VII SA/Wa 1154/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. W.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Decyzją z dnia [...] marca 2010r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. H., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Miasto [...], pozwolenia na budowę inwestycji pn. "budowa ulicy [...] wraz z niezbędnymi obiektami towarzyszącymi" [...] obr. [...] Nowe Miasto [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że prawidłowość decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r. była już badana zarówno przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i przez Wojewodę [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009r., po rozpatrzeniu odwołania M. H. uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r. oraz stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r., została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie stwierdził jej nieważności z powodu złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności po upływie 14 dni od dnia, w którym stała się ona ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi. Organ odwoławczy stwierdził, że ponowna weryfikacja decyzji w tym samym trybie jest niedopuszczalna z uwagi na to, że rozstrzygnięcie takie dotknięte byłoby wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ II wskazał, że nie jest możliwe, na wniosek tej samej osoby, ponowne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., jak również ustosunkowanie się do podnoszonych przez wnioskodawcę merytorycznych zarzutów dotyczących ww. rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. złożyła M. H. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji Prezydent Miasta [...] prowadził postępowanie administracyjne oraz wydał decyzję administracyjną, mimo iż stroną tego postępowania była Gmina - Miasto [...]. M. H. wskazała, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Prezydent Miasta [...] podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Skoro tego nie uczynił to, zdaniem skarżącej, orzekał we własnej sprawie, a to jest niedopuszczalne. Dodała także, że mimo takiej wady organ nie stwierdził nieważności decyzji z powodu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności po upływie 14 dni od dnia, w którym stała się ona ostateczna. Dodała, że nie mogła złożyć tego wniosku wcześniej z przyczyn od niej niezależnych albowiem zarówno Wojewoda, jak i Prezydent [...] odmawiali jej wglądu do akt sprawy, w związku z tym nie wiedziała o wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Według natomiast art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., orzeka się o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z przyczynami podmiotowymi mamy do czynienia, m. in. wtedy, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności złoży podmiot niebędący stroną w sprawie. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m. in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewody [...], iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r. Decyzja ta była już bowiem przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek skarżącej. Co więcej organ nadzoru decyzją z dnia [...] października 2009r. stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana z naruszeniem prawa jednocześnie podał przyczyny, dla których nie może stwierdzić nieważności. Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a mianowicie orzekałby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, będąc związane przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wypełniły swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. Organy te w ocenie Sądu podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Na marginesie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że organy administracji nie mogły odnieść się do kwestii, które w ocenie strony skarżącej przemawiały za stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008r. Do kwestii tych odniósł się organ naczelny - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając dnia [...] października 2009r. Również Sąd kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, nie mógł odnieść się do kwestii ewentualnego stwierdzenia nieważności powyższej decyzji bowiem nie jest ona przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, a dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. W tym stanie rzeczy bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają zarzuty skarżącej zawarte w skardze. De facto nie odnoszą się one wszak do kontrolowanej przez Sąd decyzji lecz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r. W tym stanie rzeczy należało orzec, że skarga jest nieuzasadniona, a wobec tego, ze Sąd działając w oparciu o art. 135 P.p.s.a. nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem decyzji skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej zostało oparte na rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).