VII SA/Wa 116/14

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2014 r. po rozpoznaniu wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić I. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 7 kwietnia 2014r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy I. D. uzupełniony na formularzu PPF. We wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą starszą, samotną, schorowaną z grupą inwalidzką II stopnia. Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawca otrzymuje pomoc od osób trzech. Wnioskodawca wskazał, że posiada stary, drewniany dom z XIX wieku z jednym pomieszczeniem mieszkalnym o pow. 80 m², działkę o pow. 1200 m² na której usytuowany jest dom oraz zawalone budynki gospodarcze. Skarżący oświadczył, że posiada debet na koncie w wysokości 238,38 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2014r. wezwano wnioskodawcę I. D. do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w punkcie 4 formularza nie zakreślił o co wnosi; czy o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Jednocześnie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, gaz, opłaty za energię, telefon, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, itp., - wysokości miesięcznie ponoszonych wydatków na leczenie i zakup leków, - czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 12 maja 2014 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 6 maja 2014 r. wnioskodawca wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Odnosząc się zaś do złożenia wyjaśnień na wskazane w zarządzeniu zapytania wnioskodawca wskazał, że "w przedmiotowym formularzu jest odpowiedź". Jednocześnie wnioskodawca podkreślił, że na dzień udzielania niniejszej odpowiedzi zrealizował dwie recepty za które zapłacił 110,82 złotych. Zaznaczył, że posiada debet na koncie w wysokości 382,51 złotych. Skarżący oświadczył, że świadczenie otrzymuje 20 –go każdego miesiąca. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 12 maja 2014 r. odpowiedź na powyższe zarządzenie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na żądane informacje. Wskazał, jedynie, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca nie podał jednak z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje oraz wysokości uzyskiwanego świadczenia, chociaż w piśmie z dnia 6 maja 2014 r. przyznał że otrzymuje je 20-go każdego miesiąca. Nie wskazał, jakie ponosi koszty własnego utrzymania oraz czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe czy też z innymi osobami. Wnioskodawca nie podał także czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, a jeśli tak od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu, a także w piśmie z dnia 6 maja 2014r. (data wpływu do Sądu 12 maja 2014r.) nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.