VII SA/Wa 1154/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. M. na czynność Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odmówić M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 1 czerwca 2016r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy M. M. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzupełnionego formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z mężem z pobieranego przez niego zasiłku chorobowego w wysokości 2.500 złotych miesięcznie. Oświadczyła, że nie pracuje. Posiada z mężem dom o pow. 180m ² i samochód osobowy o wartości 15 000 złotych. Ponoszą z małżonkiem koszty utrzymania domu w wysokości około 700,00 złotych miesięcznie i 400,00 złotych na leczenie. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych. Pismem z dnia 24 czerwca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 23 czerwca 2016r. wezwano wnioskodawczynię M. M. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonkiem miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.) oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, gaz, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - czy wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia ( rentę, zasiłek itp.) jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, oraz do nadesłania: - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawczyni i małżonka z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawczyni pismem z dnia 29 czerwca 2016r. ( data wpływu do Sądu 30 czerwca 2016r.) udzieliła odpowiedzi na powyższe. W powyższym piśmie wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest osobą bezrobotną bez żadnego zasiłku dla bezrobotnych. Oświadczyła, że nie pobiera i nie pobierała żadnego świadczenia renty czy zasiłku. Nie podejmuje żadnych prac sezonowych, nie ma żadnych dochodów. Nigdy nie pracowała przez ostatnie 15 lat zawsze była na utrzymaniu małżonka. Podała, że na bieżące utrzymanie tj. żywność, odzież, prywatne leczenie z małżonkiem wydają około 1500 złotych miesięcznie. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że do 27 czerwca 2016r. mąż pobierał zasiłek chorobowy w kwocie 2700 złotych, a od 28 czerwca 2016r. zasiłek nie został mu przedłużony. Wnioskodawczyni dodała, że przebywała w szpitalu w styczniu i marcu, co miesiąc ponosi koszty wizyt lekarskich. Wobec powyższego, kolejnym pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy obecnie z utrzymuje się małżonkiem, - czy obecnie małżonek pobiera stałe bądź okresowe świadczenia bądź uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy wnioskodawczyni lub małżonek podejmują prace dorywcze, umowy zlecenia, jeśli tak to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, - czy uzyskuje z małżonkiem pomoc ze strony rodziny, dzieci, lub innych osób, instytucji społecznych a jeśli tak podać od kogo w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawczyni i małżonka z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie nie wykonała powyższego wezwania. Wnioskodawczyni jedynie pismem z dnia 11 sierpnia 2016r. poinformowała, że dokona wpisu sądowego w kwocie 200,00 złotych oraz zwróciła się o zwrot kosztów postępowania sądowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi/Sądowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca uchyliła się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podała z czego lub przy czyjej pomocy obecnie utrzymuje się z małżonkiem oraz czy obecnie małżonek pobiera stałe bądź okresowe świadczenia bądź uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie. Nie wskazała także czy z małżonkiem podejmują prace dorywcze, umowy zlecenia, jeśli tak to jakie z tego tytułu uzyskują dochody. Nie wyjaśniła również, czy uzyskuje z małżonkiem pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób instytucji społecznych, a jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawczyni nie nadesłała także wyciągów bądź wykazów z konta bankowego lub kont bankowych własnego i małżonka z dwóch ostatnich miesięcy, bądź nie oświadczyła, że ich nie posiadają. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawczynię na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza jej zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które została wezwana wnioskodawczyni były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu i piśmie z dnia 29 czerwca 2016r. nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżąca jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawczyni nie uczyniła, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazała, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.