularza wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z pobieranego przez niego zasiłku chorobowego w wysokości 2.500 złotych miesięcznie. Posiada z żoną dom o pow. 180m ² i samochód osobowy o wartości 15.000 złotych. Ponoszą z żoną koszty utrzymania domu w wysokości około 700,00 złotych miesięcznie i 400,00 złotych na leczenie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych. W dniu 21 lipca 2016r. wpłynęło pismo wnioskodawcy w którym wyjaśnił, że do 19 czerwca br. przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy w wysokości około 2.700 złotych miesięcznie. Podał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Oświadczył, że obecnie nie pobiera żadnej pomocy od MOPS, nie jest też zarejestrowany jako bezrobotny. Jednocześnie wskazał, że ma na utrzymaniu żonę bez żadnych dochodów. Pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę W. M. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy obecnie z utrzymuje się małżonką, - czy obecnie pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (zasiłki, rentę itp.) bądź uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy wnioskodawca lub małżonka podejmują prace dorywcze, umowy zlecenia, jeśli tak to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, - czy uzyskuje z małżonką pomoc ze strony rodziny, dzieci, lub innych osób, instytucji społecznych a jeśli tak podać od kogo w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy i małżonki z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie nie wykonał powyższego wezwania. Wnioskodawca jedynie pismem z dnia 11 sierpnia 2016r. poinformował, że dokonał wpłaty wpisu sądowego w sprawie oraz zwrócił się o zwrot kosztów postępowania sądowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym –gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi/Sądowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący uchylił się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy obecnie utrzymuje się z małżonką oraz czy obecnie pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (zasiłki, rentę itp.) bądź uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie. Nie wskazał także czy z małżonką podejmują prace dorywcze, umowy zlecenia, jeśli tak to jakie z tego tytułu uzyskują dochody. Nie wyjaśnił również, czy uzyskuje z małżonką pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób instytucji społecznych, a jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie nadesłał także wyciągów bądź wykazów z konta bankowego lub kont bankowych własnego i małżonki z dwóch ostatnich miesięcy, bądź nie oświadczył, że ich nie posiadają. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza jej zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu i piśmie z dnia 20 lipca 2016r. nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.