VII SA/Wa 1157/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś asesor WSA Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi A J i J J na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez A J i J J ("skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") nr [...] z [...] marca 2021 r., dotycząca nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] , wydana w następujących okolicznościach sprawy: Skarżący A J i J J pismem z [...] marca 2015 r. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] ("PINB" lub "organ pierwszej instancji") z wnioskiem o ustalenie przyczyn zalewania ścian w pokoju i kuchni w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] , stanowiącym ich własność. Wobec powyższego pisma PINB wezwał Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " w [...] do przedłożenia dokumentów dotyczących utrzymania ww. budynku. W zakreślonym terminie Wspólnota Mieszkaniowa złożyła protokół przeglądu półrocznego części wspólnych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] z listopada 2014 r. Następnie przekazała przegląd półroczny dotyczący ww. obiektu z maja 2015 r. Z uwagi na informację przekazaną przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " w [...], że właściciele lokalu nr [...] znajdującego się nad lokalem 75 usunęli awarię instalacji kanalizacyjnej w swoim lokalu oraz informację skarżących, że po uszczelnieniu przecieku z lokalu nr [...] w ich mieszkaniu zacieki nie ustały a powiększyły się, pismem z [...] sierpnia 2015 r. PINB zawiadomił strony o wizji w przedmiotowym lokalu. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] września 2015 r., z których sporządzono protokół nr [...] PINB ustalił, że w kuchni od strony północnej oraz gabinecie, też od strony północnej, przy oknach na ścianie zewnętrznej widoczne są zacieki a zaciemnienia od wewnątrz. Poza tym organ ten stwierdził zacieki na zewnątrz, na futrynie okna w kuchni, na połączeniu futryny oraz elewacji (wewnątrz ościeża), co świadczy (jak przyjął) o przedostawaniu się wody pod warstwy izolacji termicznej. Ustalił, że nad oknami znajduje się gzyms z obróbką blacharską, a nad gzymsem elewacja z saidingu – metoda lekka – sucha; pod gzymsem - okna i elewacja wykończenie w metodzie lekkiej mokrej – tynk. Na elewacji północnej z saidingu poprowadzone są instalacje odprowadzające skropliny z klimatyzatorów, umieszczonych na dachu, z rurkami o wysięgu około 30 - 40 cm; wyprowadzenie rurek - nad oknami lokalu nr [...] . PINB ustalił też, że woda ze skroplin lub z opadów atmosferycznych wnika w warstwy termoizolacji elewacji nad oknami lokalu nr [...]; podał, że świadczą o tym zacieki na oknie w kuchni; na połączeniu z tynkiem – zacieki długoterminowe, z uwagi na naloty solne na futrynie. W protokole z oględzin PINB wskazał, że przyczyną zacieków w lokalu nr [...] są prawdopodobnie nieszczelności w elewacji (obróbek blacharskich), gzymsu, parapetów lub innych elementów nad oknami kuchni i gabinetu w lokalu nr [...] oraz, że stan techniczny w lokalu nr [...] strona północna (kuchnia, gabinet) ze względu na zacieki jest nieodpowiedni. Dalej, zawiadomieniem z [...] października 2015 r., PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego elewacji oraz jego wpływu na lokal nr [...] w budynku przy ul. [...]. Następnie organ ten postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 81c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w [...] obowiązek sporządzenia oceny technicznej (w formie graficznej i opisowej) stanu technicznego elewacji budynku przy ul. [...] ze szczególnym uwzględnieniem obszaru przy lokalu nr [...] oraz jego wpływu na lokal nr [...] W wykonaniu powyższego postanowienia przy piśmie z [...] czerwca 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła opinię techniczną z kwietnia 2016 r. W dniu [...]lipca 2020 r. PINB ponownie przeprowadził oględziny, podczas których ustalono brak widocznych napraw szczeliny dylatacyjnej, uszczelnienia połączenia elewacji panelowej z elewacją tynkową oraz w rejonie przepustów instalacji odprowadzenia skroplin przez elewację budynku. Ustalono także, że w lokalu nr [...] ślady po zalaniu w 2015 r. nie zostały naprawione, i sprawiają wrażenie podwyższonej wilgotności. I dalej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. – dalej jako: "pr.bud.") w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r., poz. 471) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako: "k.p.a."), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...], poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: uszczelnieniu dylatacji poprzez wymianę wypełniającego materiału elastycznego przy użyciu uszczelniacza; uszczelnieniu materiałem elastycznym połączenia elewacji ETICS z elewacją panelową przy użyciu uszczelniacza oraz uzupełnienie ubytków elewacji w rejonie przepustów instalacji odprowadzenia skroplin przez elewację budynku i uszczelnienie. W decyzji tej określono również, że obowiązki powyższe podlegają wykonaniu w terminie 3 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu tego orzeczenia PINB podał, że konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pr.bud. W okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła konieczność podjęcia działań w powyższym trybie, w celu wyeliminowania niewłaściwego stanu technicznego elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...], mającego negatywny wpływ na stan techniczny lokalu mieszkalnego nr [...]. Jednocześnie organ podkreślił, że nałożony obowiązek dotyczy części wspólnych budynku, za które odpowiedzialna jest Wspólnota Mieszkaniowa "[...]. Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r., podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud., utrzymał w mocy decyzję PINB z [...]stycznia 2021 r. Uzasadniając wydane orzeczenie organ II instancji wskazał, że mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości PINB zasadnie wdrożył tryb postępowania przewidziany w art. 66 pr.bud. Zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem [...]WINB, potwierdził istnienie nieprawidłowości elewacji znajdującej się od strony północnej budynku przy ul. [...]. Powyższe ustalenia uprawniały, a nawet obligowały organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań mających na celu ich usunięcie. Organ podkreślił jednocześnie, że nakazane w sentencji zaskarżonej decyzji roboty budowlane w całości odpowiadają robot budowalnym wskazanym w przedłożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...] opinii technicznej. Przyjął, że rozstrzygnięcie PINB uwzględnia wszystkie niezbędne zalecenia zawarte w tej opinii, z której (jak dodał) jednoznacznie wynika konieczność wykonania określonych czynności, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie [...]WINB – powyższy dokument przesądza, że nałożenie obowiązku wykonania określonych prac budowlanych na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...]uznać należało za zasadne. [...]WINB wskazał również, że jego wątpliwości nie budzi także adresat nałożonego obowiązku, gdyż na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 pr.bud. adresatem powyższych obowiązków może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Dodał, że nieprawidłowości dotyczą elewacji budynku przy ul. [...] , która stanowi część wspólną budynku mieszkalnego, a za jej utrzymanie w należytym stanie technicznym odpowiada Wspólnota Mieszkaniowa "[...]. Organ drugiej instancji skonkludował, że PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Argumenty przedstawione przez skarżących w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do odwołania [...]WINB wskazał, że zamontowane na dachu budynku klimatyzatory wraz z instalacjami odprowadzającymi z nich skropliny nie są objęte zakresem postępowania prowadzonego przez PINB, które zakończone zostało decyzją z [...]stycznia 2021 r. Postępowanie powyższe dotyczyło bowiem wyłącznie stanu technicznego elewacji oraz jego wpływu na lokal nr [...] w budynku przy ul. [...], o czym poinformowano strony zawiadomieniem z [...] października 2015 r. [...]WINB wskazał również, że przedłożona w sprawie opinia techniczna odnosi się wyłącznie do kwestii nieszczelności elewacji w rejonie przepustów odprowadzających skropliny z klimatyzatorów, a nie zasadności i prawidłowości ich montażu. Odnosząc się zaś do argumentu, że roboty nakazane decyzją nie usuną nieprawidłowości dotyczących zalewania lokalu skarżących [...]WINB podkreślił, że zakres robót został ustalony w oparciu o opinię techniczną sporządzoną przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Ponadto opinia techniczna w sposób rzetelny opisuje problematykę nieszczelności elewacji, a wnioski i zalecenia w niej zawarte są spójne i czytelne. [...]WINB nie ma zatem podstaw do jej kwestionowania. Ponadto organ drugiej instancji podniósł, że skarżący, poza kwestionowaniem zakresu ustalonych robót do wykonania, nie przedstawili żadnych opracowań technicznych na poparcie własnych tez. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A J i J J. Z treści powyższej skargi wynika, że skarżący zarzucają decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 66 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 3 pkt 3a pr.bud. poprzez nie zawarcie w decyzji nakazu usunięcia umieszczonej na dachu budynku instalacji o wysokości ponad 3 metry, która znacznie utrudnia użytkowanie lokalu nr [...] do celów mieszkalnych poprzez niszczenie elewacji budynku skutkujące następnie zalewaniem ww. lokalu. Odpowiadając w dniu [...] czerwca 2021 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]WINB nr [...] z [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] stycznia 2021 r., nakazującą usunięcie w zakreślonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] , poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Podstawę materialnoprawną wskazanych decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą z dnia 13 lutego 2020 r., a to na podstawie art. 25 tej ostatniej (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Stosując ww. przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud. organy obu instancji zgodnie przyjęły, że stan techniczny elewacji ww. budynku jest niewłaściwy, wpływa negatywnie m.in. na stan techniczny lokalu nr [...]w tym budynku. Dokonując takiej oceny, powołano się - w ww. decyzjach - na stwierdzone na elewacji zacieki; dostrzeżono, że woda (ze skroplin z klimatyzatorów umieszczonych na dachu budynku lub opadów atmosferycznych) wnika w warstwy termoizolacji elewacji nad oknami lokalu nr [...], co świadczy o nieszczelności elewacji. Formułując obowiązki wykorzystano natomiast przedłożoną do akt opinię techniczną z kwietnia 2016 r., sporządzoną na zlecenie obowiązanej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, uznając wnioski i zalecenia w niej zawarte za spójne i czytelne. Przy czym, wydanie decyzji I instancji poprzedzono kontrolą w dniu [...] lipca 2020 r., podczas której potwierdzono, że naprawy elewacji nie zostały wykonane. Biorąc pod uwagę zakres postępowania (o którym organ powiadomił strony pismem z [...] października 2015 r.), zgromadzone dowodowy (w tym protokoły oględzin przeprowadzonych przez PINB [...] września 2015 r., i [...] lipca 2020 r., a także ww. opinię techniczną) oraz stwierdzone nieprawidłowości, Sąd nie znalazł przyczyn, dla których rozstrzygnięcia wydane w sprawie należałoby wyeliminować z obrotu prawnego. I tak, rozwijając tę ocenę Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nałożenie obowiązków, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 pr.bud. (w tym w pkt 3) powiązane jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania obiektu, na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia jego stanu technicznego, czy estetycznego. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od zakresu/charakteru stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu wydane w omawianym trybie powinno więc uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nadto, z istoty działań podejmowanych w oparciu o art. 66 ust. 1 pr.bud. wynika, że zmierzają one do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymogom bezpieczeństwa, a także normom technicznym i estetycznym, a nie likwidacji stanu niezgodności z prawem wynikającego z braku legalności wykonanych uprzednio robót budowlanych. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w oparciu o ten przepis jest więc ustalenie "jedynie" tego, czy istnieje któraś z przesłanek w nim wymienionych uzasadniających interwencję organu nadzoru budowlanego. Przy czym, wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Bez znaczenia natomiast w tym trybie pozostaje okoliczność, czy obiekt ten został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę (zgłoszenie) i zgodnie z jego postanowieniami. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, "wywołane" przez skarżących, wszczęte zostało przez organ z urzędu i prowadzone było w sprawie "stanu technicznego elewacji oraz jego wpływu na lokal nr [...] w budynku przy ul. [...]". W takim też kierunku przeprowadzono postępowanie dowodowe, które wykazało nieodpowiedni stan techniczny elewacji ww. budynku, tj. jej nieszczelność (stwierdzono spękania i ubytki wypełnienia elastycznego dylatacji konstrukcyjnej co powoduje brak jej szczelności przeciwwodnej i możliwość penetracji wody opadowej w dylatację, nieszczelności na połączeniu elewacji typu ETICS z elewacją lekką-suchą/panelową co powoduje brak szczelności przeciwwodnej i możliwość penetracji wody pod elewację panelową, nieszczelności przepustów odprowadzania skroplin przez elewację na 4 piętrze co powoduje brak szczelności przeciwwodnej i możliwość penetracji wody pod elewację typu ETICS). W konsekwencji takich ustaleń prawidłowo przyjęto, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przywołany powyżej art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud., nadto – prawidłowo uznano, że obowiązkami określonymi na jego podstawie należy obciążyć Wspólnotę Mieszkaniową "[...]", albowiem nieprawidłowości dotyczą części wspólnych budynku mieszkalnego, za których utrzymanie w należytym stanie odpowiada (w tym przypadku) wymieniona Wspólnota (v. art. 61 pr.bud.). Precyzując obowiązki wzięto natomiast pod uwagę zakres stwierdzonych nieprawidłowości i zalecenia co do ich usunięcia sformułowane w opinii technicznej z kwietnia 2016 r. Dotyczą one uszczelnienia dylatacji, uszczelnienia materiałem elastycznym połączenia elewacji ETICS z elewacją panelową, uzupełnienia ubytków elewacji w rejonie przepustów instalacji odprowadzenia skroplin przez elewację budynku i uszczelnienia, i są - zdaniem Sądu – wyczerpujące w kontekście przyczyn stwierdzonej nieszczelności. Sąd zauważa przy tym, że najbardziej miarodajnym dowodem w tego rodzaju sprawie jak niniejsza jest wynik kontroli obiektu budowlanego przedstawiony w protokole organu nadzoru budowlanego po jej przeprowadzeniu, a także ekspertyza dokonana przez osobę o odpowiednim przygotowaniu. Takie też dowodowy stanowiły w niniejszej sprawie podstawę ustaleń faktycznych, słusznie prowadząc do stwierdzenia o złym stanie technicznym elewacji budynku - uzasadniającym w efekcie ingerencję PINB. Sąd wskazuje także, że nieodpowiedni stan techniczny, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud. może być wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego; ta też okoliczność, dotycząca sfery użytkowania obiektu budowlanego, wystąpiła w niniejszej sprawie, obligując nadzór budowlany do wydania decyzji nakładającej obowiązki. W konsekwencji, argumentacja skargi nie mogła okazać się zasadna. Niniejsza sprawa nie dotyczyła bowiem legalności zamontowanych na dachu budynku klimatyzatorów wraz z instalacjami odprowadzającymi z nich skropliny, a stanu technicznego elewacji ww. budynku; w innym razie musiałaby być prowadzona w oparciu o art. 50-51 pr. bud., a nie art. 66 ust. 1 tej ustawy. Poza tym nałożone obowiązki mają zapewnić szczelność nie tylko przed skroplinami z klimatyzatorów, ale w ogóle przed wodą, także opadami atmosferycznymi. Zostały określone w oparciu zgromadzone dowodowy i poczynione na ich podstawie ustalenia, które w żaden sposób nie zostały przez skarżących podważone. Inaczej rzecz ujmując – skarżący nie wykazali, aby obowiązki nałożone w decyzji PINB na Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " były niewystarczające. Warto przy tym zaznaczyć, że podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pr.bud., organ powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu; dlatego rodzaj i zakres wystosowanych nakazów winien uzależnić od ustalonych konkretnych potrzeb. Tym też - zdaniem Sądu - kierowały się organy orzekające w niniejszej sprawie. W końcu, wobec zarzutów skargi, Sąd wyjaśnia, że owszem, ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2015 r., poz. 1549) z dniem 7 stycznia 2016 r. do pr.bud. dodany został przepis art. 66 ust. 1a, w brzmieniu: "W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie". Sąd zauważa jednak, że postępowanie wszczęte w zakresie stanu technicznego elewacji i jego wpływu na lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] , nie wykazało wystąpienia okoliczności uzasadniających jego zastosowanie. Poza tym – nie wykazało bezpośredniego związku pomiędzy zwalczanymi przez skarżących klimatyzatorami umieszczonymi na dachu przedmiotowego budynku a złym stanem technicznym elewacji; wykazany w sprawie zły stan techniczny elewacji wynikał bowiem z jej nieszczelności spowodowanej m.in. spękaniami i ubytkami wypełnienia elastycznego dylatacji konstrukcyjnej. Z tych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi, a zaskarżoną decyzję uznał za zgodną z prawem. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi.